Փաշինյանին կարող են փրկել Կասպից ծովի «Կալիբրները». խնդիրը բարդանում է Հայաստանի պետականության ճգնաժամով

ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ 16 Դեկտեմբեր, 2020 14:30

svpressa.ru-ն գրում է, որ վերջերս սրվել էր իրավիճակը Լեռնային Ղարաբաղի Հադրութի շրջանի Խծաբերդ և Հին թաղեր գյուղերի շրջանում: Տեղի էր ունեցել հրադադարի ռեժիմի խախտում: Ռազմական փորձագետ Բորիս Ռոժինը կանխատեսում է նման դեպքերի կրկնություն.

- Գյուղերի հետ կապված իրավիճակը պարզ է: Երբ ստորագրվել է համաձայնագիրը դրանք Ադրբեջանի վերահսկողության տակ չեն եղել: Մինչ ադրբեջանական զինուժը առաջ էր շարժվում դեպի Շուշի և Ստեփանակերտ, հայ աշխարհազորայինների կողմից վերահսկվող այս գյուղերը մնացել են նրանց թիկունքում: Պարզվել է, որ դրանք, դե յուրե, հայերին մնացած անկլավներ են: Բնականաբար, Ադրբեջանը փորձել է գրավել դրանք առանց նախազգուշացման: Այդ իրավիճակը գումարվում է նմանատիպ այլ վեճերին, ինչպիսիք են Սոթքի ոսկու հանքի շուրջ վեճը: Նման հակադրությունները հիմա անընդհատ կշարունակվեն: Բաքուն օգտվելով հայերի մեջ տիրող լիակատար խառնաշփոթից և անիշխանությունից՝ կփորձի ոչնչացնել բոլոր փոքր անկլավները: Ռուս խաղաղապահները մեղմում են լարվածությունը, բայց առայժմ չեն կարող լիովին խուսափել սրացումներից: Բացի այդ կան ուժեր, որոնք շահագրգռված են, որ իրավիճակը Անդրկովկասում չկայունանա և հակամարտությունը զարգանա, որը կխարխլի Ռուսաստանի ազդեցությունը տարածաշրջանում:

Ըստ քաղաքագետի՝ Հարավային Կովկասի հարցերով փորձագետ Անդրեյ Արեշևի Ռուսաստանը Անդրկովկասում ստիպված կլինի իր անվտանգության համար զսպել Թուրքիային:

- Միջադեպերը հնարավոր են հիմնականում «գորշ գոտիներում», որոնք առաջացել են Լեռնային Ղարաբաղի նոր սահմանների պարագծով և առաջին հերթին հարավում: Ադրբեջանի և Թուրքիայի մտադրություն է հայ բնակչությունը Ղարաբաղից տեղահանել, ինչը համահունչ է նրանց երկարաժամկետ նպատակներին:

- Տպավորություն է ստեղծվում, որ թուրքերը ճնշելու են: Իզուր չէ՞, որ Ալիևը Բաքվի շքերթում հայտարարել է Երևանի նահանգի մասին:

- Այն փաստը, որ թուրքերը ճնշում են գործադրելու, բնական է: Նրանք ճնշում են գործադրում աշխարհի այն բոլոր տարածաշրջաններում, որտեղ տեսնում են իրենց ազգային շահերը և որտեղ կարող են հասնել: Դա տեսանելի է Սիրիայում, Լիբիայում, Ղարաբաղում, և շուտով կարող ենք տեսնել Ղրիմում և Դոնբասում: Ռուս-թուրքական փոխգործակցությունը չափազանց բարդ է և, ի միջի այլոց, կապված է հարակից տարածքներում հենակետեր ձեռք բերելու Թուրքիայի հավակնությունների հետ:

- Արդյո՞ք Ռուսաստանը չի խրվի Անդրկովկասում, և արդյո՞ք ունակ է կայունացնել իրավիճակը իր համեմատաբար փոքր ռազմական կոնտինգենտի միջոցով: Թվում է, որ դա խնդրի ժամանակավոր լուծում է:

