Հայաստանը հայտնվել է Եվրամիության չափանիշներով համաճարակային վտանգավոր «կարմիր» գոտում․ պատմության այս օրը (09 սեպտեմբեր)
ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ
ՈՐՈՇ ՏՈՆԵՐ
Գեղեցկության համաշխարհային օր, Տաջիկստան՝ անկախության օր, Կալիֆորնիա նահանգ՝ ԱՄՆ կազմի մեջ մտնելու օր, ԿԺԴՀ՝ անկախության օր, Կոստա-Ռիկա՝ երեխայի ազգային օր, Ճապոնիա՝ քրիզանթեմա ծաղկի օր, Բրազիլիա՝ ադմինիստրատորների և մենեջերների օր։
ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ
1885 - վախճանվել է կոմպոզիտոր, երաժշտագետ, մանկավարժ Նիկողոս Թաշչյանը։
1912 - ծնվել է ռադիոտեխնիկայի գիտնական Աբրահամ Աբրահամյանը։
1922 - թուրքերի հաղթանակով ավարտվել է հույն-թուրքական պատերազմը, թուրքական զորքերը մտել են Զմյուռնիա և իրականացրել հայ և հույն խաղաղ ժողովրդի կոտորած։
1927 - ծնվել է դերասանուհի Մարգո Մուրադյանը։
1931 - ծնվել է բալետի խորհրդահայ արտիստ և բալետմայստեր Մաքսիմ Մարտիրոսյանը։
1933 - ծնվել է կոմպոզիտոր Էրիկ Հարությունյանը։
1942 - ծնվել է թատրոնի և կինոյի նշանավոր դերասան Ռաֆայել Քոթանջյանը։
2004 - Իրանի Իսլամական Հանրապետության նախագահ Սեյեդ Մոհամմադ Խաթամին ավարտել է իր երկօրյա պաշտոնական այցը Հայաստան, որի արդյունքում կողմերը վերահաստատել են երկու երկրների միջև բարեկամական հարաբերությունները ամրապնդելու և փոխշահավետ համագործակցությունը զարգացնելու իրենց վճռականությունը։
2009 - Ֆուտբոլի աշխարհի 2010 թվականի առաջնության ընտրական մրցաշարի 8-րդ փուլում Հայաստանի հավաքականը Երևանում 2:1 հաշվով հաղթանակ է տոնել Բելգիայի թիմի նկատմամբ։
2011 - վախճանվել է քաղաքական և հասարակական գործիչ Գարեգին Ազարյանը։
2012 - Ստամբուլում անցկացվող շախմատի 40-րդ համաշխարհային օլիմպիադայի վերջին՝ 11-րդ տուրում, Հայաստանի տղամարդկանց հավաքականը 2.5:1.5 հաշվով հաղթանակ տոնելով Հունգարիայի թիմի նկատմամբ, երրորդ անգամ դարձել է օլիմպիական չեմպիոն։
2021 - COVID-19-ի տարածման և դեպքերի կտրուկ աճով պայմանավորված Հայաստանը հայտնվել է Եվրամիության չափանիշներով համաճարակային վտանգավոր «կարմիր» գոտում։
2023 - Արցախի Հանրապետության ԱԺ հատուկ նիստով ԱՀ նախագահ է ընտրվել Սամվել Շահրամանյանը։
ԱՇԽԱՐՀՈՒՄ
479 մ․թ․ա․ - Բեոտիայի Կիտերոն լեռան լանջին գտնվող Պլատեայի քաղաքի մոտ տեղի է ունեցել Պլատեայի ճակատամարտը, որը հույն-պարսկական պատերազմի ամենախոշոր ցամաքային ճակատամարտերից մեկն է։
276 - սպանվել է հռոմեացի կայսր Մարկ Անտոնիո Ֆլավինը։
337 - Կոնստանտին կայսրի երեք որդիները իրենց միջև բաժանել են Հռոմեական կայսրությունը։
