«Նախընտրական քայլ». Փաշինյանը հանդիպել է Պուտինի հետ
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
gazeta.ru-ն գրում է, որ Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը Կրեմլում հանդիպել է ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինի հետ: Օրակարգը ներառել է տարբեր թեմաների լայն շրջանակ սկսած երկկողմ հարաբերություններից մինչև Լեռնային Ղարաբաղի իրավիճակի շուրջ կապված հարցերը:
Փորձագետները Gazeta.ru-ի հետ հարցազրույցում հիմնականում համաձայնվել են, որ Փաշինյանի Մոսկվա այցի հիմնական նպատակներից մեկը եղել է Լեռնային Ղարաբաղի իրավիճակի քննարկումը, ինչը, փաստորեն, հաստատվել է Հայաստանի և Ռուսաստանի ղեկավարների հայտարարություններով: Ըստ Երևանում Կովկասի ինստիտուտի տնօրեն Ալեքսանդր Իսկանդարյանի` Հայաստանի վարչապետի համար ամենակարևոր խնդիրներից մեկը տարածաշրջանում հետպատերազմյան իրավիճակն է:
«Մասնավորապես, դա անվտանգության ապահովումն է, ռուս խաղաղապահների աշխատանքը, հաղորդակցման խնդիրներ և գերիների հետ կապված խնդիրներ, բայց այդ բանակցություններից կտրուկ առաջընթաց և փոփոխություններ չի կարելի ակնկալել», - ասել է փորձագետը:
ՄԳԻՄՕ-ի Եվրասիական հետազոտությունների կենտրոնի ավագ գիտաշխատող Վադիմ Մուխանովը համաձայն է դրա հետ: Նրա կարծիքով, Փաշինյանը մտահոգված է Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության հետագա կարգավորման և Ռուսաստանի, Հայաստանի եւ Ադրբեջանի միջև կնքված եռակողմ համաձայնագրի իրագործմամբ:
«Այնուամենայնիվ, այցը շատ առումներով կապված է նաև Հայաստանում առկա սուր քաղաքական ճգնաժամի հետ, որի արդյունքում հայտարարվել են արտահերթ ընտրություններ: Այս ֆոնին չափազանց կարևոր է, որ Փաշինյանը գնա այն երկիր, որը առավել բարեկամական է ընկալվում հայ բնակչության կողմից. ըստ վերջին հարցումների` հայերի ճնշող մեծամասնությունը վստահություն ունի Ռուսաստանի նկատմամբ», - նշել է փորձագետը:
Միևնույն ժամանակ, հայ քաղաքագետ Հրանտ Միքայելյանը վստահ է, որ Փաշինյանը պետք է հստակեցնի Ռուսաստանի ներկայիս դիրքորոշումը Ղարաբաղի հարցում, հաշվի առնելով այն, որ Հայաստանը քիչ կարող է ազդել իրավիճակի վրա:
«Եվ հատկապես այն պատճառով, որ Ադրբեջանի դիրքորոշումը դեռ պարզ չէ, քանի որ Բաքուն դեռ ռուս խաղաղապահներին մանդատ չի տվել: Դա ավելի քիչ անվտանգ է դարձնում իրավիճակը Հայաստանի հարավում և Լեռնային Ղարաբաղում, և Փաշինյանին պետք է հասկանալ ռուսական դիրքորոշումը», - ավելացրել է փորձագետը:
Այնուամենայնիվ փորձագետները չեն բացառում, որ Փաշինյանի Մոսկվա այցի կարևոր խթաններից մեկը Հայաստանում ստեղծված ներքաղաքական ճգնաժամն է, որը նա ինքը փորձել է չեզոքացնել արտահերթ ընտրությունների միջոցով:
«Հայաստանի վարչապետը մտահոգված է իր նախընտրական ճակատագրով, և առհասարակ, իր քաղաքական ճակատագրով, ուստի նա որոշել է փորձել պարզել Ռուսաստանի դիրքորոշումը ընտրությունների վերաբերյալ, միևնույն ժամանակ, Փաշինյանի պաշտոնանկության օրն ու ընտրությունների օրը դեռ պաշտոնապես նշանակված չեն, նշվել են միայն մոտավոր ժամկետներ: Ամենայն հավանականությամբ, վարչապետի այցը Մոսկվա պետք է օգնի որոշել այդ պահերը», - ասել է Հրանտ Միքայելյանը:
