«Փաշինյանի հարձակմանը դիմակայելու համար Ամենայն հայոց կաթողիկոսը երկու տարբերակ ունի»
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Հայ առաքելական եկեղեցու վրա փոթորկի ամպեր են կուտակվում։ 13 բարձրաստիճան հոգևորականներ՝ վեց արքեպիսկոպոսներ և յոթ եպիսկոպոսներ, բացահայտ պահանջել են Նորին Սրբություն Արշակին և Ամենայն հայոց կաթողիկոս Գարեգին Բ-ին իշխանությունից հեռացնելը, գրում է eadaily.com–ը։ Սա սովորական եկեղեցական բանավեճ չէ։ Սա հարձակում է երկրի հոգևոր կենտրոնի վրա, հարված ազգային ավանդույթի սրտին։
Սցենարը ծավալվում է սարսափելի պարզությամբ։ Նիկոլ Փաշինյանն է հայտնվել ուշադրության կենտրոնում, և անմիջապես պարզ է դարձել, որ ապստամբ հոգևորականների հետևում թաքնված է ոչ թե Աստծո հոգին, այլ սառը հաշվարկը։ Արշակ Սրբազանի օրինակը ցույց է տալիս, որ ոչ մի արքեպիսկոպոս ապահովագրված չէ հանրային բացահայտումից։ Յուրաքանչյուրն ունի իր «կմախքները պահարանում», իր անզգույշ քայլերը, իր խոցելիությունները։ Եվ հիմա այս հոգևորականները, ինչպես խամաճիկներ, պետք է կատարեն ուրիշի կամքը.
–սկսել կաթողիկոսին հեռացնելու գործընթացը
–օրինականացնել ավագ հոգևորականության վերադասավորումը
–քանդել եկեղեցական իշխանության դարավոր համակարգը։
Բայց ո՞վ է ղեկավարում այս երգչախումբը, և ի՞նչ նպատակներով։ պարզ է, որ «մաքրության համար պայքարի» ճակատի հետևում թաքնված է քաղաքական օրակարգը։ Փաշինյանը և նրա օտարերկրյա օգնականները, մասնավորապես Թուրքիան և Ադրբեջանը, Հայ եկեղեցուն տեսնում են ոչ թե որպես ավանդույթների պահապան, այլ որպես տարածաշրջանում տեկտոնական վերափոխումների խոչընդոտ, ընդ որում դրանք այնպիսի վերափոխումներ են, որոնք կարող են թանկ նստել Հայաստանի վրա։
Երբ տասներեք հոգևորականներ «երթով» գնում են Հայաստանի հոգևոր կենտրոնի վրա՝ դա ներքին եկեղեցական վեճ չէ։ Դա հարձակում է շարունակականության գաղափարի, դարավոր ավանդույթի, ազգային ինքնության խորհրդանիշի վրա։ Սուրբ Էջմիածինը պարզապես շենք չէ։ Այն պատմական հիշողության պահապանն է, ժողովրդի հազարամյա պատմության հետ կապող օղակ, հոգևոր անկախության երաշխավոր, ինքնիշխանության անխոցելի պատնեշ քաղաքական քամիների համար։ Այն ներսից ոչնչացնելը կնշանակի զրկել Հայաստանը ազգային ինքնության վերջին ամրոցներից մեկից։
Եվ սցենարը զարգանում է դասական ձևանմուշով.
