Տարածաշրջանային էսկալացիան ժամանակի հարց է
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Այսօր վաղ առավոտյան հայտնի դարձավ, որ ադրբեջանական կողմը վերսկսել է լայնածավալ հարձակողական գործողություններն Արցախի պաշտպանության բանակի պաշտպանական գծի գրեթե ողջ երկայնքով: Մասնավորապես, հարձակողական գործողությունների ընթացքում առանձին ուղղություններով օգտագործում են ՏՕՍ-1Ա ծանր հրանետային համակարգեր:
ՊՆ-ի հաղորդմամբ, ՏՕՍ, Սմերչ և մեծ տրամաչափի այլ համակարգերի կիրառումը փոխում է ռազմական գործողությունների տրամաբանությունն ու ծավալը՝ այն բարձրացնելով նոր մակարդակի: Այս կապակցությամբ Պաշտպանության նախարարությունը զգուշացնում է, որ հայկական զինված ուժերը ստիպված են օգտագործել՝ մեծ մակերեսների վրա կրակային խոցման և դրա արդյունքում կենդանի ուժի, ինչպես նաև շարժական և անշարժ գույքի ոչնչացման մեծ ազդեցություն ունեցող սպառազինության և ռազմական տեխնիկայի տեսակներ: Նշենք նաև, որ հակառակորդն այսօր թիրախավորում է նաև Վարդենիս քաղաքն, ինչպես նաև հարակից մի շարք գյուղեր։ Իրականում վաղուց կանխատեսելի էր և բնավ զարմանալի չէ Ղարաբաղյան հակամարտության գոտում պատերազմի վերսկսումը, քանի որ բանակցային գործընթացում փաստացի ապակառուցողական գործողություններ են, և տարածաշրջանն ամբողջովին ռազմականացված է։ Ընդգծենք, որ առանց այդ էլ բարդ ԼՂ հակամարտությունը վերջին շրջանում իր խաղով բարդացնում է Թուրքիան, և դա հեշտ խաղ չէ, քանի որ դրանում առկա են Թուրքիայի տարածաշրջանային նկրտումները, Հայաստանի, ինչպես նաև Ադրբեջանի հետ հարաբերությունները, Մերձավոր Արևելքում ռուս-թուրքական կրկին բարդ հարաբերությունները, և այն, ինչ անում է Թուրքիան այս հակամարտության գոտում, նաև Ռուսաստանի դեմ է, քանի որ Ռուսաստանը խոչընդոտել է թուրքական պլանների իրագործմանը Մերձավոր Արևելքում՝ Սիրիայում, Լիբիայում:
Ռուսաստանն ու Թուրքիան գործում են հակադիր բևեռներում, իսկ ռուս-թուրքական նման մակարդակի հարաբերությունները պահպանվում են միմիայն տնտեսության և դրանից բխող շահերի շնորհիվ։ Եթե ավելի կոնկրետ՝ ստեղծված իրավիճակը բավականին անկանխատեսելի է, և հնարավոր է ամեն սցենար, մինչև անգամ տեսականորեն հնարավոր է և պետք է խոսել նաև տարածաշրջանային պատերազմի հավանականությունից, որը կներառի Թուրքիան, Ադրբեջանը, Հայաստանը, Ռուսաստանը, և հայտնի չէ նաև, թե այլ ինչ կենտրոններ։ Ներկայիս իրավիճակը դեռ բավականին սահմանափակ է, թեև տեղի է ունենում կիրառվող սպառազինության տրամաչափի փոփոխություն, աշխարհագրության փոփոխություն, և չի բացառվում, որ ավելի ինտենսիվ ռազմական գործողություններ լինեն նաև հայ-ադրբեջանական սահմանին։
Անդրանիկ Կիրակոսյան
