Թուրքիայում պահպանված միակ հայկական գյուղը. Ինչպե՞ս են ապրում այնտեղ հայերը

Թուրքիայում պահպանված միակ հայկական գյուղը գտնվում է Մուսադաղ լեռան վրա՝ Սիրիայի սահմանից և Միջերկրական ծովի ափից քիչ հեռու և կոչվում է Վաքըֆգյուղ կամ Վաքըֆլը :

Այսօր դժվար է պատկերացնելը, որ այդ փոքրիկ գյուղն ունի հերոսական անցյալ : Այն Թուրքիայի հազվագյուտ վայրերից է, որրտեղ մինչ օրս միասնականորեն բնակվում են հայերը :

Վաքըֆլը գյուղը գտնվում է Թուրքիայի հարավում : Մոտակա խոշոր քաղաքներն են Սամանդաղը, Անթաքյան և Իսքենդերունը : Որպես կանոն գյուղում ջերմաստիճանը 5-10 աստիճանով ավելի ցուրտ է, քան ստորոտում՝ Սամանդաղում, Անթաքյայում և Չևլիքում : Գյուղից 3 կմ հեռավորության վրա գտնվում է ևս մի հետաքրքիր գյուղ, որտեղ հսկայական չինարի է աճում :

Հայերը Վաքըֆլըյում ապրել են դարեր շարունակ՝ մինչ այնտեղ քոչվոր օղուզ-թուրքերի ի հայտ գալը: Եվ անգամ վերջիններիս գալուց հետո հայերին հաջողվել է հերոսական ոգու գորադրման շնորհիվ ապրել իրենց հայրենիքում : Սակայն ամեն ինչ փոխվեց 20-րդ դարում, երբ բացվեց պատմության ամենացավալի էջը՝ հայերի ցեղասպանության էջը :

1915 թ. Վաքըֆլըյի բնակիչները և ևս 5 հայկական գյուղեր, որոնք գտնվում էին Մուսադաղի վրա, 40 օր շարունակ հետ մղեցին թուրքական զորքերին : Սակայն ուժերն անհավասար էին : Հայերն այլևս հույս չունեին, սակայն որոշիչ պահին հասան ֆրանսիացի զինվորական ծովագնացները ու փրկեցին բնակիչներին : Ավելի քան 400 հայ տեղափոխվեց «Ժաննա դ՛Արկ» նավով, իսկ մի մասին հասցրին եգիպտական Պորտ-Սաիդ :

 Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո այդ տարածքներն անցան ֆրանսիացիների իշխանության տակ : 1921 թ. կազմավորվեց Ալեքսանդրետի սանջակը, որը ներկայիս Իսքենդերունն է : Շատ հայեր վերադարձան այստեղ : 1938 թ. Ալեքսանդրետի սանջակը վերածվեց Հաթայ պետության, իսկ 1939 թ. մտավ Թուրքիայի կազմի մեջ :

 Վաքըֆլըյում պահպանում են հայերենը, հայկական մշակույթը, ավանդույթները : Այսօր գյուղում ապրում է 135 մարդ : 2012 թ. գյուղը ոչնչացման եզրին էր : Համաձայն Թուրքիայի՝ մեծ քաղաքների վերաբերյալ նոր օրենսդրության՝ 500-ից պակաս բնակիչ ունեցող բնակավայրերը պետք է միավորվեն մերձակա խոշոր բնակավայրերին : Վաքըֆլըն այդպես կդառնար Սամանդաղի թաղամաս և կկորցներ ինքնուրույն բնակավայրի կարգավիճակը : Գյուղի բնակիչները դեմ էին դրան : Բարեբախտաբար, հարցը լուծվեց հօգուտ հայկական գյուղի բնակիչների. այն դեռևս շարունակում է ինքնուրույն մնալ :