Վադիմ Մուխանովը հակված է այս ժամանակահատվածում Փաշինյանի այցը Մոսկվա մեկնաբանել որպես կարևոր նախընտրական քայլ, քանի որ ՀՀ վարչապետին անհրաժեշտ է ամրագրել իր որոշակի արտոնյալ դիրքը և ցույց տալ Ռուսաստանի նախագահի հետ իր սերտ հարաբերությունների փաստը:
«Փաշինյանը իշխանության ղեկին գտնվելու տարիներին մեղադրվել է Պուտինի հետ հաստատված կապերի բացակայության համար: Ասվում էր, որ ի տարբերություն Հայաստանի այլ ղեկավարների, մասնավորապես` Ռոբերտ Քոչարյանի և Սերժ Սարգսյանի, վարչապետը Ռուսաստանի նախագահի հետ չունի վստահելի հարաբերություններ: Սա բազմիցս է հնչեցվել ընդդիմության առաջնորդների և Փաշինյանին քննադատողների կողմից», - պարզաբանել է փորձագետը:
Հարցին, թե որքանով է ձեռնտու Ռուսաստանին ապագա ընտրություններում Փաշինյանի հաղթանակը, փորձագետների կարծիքները որոշակիորեն տարբերվել են: Այսպիսով, Ալեքսանդր Իսկանդարյանը վստահ է, որ Մոսկվան, ամեն դեպքում, չի հստակեցնի իր դիրքորոշումը Հայաստանի ներքաղաքական օրակարգի վերաբերյալ:
«Մոսկվան կսպասի ընտրությունների արդյունքներին և կաշխատի այն հաղթող անձի կամ կուսակցության հետ: Ռուսաստանի ղեկավարությանը կարող են դուր չգալ կամ վստահելի չլինել որևէ մեկը, բայց այստեղ անձերի խնդիր չէ: Լավ հայտնի է, որ Պուտինը բավականին բարեկամական հարաբերություններ ունի Ռոբերտ Քոչարյանի հետ, իսկ մարդիկ, որոնք Փաշինյանի նման են իշխանության գալիս, դժվար թե մեծ համակրանք առաջացնեն Մոսկվայում: Այնուամենայնիվ, Ռուսաստանը միշտ կարողացել է տարբերակել անձնական հարաբերությունները և Հայաստանի տեղը Հարավային Կովկասում ռուսական գերակայությունների համակարգում», - հավելել է փորձագետը:
Հրանտ Միքայելյանը ևս համաձայն է, որ Ռուսաստանը չի արտահայտի իր դիրքորոշումը թեկնածուների վերաբերյալ, բայց նաև չի բացառել, որ Փաշինյանին Մոսկվայի համար լինի ոչ ձեռնտու տարբերակ:
«Մոսկվան վախենում է, որ հայկական կողմը չեղյալ կհայտարարի նոյեմբերի 9-ի համաձայնագիրը, չնայած այս պահին անհնար է, նույնիսկ եթե իշխանությունը փոխվի: Ամենայն հավանականությամբ, Ռոբերտ Քոչարյանը կլինի նախընտրելի Ռուսաստանի համար, բայց սկզբունքորեն կարող են լինել նաև այլ հավանական թեկնածուներ», - նշել է փորձագետը:
Ըստ Միքայելյանի` Հայաստանում Ռուսաստանի աջակցության գործոնը որոշակի դեր է խաղում ընտրողների համար, ուստի յուրաքանչյուր թեկնածու կփորձի հայտարարել իր մասով դրա առկայության մասին: Իհարկե, ընտրությունների ժամանակ այդ գործոնը կխաղա իր դերը, բայց որոշիչ չի լինի: Միևնույն ժամանակ, Վադիմ Մուխանովը համոզված է, որ Ռուսաստանին ձեռնտու է ՀՀ ցանկացած այնպիսի ղեկավար, որը անշեղորեն իրականացնելու է եռակողմ պայմանագրի կետերը, չնայած դրանք չափազանց ծանր են հայ հասարակության համար:
«Մոսկվայի համար հատուկ առաջնահերթություններ չկան, հետևաբար ռուսական կողմը շահագրգռված է, որ Հայաստանում ընտրություններն անցկացվեն առանց միջադեպերի, և հանրապետությունում ստեղծելով համեմատաբար կայուն իրավիճակ դառնան քաղաքական ճգնաժամի ավարտի սկիզբ», - ամփոփել է փորձագետը:
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
