Թուրքիան ամեն գնով փորձում է խեղաթյուրել պատմական փաստերը
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Հայոց ցեղասպանության տարելիցի օրվան ընդառաջ Թուրքիայում անհանգստության ալիք կա՝ կապված այն հարցի հետ, որ ԱՄՆ նախագահը կարող է ճանաչել ցեղասպանությունը։ Թուրքիայից կոչեր կան՝ ուղղված ԱՄՆ-ին, որ «փաստերը չխեղաթյուրեն»։ Այս թեմայով 1or.am կայքը զրուցել է թուրքագետ Անդրանիկ Իսպիրյանի հետ։
— Պարոն Իսպիրյան, ի՞նչ է կատարվում Թուրքիայում։
— Թուրքիայում բավականին լավ գիտակցում են, որ այս անգամ արդեն դրությունը լուրջ է Ցեղասպանության ճանաչման հետ կապված` ԱՄՆ նախագահ Բայդենի կողմից։ Դրան արդեն առաջինը արձագանքել է տնտեսությունը՝ թուրքական բորսաներում արդեն խուճապային տրամադրություն է։ Թուրքական տնտեսությունը վերջին մի քանի օրվա ընթացքում արդեն ռեկորդային անկումներ գրանցեց և թուրքական մամուլում արդեն շրջանառվել է, որ Բայդենը գրեթե 99 տոկոսով ապրիլի 24-ին պատրաստ է ճանաչել ցեղասպանությունը և ինչո՞ւ տնտեսությունը դրան արձագանքեց, քանի որ գիտեն, որ Թուրքիան և ԱՄՆ-ն կսկսեն իրար հետ խնդիրներ ունենալ: Թուրքիան կփորձի ԱՄՆ-ի հետ լարվածություն առաջացնել, իսկ այդ լարվածությունից առաջին հերթին և գլխավորապես տուժելու է Թուրքիան և իրենց տնտեսությունը։ Եվ ներդրողները փորձելով խուսափել խնդիրներից, լուրջ կորուստներից, սկսեցին գումարներ հանել և իրենց միլիարդավոր դոլարների ներդրումները սկսեցին հանել Թուրքիայից` ինչը քաոս է առաջացրել։ Հիմնականում այս պահին տնտեսական գործոն է քաղաքական շատ լուրջ քայլի Թուրքիան չի գնա ԱՄՆ-ի դեմ, քանի որ ԱՄՆ-ն և ՆԱՏՕ-ն են Թուրքիայի անվտանգության գլխավոր երաշխավորները և այս պարագայում թե տնտեսական, թե նաև քաղաքական հարթությունում Թուրքիան ուղղակի այս պահին դատապարտված է ունենալ գոնե միջին կարգի հարաբերություններ։ Իհարկե հիմա հարաբերությունները ԱՄՆ-ի հետ լավ չեն հատկապես, որ Բայդենը բավականին կտրուկ է տրամադրված Թուրքիայի նկատմամբ և Թուրքիայի իշխանությունների կողմից լրացուցիչ լարվածությունը ուղղակի կլինի ի վնաս Թուրքիայի։
—Թուրքիայից ԱՄՆ-ին ասում են՝ «փաստերը մի՛ խեղաթյուրեք»։ Այսինքն՝ ամեն կերպ շարունակում են ժխտե՞լ, որ ցեղասպանություն են գործել։
— Բնականաբար, Թուրքիան միշտ էլ շարունակել է, հիմա հատկապես ավելի է բարդացրել այդ ժխտողականության քաղաքականությունը և արդեն քանի տարի է այդ ժխտողականության խոսքը ավելացնելու հետ մեկտեղ ավելացրել է նաև Ցեղասպանության ճանաչման դեմ քայլերն և ստեղծել է հատուկ կառույց, որտեղ հատուկ մասնագետներ են ներգրավել, ովքեր պետք է տարբեր երկրներում զբաղվել Հայոց Ցեղասպանության ճանաչման դեմ, այսինքն խեղաթյուրեն փաստերը և իբր թե չակերտների մեջ ասած ապացուցել, որ նման բան չեն արել և այդ մեղադրանքները չեն համապատասխանում իրականությանը։ Եվ բնական է, որ Թուրքիան նման հայտարարություններ է անում և ԱՄՆ-ին ասում է, որ մի խեղաթյուրեք փաստերը։
—Նաև վերջին շրջանում Թուրքիայից հայտարարություններ եղան, որ ԱՄՆ-ի կողմից Ցեղասպանության ճանաչումը վատ կազդի տարածաշրջանային անվտանգության վրա։ Եթե այսօր Բայդենը ճանաչի Ցեղասպանությունը, ի՞նչ խնդիրներ կստեղծվի տարածաշրջանում։
— Որևէ խնդիր չի լինի, ընդամենը տարածաշրջանում հարաբերությունները կարող են լարվել և Թուրքիան կարող է ինչպես նախկինում է արել, այս անգամ էլ ԱՄՆ-ից հետ կանչի դեսպանին և քննադատական հայտարարությունն հնչեցնի։ Եվ ընդհանուր լարվածության աճ գրանցվի միայն այդքանը և ինչ-որ պատերազմ դրանով հաստատ չի լինելու։
Սոնա Գիշյան
