Ծանոթ ու միաժամանակ անհայտ … սերֆինգ
ՖՈՏՈ
Սերֆինգը շատ հետաքրքիր և հուզիչ սպորտաձև է, միայն ամենաճարպիկներն ու համարձակները կարող են սովորել ալիքների վրա տախտակ վարելու գիտությունը: Ալիքը հպատակեցնել, ի՞նչը կարող է ավելի հետաքրքիր լինել: Այդ սպորտաձևն ունի իր հին մշակույթը:
Սերֆինգը գալիս է հեռավոր անցյալից, նրա պատմությունը ավելի քան մեկ դար, կամ գուցե նույնիսկ հազարամյակների պատմություն ունի: Կա նրա առաջացման մի քանի վարկած: Ըստ մի տեսության դա պոլինեզացիների սիրելի զբաղմունքն է եղել։ Առաջին մարդիկ, ովքեր սիրել են սահել ալիքների վրա, եղել են ձկնորսները, նման կերպ նրանք կարող էին արագորեն ափ հասնել իրենց որսով: Դա զգալիորեն նվազեցրել է տուն հասնելու ժամանակը: Հետագայում ալիքային սահքը սկսվել է հաճախակի կիրառվել և դարձել է հանրաճանաչ գործունեություն ոչ միայն ձկնորսների, այլ նաև այլ բնակիչների համար: Մոտավորապես նույն ժամանակներում էլ սերֆինգը սկսել է ծնվել նաև Հավայան կղզիներում: Բայց այս դեպքում միայն արտոնյալները կարող էին սահել ալիքների վրա: Հասարակ մարդկանց բոլոր փորձերը կանգնել տախտակին, շատ կոշտ կերպով ճնշվում էին, նրանց մահապատժի էին ենթարկում։ Սերֆինգով մեծապես հետաքրքրված էր ազնվականությունը, և նրանք շատ ժամանակ էին նվիրում դրան: Նրանք ալիքներ էին առաջացնում և Զանազան ծիսական պարերի ու որոշակի ծեսերի օգնությամբ խնդրում օվկիանոսի ողորմությունը, ալիքներ ուզում։ Ազնվականների միջև անցկացվում էին այնպիսի մրցումներ, որտեղ խաղադրույքներ էին կատարվում հսկայական հարստությունների, պատվի և նույնիսկ ապագայում ամեն ինչ տնօրինելու հնարավորությունների վրա։ Տիրակալը, ով ունակ չէր նվաճել ալիքը, կարող էր կորցնել իր գահը:
Բայց այն բանից հետո, երբ կղզում հայտնվեցին քրիստոնյա միսիոներները, ովքեր սկսեցին իրենց բարքերը, կանոններն ու սովորույթները սերմանել բնիկ բնակչության վրա, սերֆինգի արվեստն արգելվեց: Հավայան մշակույթն աստիճանաբար սկսեց անհետանալ, ծխախոտի և ալկոհոլի ներմուծումը սպանեց տեղի բնակիչներին։ Ներդրվեցին նոր կանոններ, որոնց համաձայն ալիքների վրա սերֆինգը համարվում էր անպարկեշտ գործունեություն։ Արդյունքում սերֆինգը մոռացվեց Հավայան կղզիներում և վերածնվեց միայն 19-րդ դարի սկզբին: Դրան նպաստեց Հավայան արքայադուստր Քայուլանին, ով կրթություն ստանալով Մեծ Բրիտանիայում չէր զլանում ցուցադրել սերֆինգի իր հմտությունները։ Նա այն ժամանակ աշխարհի լավագույն սերֆինգիստներից մեկն էր: Չորս ամբողջ տարի ոչ ոք չէր կարող գերազանցել նրան օվկիանոսում տախտակի վրա մնալու ունակությամբ։ Քայուլանին շատ հմտորեն էր սահում ալիքի վրա տախտակով, որը պատրաստել էին լավագույն վարպետները որոշակի ծառից՝ Վիլի-վիլիից:
Սերֆինգն էլ ավելի տարածված է դարձել հայտնի ճանապարհորդ Ալեքսանդր Յունֆորդի և մարզիկ Դյուկ Քահանամոկուի ջանքերով: Նրանք այս մարզաձևի իսկական երկրպագուներ էին։ Նրանց ջանքերի շնորհիվ սերֆինգը դարձել է միջազգային սպորտ: Սկզբում ալիքային սահքըը տեղի էր ունենում շատ երկար տախտակների վրա և պառկած վիճակում: բայց Ջորջ Ֆրիթը որոշակի փոփոխություններ մտցրեց սերֆինգում: Նա առաջին մարդն էր, ով տախտակի վրա կանգնած ալիք քշեց և դա արեց, երբ ընդամենը 16 տարեկան էր: Նրա առաջին տախտակը, ըստ պատմական տվյալների, պատկանում էր Հավայան արքայազնին՝ նրա հորեղբորը։ Ջորջ Ֆրիթը փորձեր արեց տախտակի երկարությունների հետ և առաջինն էր, ով ի վերջո 16 ոտնաչափի հասնող տախտակը գրեթե կիսով չափ կարճեցրեց:
Մեր օրերում սերֆինգը շատ տարածված սպորտաձև է։ Վերակենդանացել է նաև տախտակներ ստեղծելու հնագույն հմտությունը։ Արհեստավորները փնտրում էին տախտակները ավելի թեթև և ամուր դարձնելու նոր ուղիներ: Փոխեցին նյութն ու ձևերը։ Մեր օրերում տախտակների արտադրության մեջ օգտագործվում են այնպիսի նյութեր, ինչպիսիք են փրփուրը, պլաստիկը և ապակեպլաստը։
Սերֆինգը մեր ժամանակներում դարձել է ամենահայտնի սպորտաձևերից մեկը: Աշխարհում ավելի ու ավելի շատ մարդիկ են դառնում այդ սպորտաձևի ջերմ երկրպագուները։
Կ. Խաչիկյան
