Ինչպիսի՞ն է հայկական մամուլն այսօր

Այսօր աշխարհը տոնում է մամուլի ազատության օրը։ Միավորված ազգերի կազմակերպությունը 1993թ.-ին մայիսի 3-ը սահմանեց որպես Մամուլի ազատության համաշխարհային օր: Դրանից հետո յուրաքանչյուր տարի մայիսի 3-ին նշվում է ազատ մամուլի պաշտպանության, ողջ աշխարհում մամուլի ազատության գնահատման, մասնագիտական պարտականությունների կատարման ընթացքում զոհված լրագրողների հիշատակի օրը:

Այսօր այն օրն է, երբ կարելի է խոսել, թե որքանով է հայկական մամուլն իսկապես ազատ և անկախ, իսկ լրագրողները՝ անկաշկանդ։ Թե լրագրողները որքանով են իրենց ազատ զգում կամ որքանով են մամուլը համարում այդպիսին և թե ինչ բացեր են տեսնում մասնագիտական գործունեության մեջ, Past.am-ը փորձել է պարզել իր գործընկերներից։

«Հենարան», Սերինե Գաբրիելյան
«Անկեղծորեն կարծում եմ, որ այսօր Հայաստանում բավականին մեծ է խոսքի ազատությունը: Լրատվամիջոցների մեծ թիվն ու տպաքանակը, ինքնին, դրա մասին են վկայում: Նախկինում խոսքի ազատությունը սահմանափակողները այժմ շատ լավ գիտակցում են, որ եթե քչաթիվ լրատվամիջոցներին հեշտ էր վերահսկել, հիմա արդեն դա չի արվում: Սակայն ասել, թե լիակատար ազատություն կա, իհարկե՝ սխալ կլինի: Հայաստանը փոքր երկիր է, ծանոթություններ, հարազատ, բարեկամ, այլ կապեր... այս ամենը կաշկանդում են հաճախ: Բայց վերջին օրերին համոզվեցինք, թե որքան պրոֆեսիոնալ լրագրողներ ու լրատվամիջոցներ ունենք: Հեղափոխության մեջ բավականին մեծ դեր խաղացին հենց պրոֆեսիոնալ լրագրողները, պրոֆեսիոնալ լրատվամիջոցներն` ընդհանրապես: Որպես բացթողում կարող եմ նշել գովազդային դաշտի ոչ այդքան զարգացած լինելը։ Լրատվամիջոցների բյուջեն հաճախ փոքր է լինում, հետևաբար շատ խմբագրություններ քիչ  աշխատակիցներ ունեն, ու դու ընկնելով օպերատիվության ու քանակի հետևից՝ մոռանում ես որակը: Այսօր մեռնում են այնպիսի ժանրեր, ինչպիսիք են վերլուծությունը, ակնարկը, պամֆլետը, և հիմնականում տեղեկատվական ժանրի նյութերը՝ լուրերն են առաջ տարվում, հեղինակային միտքը հետընթաց է ապրում»:

Ա1+, Նարինե Իրիցյան
«ՀՀ-ում լրագրողն ազատ է այնքանով, որքանով հենց ինքն է ուզում լինել ազատ: Չեմ կիսում տեսակետները, թե իշխանական կամ որևէ այլ օղակ կարող է այնպես ազդել մասնագիտությամբ լրագրողի վրա, որ նա կաշկանդվի կամ ասելիքը մինչև վերջ ասել չկարողանա, կամ ուղղակի խեղաթյուրի այն: Լրագրողն ինքն է ընտրում, թե որ ճանապարհով է գնում և ինչ «այցեքարտով» է ներկայանում հասարակությանն ու իր գործընկերներին: Ազատության պատկերացումը յուրաքանչյուր լրագրողի համար խիստ սուբյեկտիվ է. որպես լրագրող ես ազատ եմ այնքան ժամանակ, քանի դեռ պահպանում եմ լրագրության ոսկե կանոնները՝ անաչառությունն ու բազմակողմանիությունը: Ինձ համար մասնագիտական ազատությունը կավարտվի այնտեղ, որտեղ կսկսվեն մանիպուլյացիան, կեղծիքն ու ծառայամտությունը:

Մեր ոլորտում բացթողումներ շատ ունենք, սակայն դրանց մասին նախընտրում եմ խոսել մասնագիտական նեղ շրջանակներում, քանի որ երբեմն դրանք խիստ անձնավորված են ու իրավիճակային: Միայն մեկ-երկու ընդհանուր դիտարկում կարող եմ անել՝ այն, որ լրագրությունը որոշ կայքերում (ինձ թույլ չեմ տա դրանք անվանել ԶԼՄ) նույնականացվում է բամբասանքի հետ, այն, որ կան մարդիկ, որոնք մեր բնագավառում հայտնվում են լրտեսի կարգավիճակով կամ լրագրությունը, դիտարկելով որպես փեշակ, սկսում՝ ով, երբ, ինչպես կարող է «փող աշխատել»: Ամեն դեպքում, լրագրությունն այն մասնագիտությունն է, որը պետք է շատ սիրել, նրբանկատ լինել ու ամեն անգամ նորովի բացահայտել»:

1in.am, Արամ Սարգսյան
«Մամուլն ընդհանուր առմամբ ազատ է, բայց անկախ չէ ֆինանսապես։ Կախված է նրանից, թե որ լրատվամիջոցում է աշխատում լրագրողը։ Մամուլի ազատությունը մեծապես կախված է քաղաքականությունից, քաղաքական համակարգից։ Լրագրողները հիմնականում ազատ են, բայց անկախ չեն տվյալ լրատվամիջոցի լրատվական քաղաքականությունից։ Բայց տարբեր լրատվամիջոցներում տարբեր է»։

ՔՐԻՍՏԻՆԱ ՏԵՐ-ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