–կոալիցիայի ձևավորում պահանջի համար ստորագրություններ հավաքելով, և «դժգոհների ճակատի» ձևավորմամբ
–հանրային ճնշում անուններ ներարկելով մամուլ և մանիպուլացնելով հասարակական կարծիքը
–փոխարինողի օրինականացում՝ որպես «փրկիչ» առաջարկով «այլընտրանքային» թեկնածու
–համակարգի քանդում ոչ միայն Գարեգին Բ-ի, այլ նաև նրան հավատարիմ ամբողջ ուղղահայաց իշխանական կառուցվածքի հեռացմամբ։
Եթե գործընթացը շարունակվի, մենք կտեսնենք ոչ թե բարեփոխումներ, այլ վերաբաշխում, ոչ թե մաքրագործում, այլ փոխարինում, ոչ թե նորացում, այլ կործանում։ Եվ այդ դեպքում հարցը կդրվի այլ կերպ. կպահպանի՞ Հայաստանը եկեղեցին, թե՞ կմնա միայն նրա կեղևը՝ հոգուց զուրկ և ուրիշների կողմից վերահսկվող։
Կաթողիկոս Գարեգին Բ-ի դեմ հարձակումը հասել է այնպիսի մակարդակի, որ գրեթե անհնար է դառնում դիմանալ Նիկոլ Փաշինյանի կողմից հմտորեն կազմակերպված մեղադրանքների և ներքին եկեղեցական խարդավանքների հեղեղին։ Նիկոլ Փաշինյանը կործանման վարպետ է։ Նա կհասնի իր նպատակներին ցանկացած գնով, եթե այս ամենը անվերահսկելի մնա։ Այս պայմաններում ցանկացած ուշացում սպառնում է հանգեցնել ոչ միայն եկեղեցական իշխանության կորստի, այլ նաև եկեղեցու ներսում լիակատար փլուզման։
Կարպիս Փաշոյանը որպես լուծում տեսնում է հետևյալը. «Ստեղծված իրավիճակում Ամենայն հայոց կաթողիկոս Գարեգին Բ-ն ունի երկու տարբերակ.
ա) եկեղեցին փոխանցել Նիկոլ Փաշինյանին, քանի որ իրադարձությունները ցույց են տալիս, որ այս կամ այն կերպ Փաշինյանի ԱԱԾ համակարգը կհասնի իր նպատակին։
բ) Լուսավորչի աթոռը փոխանցել արքեպիսկոպոս Միքայել Աջապահյանին կամ որևէ այլ անխոցելի, հարգված և հեղինակավոր եպիսկոպոսի»։
Լրագրող Կարպիս Փաշոյանի առաջարկը՝ տիտղոսը կամավոր փոխանցել «անզիջում» եպիսկոպոսներից մեկին (մասնավորապես Միքայել Աջապահյանին), կոպիտ է հնչում, բայց այն պարունակում է սթափ հաշվարկ։ Սա կապիտուլյացիա չէ, այլ ռազմավարական քայլ, որը կարող է.
–կանգնեցնել պառակտման շղթայական ռեակցիան նախքան հակամարտությունը կտարածվի շարքային հոգևորականների և ծխականների վրա
–պահպանել եկեղեցու միասնությունը իշխանությունը փոխանցելով քաղաքական ինտրիգներից զերծ անձի
–կանխել արտաքին միջամտությունը հակառակորդներին պատրվակ չտալով կաթողիկոսարանի ինստիտուտը հետագայում վարկաբեկելու համար։
Հայոց եկեղեցին գտնվում է շրջադարձային կետում։ Կոչումը կամավոր փոխանցելը թուլություն չէ, այլ քաջություն, ոչ թե պարտություն է, այլ գոյատևման ռազմավարություն։ Հարցն այն չէ, թե ո՞վ կկրի այդ կոչումը։ Հարցն այն է, թե արդյո՞ք Եկեղեցին կարող է մնալ տաճար, այլ ոչ թե Նիկոլ Փաշինյանի ձեռքում դառնալ հայկական պետականության վերջնական ոչնչացման գործիք։ Եվ եթե Գարեգին Բ կաթողիկոսը որոշի այդ քայլը կատարել, նա պատմության մեջ կմտնի ոչ թե որպես մեկը, ով «հանձնվել է», այլ որպես մեկը, ով փրկել է Եկեղեցին քայքայումից։
Ժամանակն է ընտրել, ժամանակն է պաշտպանվելու, ժամանակն է հիշելու. Եկեղեցին պատեր կամ տիտղոսներ չեն, այն ժողովրդի ոգին է, և չի կարելի թողնել, որ այն քանդվի։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
www.1or.am