- Բայց Սիրիայում, այդպես չէ՞: Հիշեցնեմ, որ Ռուսաստանն իր ռազմական փոքր ուժով մտել է այն տարածք, որը օսմանցիների ժառանգները համարում են իրենց հետնաբակը: Եվ սակայն տեսնում ենք, որ նպատակն իրագործվում է: Խաղաղապահ գործողությունը շարունակվում է և հանգեցրել է Մերձավոր Արևելքում Ռուսաստանի դիրքերի ամրապնդման: Ավելին, Սիրիան ռազմական գործողությունների հեռավոր թատերաբեմ է, իսկ Հարավային Կովկասը, որպես ամբողջություն, երկու դար շարունակ եղել է Ռուսական կայսրության մաս: Բացի այդ, հայտնի է դարձել ահաբեկիչների մասին, որոնց Թուրքիան է տեղափոխել հակամարտության գոտի, և դա սպառնալիք է, այդ թվում Ռուսաստանի համար: Ուստի Կովկասում Ռուսաստանի ռազմական ներկայությունը ռազմավարական նշանակություն ունի, որը պետք է և կարող է զսպել Թուրքիային:

Իր հերթին, Երևանից վերադարձած ռազմական լրագրող Ռոստիսլավ Ժուրավլյովը այն կարծիքին է, որ Հայաստանի իշխանությունները հետ են քաշվել Ղարաբաղի խնդրի լուծումից և պատասխանատվությունը դրել Ռուսաստանի վրա.

- Տպավորություն է ստեղծվում, որ հայերը լիովին կորցրել են իրավիճակի վերահսկողությունը: Ձևավորված նոր սահմանը վերահսկվում է հայ կամավորների կողմից, որոնք ըստ էության ինքնաբուխ, անկանոն կազմավորումներ են: Նրանք այնտեղ են իրենց սեփական նախաձեռնությամբ և փորձում են պաշտպանել ոչ թե Արցախի, այլ Հայաստանի սահմանը: Հարց. որտե՞ղ են կանոնավոր ստորաբաժանումները, որտե՞ղ են սահմանապահները: Իսկ դրանք չկան: Ո՞ւր է Գերագույն հրամանատար Փաշինյանը: Փաստորեն, պաշտոնական Երևանը ամբողջ պատասխանատվությունը դրել է ռուս խաղաղապահների ուսերին: Բայց մեր խաղաղապահները մեկ խնդիր ունեն՝ զինադադարը պահպանել և արյունահեղություն թույլ չտալ: Բայց նրանց առաջարկվում է օգնել լուծել Հայաստանի սահմանային խնդիրները: Դե, ուրեմն թող իրենք իրենց

- Հայաստանի իշխանությունն անօգնական է, նրան փոխարինող չկա՞: Երևանում անց են կացվում ընդդիմության հանրահավաքներ Փաշինյանի հրաժարականի պահանջով:

- Հավաքներ են ընթանում, բայց Փաշինյանին դեռ չեն փոխել: Ընդհանրապես, այնտեղ շատ լուրջ քաղաքական ճգնաժամ է: Ավելին, հայկական պետականությանը, որպես այդպիսին, լրջագույն ճգնաժամի մեջ է:

- Եթե այսպես շարունակվի, ամբողջ բեռը կընկնի ռուս զինվորականների վրա: Նրանք ասում են, որ տարածաշրջանում գործում են թուրքական հատուկ նշանակության ջոկատները: Արդյո՞ք կա դրա հաստատումը:

- Ի՞նչ հաստատում կարող է լինել: Թուրքին հագցրեք ադրբեջանական համազգեստ, հետո ինչ-որ մեկը կարո՞ղ է տարբերակել: Ռուս խաղաղապահների առավելությունն այն է, որ նրանք ռիսկի չեն գնում կրակելով նրանց վրա: Համենայն դեպս առայժմ: Բայց իրավիճակը պահելու համար Մոսկվան ստիպված կլինի այնտեղ ստեղծել իր ռազմաբազան: Այս պահին, համաձայն պայմանագրի, կա 1960 զինծառայող: Դա բավարար չէ լայնամասշտաբ ռազմական գործողությունների համար: Բայց բացահայտ ագրեսիայի դեպքում մեր խաղաղապահները կարող են պաշտպանվել և անգամ պատասխան տալ՝ կան ՌԷՊ համակարգեր, և Կասպից ծովն էլ հեռու չէ, իսկ այնտեղ «Կալիբր» հրթիռներն են: