Պատվաստանյութի պատճառով թրոմբի առաջացման դեպքերի պատճառահետևանքային կապ չի հաստատվել, եթե անգամ հաստատվի, նման դեպքերի քանակը շատ քիչ տոկոս է կազմում. համաճարակաբան

Հայաստանում կորոնավիրուսի նոր շտամի մասին խոսելիս կարևոր է հաշվի առնել, թե քանի նմուշ է հետազոտվել, որքան ժամանակ առաջ է հետազոտվել: Շատ կարևոր է ժամանակը և ծավալը, որպեսզի հասկանանք, ինչքանով է այն տարածված, որովհետև 10 նմուշը մեծ թիվ չէ անգամ մեր նման փոքր hանրապետության և գրանցված թվերի տեսանկյունից. Tert.am-ի հետ զրույցում ասաց Երևանի պետական բժշկական համալսարանի համաճարակաբանության ամբիոնի ավագ դասախոս Արման Բադալյանը՝ անդրադառնալով այն տեղեկությանը, որ Հայաստանում գրանցվել է կորոնավիրուսի բրիտանական շտամի 10 դեպք:

Բադալյանի  խոսքով՝ աշխարհում այդ շտամները դասակարգվում են երեք խմբի՝ հետաքրքրություններ ներկայացնող շտամներ, որոնք կարող են ազդել հիվանդության ընթացքի, հիվանդության հեշտ տարածվելու վրա, երկրորդ խումբը՝ մտահոգություն առաջացնող շտամներն են, երբ արդեն կան դրվագներ, որ նրանք ազդել են հիվանդության ծանրության և վարակի հեշտ տարածվելու վրա, և երրորդը, որը բարեբախտաբար դեռ չկա, դա խնդիրներ ստեղծող և հետևանքներ առաջացնող շտամն է, դա այն դեպքն է, երբ պատվաստանյութը և իրականացվող միջոցառումները չեն օգնում վարակի տարածմանը.

«Դեռևս երրորդ խմբից դեպքեր չկան, սակայն երկրորդ խմբից ունենք դեպքեր, որ հիվանդությունը կարող է հեշտ տարածվել, հիվանդության ընթացքը կարող է ծանր լինել, դրանք են անգլիական, հարավաֆրիկյան և բրազիլական շտամները, այս շտամները մտնում են նաև երրորդ խմբի մեջ, որովհետև եթե մենք գրանցում ենք, որ Հայաստանում կա բրիտանական շտամ, դա նշանակում է, որ հիվանդության ընթացքը կարող է լինել ծանր և դառնա էլ ավելի վարակելի»:

Բժշկի խոսքով՝ նոր շտամի տարբերությունը առաջինից դրսևորվում է վարակի արագ տարածմամբ և հիվանդության ծանրության աստիճանով, սակայն իրականացվող պատվաստանյութերը՝ «Սպուտնիկ V» և «AstraZeneca» -ն պաշտպանում են անգլիական Բ 117 շտամից:

Անդրադառնալով « AstraZeneca» պատվաստանյութի ներարկումից հետո գլխուղեղում թրոմբի առաջացման հավանականությանը, Բադալյանն ասաց` հիմա ԱՄՆ-ում նույն պատվաստանյութի փորձարկումներ են իրականացվել և 30 հազարից ավել փորձարկված անձանց շրջանում նման դեպքեր չեն գրանցվել, Գերմանիայում եղել է 40-50 դեպք և 10-15 դեպք էլ գրանցվել է այլ երկրներում.

Ըստ նրա՝ եվրոպական երկրներում այդ պատվաստանյութով պատվաստվել է մոտ 20 մլն չափաբաժին, 25-26 մլնի չափ էլ Հնդկաստանում է եղել, այնտեղ նույն պատվաստանյութն այլ անվան տակ է արտադրվում, մոտ 50 մլն դեղաչափ է իրականացվել, և մոտ 25 միլիոնից ավել մարդ պատվաստվել է.

«Պատվաստանյութի պատճառով թրոմբների առաջացման դեպքերի պատշաճ պատճառահետևանքային կապ չի հաստատվել, ինչը շատ կարևոր է, բայց եթե անգամ նման կապ հաստատվի էլ, քանակը շատ քիչ տոկոս է կազմում՝ պատվաստված անձի քանակով: Եթե հաշվի առնենք, որ մեզ մոտ օրական այդ հիվանդությունից 25-ից 30 մարդ է մահանում, այստեղ պատվաստանյութի արդյունավետության և ընթացող հիվանդության խնդիր է առաջանում՝ հօգուտ պատվաստման գործընթացի: Պատվաստանյութն այն օգտակարությունը և պոտենցիալ հնարավոր վնասակարությունը, որը ապացուցված էլ չէ, անհամեմատ է, և այսօր պատվաստումը մնում է կարևոր գործիք, հատկապես երբ նոր շտամի դեպքեր կան»:

Հարցին՝ եթե անձը մեկ անգամ վարակվել է, արդյո՞ք պետք է կրկին պատվաստվի, Բադալյանը պատասխանեց.

«Ոչ հաճախ, բայց երբեմն գրանցված կրկնավարակի դեպքերը կապվում են ուրիշ շտամի հետ, այսինքն՝ եթե ունենք շտամի փոփոխություն, նրանք, ովքեր հիվանդացել և լավացել են, կարող են նորից հիվանդանալ, երկրորդ՝ չգիտենք, թե իրական իմունիտետի պահպանումը ինչքան է տևում, պետք է նշել, որ  լինում են նաև ասիմպտոմատիկ վարակակիրներ, իսկ հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ ում մոտ թույլ է արտահայտված հիվանդությունը, ամենայն հավանականությամբ, իմունիտետն էլ այդքան ուժեղ չէ: Դրա համար, այս ամենը հաշվի առնելով՝ կրկնավարակի ռիսկը մեծանում է, իսկ պատվաստումը դառնում է ակտուալ»: 

Բադալյանը նշեց՝ հնարավոր է՝ հետագայում այն անձիք, որոնք հիվանդացել և առողջացել են, պատվաստվեն մեկ դեղաչափով, ներկայումս Հայաստանում պատվաստումն իրականացվում է երկու դեղաչափով: