Խորհուրդներ ծնողներին՝ Նոնա Վանեցյանից
ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ
Ինչու ենք մենք այս ամենը ասում երեխաներին:
Եթե երեկոյան խաղահրապարակում անցկացնեք մի քանի ժամ, երբ փողոցում շատ երեխաներ եւ մայրեր կան, ապա կարճ ժամանակահատվածում կարող եք բազմիցս լսել «Ես ասացի» արտահայտությունը.
«Ես ասացի, մի կեղտոտվիր»:
«Մի նստիր գետնին, ես ասացի»:
«Ես ում եմ ասել»:
Որպես հեղինակավոր ծնողի խոսք, այս արտահայտությունը, որը ոչ մի իմաստ չունի, պետք է երեխային համոզի, որ անմիջապես լսի եւ կատարի ծնողի հրամանը: Ընդհանուր առմամբ, ամեն ինչ անի, ինչ մայրը պահանջում է: Քանի որ նա այդպես ասաց:
Դա տեղի է ունենում, առանց մտածելու: «Դադարեցրու կեղտոտվել հակառակ դեպքում ես քեզ բժշկի կտանեմ», կարծես, այս հայտարարությունից հետո երեխան անմիջապես լսելու է, սակայն դա միայն հանգեցնում է հանգեցնում է բժիշկների նկատմամբ վախի զգացումի:
Կասկածելի արտահայտությունները փոխանցվում են սերնդեսերունդ:
Այդպես օրինակ՝
«Բարեւի հյուրերին եւ արտասանի մի բանաստեղծություն, որ դու սովորել ես»
Երեխան մռայլորեն թաքցնում է իր ծնողի հետեւում բերանը պինդ փակում, իսկ ծնողները ներողություն են խնդրում երեխայի համար:
Այո !!
Կասկածելի արտահայտությունները փոխանցվում են սերնդեսերունդ:
«Մի լացիր քեզ ասացի!!»
Նա ընկել է կամ կորցրել է անփոխարինելի խաղալիքի մի մասնիկ, կամ մրցանակ չի ստացել մրցույթում, կամ պարզապես արթնացել է սխալ ոտքով - ինչ էլ արցունքների պատճառը լինի, ծնողները ցանկանում են դադարեցնել դրանք: Շատ դեպքերում, լացը ընկալվում է որպես ուժեղ գրգռիչ, եւ միեւնույն ժամանակ մոռացված է, որ արցունքները ունեն հայտնի մաքրող եւ նույնիսկ հանգստացնող գործառույթ: Այնուամենայնիվ, երեխաները խելացի են եւ ավելի ճշմարիտ են, եւ ինչպես մի 3 տարեկան տղա խոստովանեց իր մորը. «Ես լացեցի եւ ինձ համար ամենինչ հեշտացավ»: Ժամանակ առ ժամանակ այն օգտակար է բոլորի համար, որպեսզի չկանգնեցնեն զգացմունքները: Եվ լավ է ունենալ, ինչ որ մեկին, ով կաջակցի ինչպես ուրախության, այնպես էլ արցունքների ժամանակ, կօգնի հասկանալ, թե ինչու է այդ պահին երեխան այնքան դառնացած:
«Տես, Օրինակ Դավիթը արդեն մենակ հագնվում է (կարող է կարդալ, գրել, կառուցել)»:
Այս համեմատությունը ի՞նչ կարող է տալ երեխային, բացի անապահովության զգացումից, զգալ պարտվողի պես, եւ որ նա չի համապատասխանում իր ծնողների սպասելիքներին:
Ոչ մի փաստարկ, չի օգնում ծնողին հասկանալ, որ յուրաքանչյուր անձ ունի իր բնավորությունը եւ զարգացման արագությունը: Անկախ նրանից, թե որքան են ծնողները ցանկանում դա, բայց իդեալական Դավիթը չի կարող դառնալ օրինակ նրանց երեխայի ուսման, սպորտի եւ մեծ նվաճումների մեջ: Հակառակը դա կարող է լիովին վնասել ինքնագնահատականին:
«Ես հիմա հեռանում եմ եւ թողնեմ քեզ այստեղ»:
Ինչ զարմանալի է, այս արտահայտության արդյունքը):
Նախ, երեխան, ով չի հավատում սպառնալիքին, ի վերջո տեսնում է ծնողի հեռանալը եւ վազում ետեւից:
Այսպիսով, իշխանությունը օգտագործելով, ծնողը հասնում է իր ուզածին չհասկանալով երեխայի մենակ մնալու մտավախությունները:
Նա հաշվի չի առնում այն տարբերակը, որ մի օր երեխան կարող է թողնել ծնողին եւ դրանով ցույց տալ, որ մեծահասակի սպառնալիքը ոչինչ չի նշանակում այլեւս իրեն համխր: Ինչու է այս արտահայտությունը դեռեւս ընդհանուր օգտագործման մեջ դժվար է հասկանալ:
Կիսել զգացմունքները, եւ ոչ թե նվազեցնել դրանց իմաստը, ծնողներից միայն նման արձագանքի է սպասում ցանկացած տարիքի երեխա՝ ծանր վիճակում: Եվ այո, միշտ չէ, որ մենք ունենք բավականաչափ ժամանակ եւ համբերություն բացատրություններ լսելու համար:
Եթե մտածեք , թե որքան քիչ է մնում երեխայի հիշողության մեջ մանկությունից եւ որքան կարեւոր է լավը թողնեղ այնտեղ։
Հետեւաբար, կարող է արժե մտածել երկու անգամ, եւ ի վերջո ճիշտ ընտրություն կատարել բառերն ընտրելիս՝
«Ես ասացի մի լացիր» եւ /կամ
«Ես հասկանում եմ, թե որքան ցավոտ ու վիրավորական է քեզ հիմա»:
