Ծանոթ ու միարժամանակ անհայտ… մաչետե

Մաչետեն (իսպաներեն machete), երկար (հաճախ 50 սմ-ից ավելի), սովորաբար բարակ (մինչև 3 մմ հաստություն) և լայն շեղբով դանակ է: Շեղբն ունենում է միակողմանի սրվածք, ուռուցիկ սայր, երբեմն սայրի կողմը թեքված ծայրով։

Չնայած «մաչետե» բառն ինքնին թարգմանաբար նշանակում է «թուր», բայց այն վերջինից տարբերվում է նրանով, որ մաչետեն հատուկ կերպով հավասարակշռված չէ: Ըստ այդմ, դրանց այլ կերպ են օգտագործում: Մաչետեի հարվածը կտրող է, թափ հավաքելը ունի լայն ամպլիտուդա և գալիս է հարվածողի ուսից, որի պատճառով հարվածի ուժը մի քանի անգամ ավելանում է և դառնում ջախջախիչ: Որպեսզի մաչետեն չընկնի ձեռքից բռնակի ծայրամասային մասը սովորաբար լայնացվում է, և անգամ  կաշվե ժապավեն  կցվում:

Մաչետեի պատմությունը սկսվել է այն օգտագործելու իր նախնական նպատակից` շաքարեղեգ, լիանաններ և փոքրիկ ծառեր ու թփեր հատելու անհնրաժեշտությունից: Սակայն հետագայում այդ դանակը հայտնի է դարձել նաև որպես հզոր զենք: Այն ակտիվորեն օգտագործվել է Կենտրոնական և Հարավային Ամերիկայի ապստամբների կողմից ազատագրական պատերազմներում, իսկ Նեպալում ռազմական և ոստիկանության ուժերի սպառազինության մեջ առկա է հատուկ տեսակի մաչետե, որը կոչվում է կուկրի: Նաև անցյալ դարում այն սկսել է մաս կազմել ամերիկյան զորքերի բազմաթիվ ստորաբաժանումների սպառազինության, որտեղ այն օգտագործվել է ոչ միայն կտրելու և կոտրելու համար, այլ նաև որպես «կատու» փշալար կտրելու համար և որպես սակրավորական բահ: Օդային անձնակազմի համար նույնիսկ հատուկ ծալովի մոդելներ են հայտնվել: Մաչետեի բանակում կիրառության գագաթնակետը եղել է Երկրորդ համաշխարհային և Վիետնամի պատերազմները։ Այնուամենայնիվ, մաչետեն լայն հասարակությանը առավել հայտնի է դարձել որպես սառը զենք կինոյի շնորհիվ: Սարսափ ֆիլմեր, մարտաֆիլմեր, արկածային ֆիլմեր. մաչետե օգտագործելու շրջանակն այդ ֆիլմերում անսովորորեն լայն է: Այն հատկապես դուր է գալիս ամերիկացի ռեժիսորներին:

Այսօր մաչետեների արտադրություն իրականացվում է շատ երկրներում, այդ թվում նաև Ռուսաստանում: Ի վերջո, այդ դանակը, որը հաճախ հագեցած է լինում լրացուցիչ օգտակար սարքերով, օրինակ սղոցով, հատկապես հայտնի է դարձել զբոսաշրջիկների և սունկ հավաքողների շրջանում: Լ