1087 - վախճանվել է Անգլիայի թագավոր Վիլհելմ 1-ին Նվաճողը։
1513 - տեղի է ունեցել Ֆլոդդենի ճակատամարտը, որի ժամանակ Շոտլանդիայի թագավոր Յակով 4-րդը սպանվել է, իսկ շոտլանդական բանակը պարտվել է անգլիացիներին։
1570 - թուրքերը գրավել են Նիկոսիան։
1585 - ծնվել է ֆրանսիացի նշանավոր պետական գործիչ, գրող, կարդինալ Ռիշելիեն։
1737 - ծնվել է իտալացի ֆիզիկոս և ֆիզիոլոգ Լուիջի Գալվանին, որը հանդիսանում է էլեկտրականության տեսության հիմնադիրներից մեկը։
1776 - հաստատվել է Ամերիկայի Միացյալ Գաղութների նոր անունը՝ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ։
1790 - ադմիրալ Ուշակովի ղեկավարած ռուսական նավատորմը Թենդրա հրվանդանի մոտ ջախջախել է թուրքական նավատորմին։
1801 - Բաքուն մտցվել է ռուսական կայսրության կազմի մեջ։
1828 - ծնվել է ռուս ճանաչված գրող, հրապարակախոս, լուսավորիչ Լև Տոլստոյը։
1848 - ծնվել է իտալացի աստղագետ Էլիա Միլոզևիչը։
1850 - Կալիֆորնիան դարձել է ԱՄՆ-ի 31-րդ նահանգը։
1893 - Գերմանիայում ստեղծվել է «Շտուտգարտ» ֆուտբոլային ակումբը։
1898 - վախճանվել է ֆրանսիացի բանաստեղծ Սթեֆան Մալարմեն։
1901 - վախճանվել է ֆրանսիացի նկարիչ Տուլուզ-Լոտրեկը։
1911 - Անգլիայում սկսել է գործել ավիափոստը։
1913 - ռուս օդաչու Պյոտր Նեստերովը առաջին անգամ իրականացրել է բարձր պիլոտաժի «մահվան օղակ» հնարքը։
1923 - Միացյալ Նահանգներում ստեղծվել է «NBC» ազգային հեռուստաընկերությունը։
1932 - Իսպանիայի կառավարությունն ինքնավարություն է շնորհել Կատալոնիային։
1948 - Կիմ Իր Սենը հայտարարել է Կորեայի Ժողովրդա-Դեմոկրատական Հանրապետության ստեղծման մասին։
1969 - Կանադայում ուժի մեջ է մտել անգլերենի հետ հավասար ֆրանսերենի գործածության մասին օրենքը։
1970 - ԽՍՀՄ-ում սկսվել է «ВАЗ-2101» («Ժիգուլի») ավտոմեքենայի արտադրությունը։
1975 - ծնվել է իտալական ծագումով կանադացի վոկալիստ, երգահան և դերասան Մայքլ Բուբլեն։
1976 - վախճանվել է չինացի պետական և քաղաքական գործիչ, Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետության հիմնադիր Մաո Ցզե Դունը։
1984 - Մոսկվայում սկսվել է շախմատային թագի համար մենամարտը Անատոլի Կարպովի և Գարրի Կասպարովի միջև, որի հաղթողը պետք է որոշվեր 6 հաղթանակի արդյունքում, սակայն այդ մրցամարտը այդպես էլ չի ավարտվել։
1991 - Տաջիկստանը անկախացել է ԽՍՀՄ-ից։
1991 - ԽՍՀՄ Արտգործնախարարության խորհուրդը հայտարարել է իր լուծարման մասին։
1999 - Մոսկվայում իրականացվել է ահաբեկչական գործողություն, պայթյունի հետևանքով փլուզվել է բազմահարկ շենք, զոհվել է 100 մարդ։
2009 - տեղի է ունեցել Դուբայի մետրոյի բացման հանդիսավոր արարողությունը։
Կ. Խաչիկյան
