Հայաստանը կարող է մնալ առանց ԱՄՆ աջակցության
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն աշխատանքային այցով մեկնել է Վաշինգտոն մասնակցելու կրոնական ազատության միջազգային 5-րդ ամենամյա գագաթնաժողովին և Ազգային աղոթքի նախաճաշին։ Թեև Փաշինյանը բանակցություններ չունի ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի հետ, այնուամենայնիվ, այդ ուղևորությունը կարևոր է ոչ միայն Հայաստանի իմիջի, այլ նաև անձամբ վարչապետի համար, գրում է ng.ru–ն։
Ամերիկայի մայրաքաղաքում Նիկոլ Փաշինյանը սփյուռքի կողմից այնքան էլ ջերմ ընդունելության չի արժանացել։ Մասնավորապես, մտահոգ հայերը պաստառ էին կախել, որտեղ գրված էր, որ ինքն է մեղավոր Հայաստանի անհաջողությունների համար։ Սակայն հայրենիքում վարչապետն ավելի վատ մեղադրանքներ է լսել, ուստի իշխանությունները որևէ նշանակություն չեն տվել միջադեպին։
Ավելին, հայ համայնքի հետ հանդիպմանը Փաշինյանը շարունակել է իր կառուցած նոր Հայաստանի վերաբերյալ գիծը առաջ տանել։ «Այժմ տեղի է ունենում գաղափարական վերափոխում։ Իմ կարծիքով, կար այն միտքը, որ Հայաստանը հենարան է բարձրագույն նպատակների համար: Դրանք, իմ կարծիքով, կապված են պատմական անցյալի հետ։ Այժմ գաղափարախոսությունը փոխվում է հետևյալի՝ Հայաստանն ինքնին ազգային բարձրագույն նպատակ է, և դրանից բարձր ոչինչ չի կարող լինել»,- ասել էր նա։
Միաժամանակ Փաշինյանն ընդգծել էր, որ դա ողջ ժողովրդի որոշումն է, այլ ոչ միայն իրենը։ «Այդ գաղափարախոսությունը միակ բանն է, որը Հայաստանին գոյության հնարավորություն է տալիս։ Այս ամենին եկանք 44-օրյա պատերազմում կրած պարտության և դրա պատճառների պատճառով։ Իմ կարծիքով, այսօր, անցնելով այս պարտության միջով, մենք ձեռք ենք բերել անկախ, ինքնիշխան պետություն ունենալու հնարավորություն։ Երկար մտածեցի այդ մասին ու եկա այն եզրակացության, որ զոհողություններն իզուր չէին։ Դրանք հանուն Հայաստանի ինքնիշխանության էին, և հիմա պետք է ուղղակի կենտրոնանալ այդ զոհաբերությունների գնով գնված հնարավորությունից օգտվելու վրա»,- եզրափակել էր վարչապետը։
Փաշինյանը նաև ասել էր, որ Երևանը հույս ունի Հարավային Կովկասում խաղաղության հաստատման հարցում ԱՄՆ-ի աջակցությանը։ «Եթե հարցնեք, թե որն է Հայաստանին աջակցելու ամենաարդյունավետ միջոցն ԱՄՆ-ի տեսանկյունից, ես կասեի, որ շատ կարևոր կլինի Հարավային Կովկասում խաղաղության հասնելու օրակարգը ներառելն ԱՄՆ քաղաքական էլիտայի առաջնահերթությունների ցանկում»,- նշել էր նա։
Միաժամանակ Փաշինյանն ընդգծել էր, որ իր երկիրը ձգտում է ժողովրդավարության։ «Մենք փորձում ենք ժողովրդավարությունը խորացնել և այն դնել ինստիտուցիոնալ հիմքերի վրա, որպեսզի այն կախված չլինի իշխող ուժերի քաղաքական կամքից։ Այս պահին կա միայն մեկ գործիք, որով փորձ է արվում խոչընդոտել Հայաստանի ժողովրդավարական ուղին՝ պատերազմի, էսկալացիայի և հակամարտությունների գործիքը»,- հավելել էր վարչապետը։
Մինչդեռ Հանրապետության փոխարտգործնախարար Պարույր Հովհաննիսյանը հայտարարել էր, որ հունվարին ստորագրված Երևանի և Վաշինգտոնի միջև ռազմավարական համագործակցության փաստաթուղթը կախված չէ ԱՄՆ-ի ղեկին գտնվողից կամ ամերիկյան քաղաքականության այլ գործընթացներից։ Մասնավորապես, Հայաստանի իշխանություններն ակնկալում են, որ երկու երկրների միջև գործընկերությունն այժմ կզարգանա «շատ ավելի բարենպաստ և առաջադեմ դիրքերից»։
Ճիշտ է, մինչ հիմա Թրամփի առաջին որոշումները Հայաստանին միայն մտահոգություններ են պատճառել։ Մասնավորապես Սպիտակ տունը հայտարարել է Միջազգային զարգացման գործակալության (USAID) փակման մասին, քանի որ նրա գործունեությունը չի համապատասխանում ամերիկյան ազգային շահերին։ Մինչդեռ ԱՄՆ ՄԶԳ-ն օգնություն է տրամադրում Լեռնային Ղարաբաղից փախստականներին։ Ըստ հայկական ԶԼՄ-ների Պետդեպարտամենտը հավանություն է տվել այդ ծրագրի երկարաձգմանը, ուստի կազմակերպությունը դեռ կարող է գործել, սակայն դրա ապագան մնում է հարցականի տակ։
«Սա առաջին այցն է Հայաստանի և ԱՄՆ-ի միջև ռազմավարական գործընկերության խարտիայի ստորագրումից և Թրամփի իշխանության գալուց հետո։ Դա կարևոր է, քանի որ պոտենցիալ հնարավորություն կա շփվելու ԱՄՆ հայ համայնքի ներկայացուցիչների հետ, ինչպես նաև կապ հաստատել Սպիտակ տան նոր վարչակազմի ներկայացուցիչների հետ։ Այսպիսով, արտաքին քաղաքականության դիվերսիֆիկացման համատեքստում առավելագույն ծրագիրը հայ-ամերիկյան ռազմավարական հարաբերությունների ակտիվ խորացումն է հիմնված վերջերս ստորագրված փաստաթղթի վրա։ Կլինեն առնվազն շփումներ և երկկողմանի համագործակցություն այն նույն փաստաթղթի շրջանակներում, որը Թրամփը ժառանգել է դեմոկրատներից»,- պարզաբանել է «Օրբելի» կենտրոնի Փաշինյանի ծրագրերի փորձագետ Ջոնի Մելիքյանը։
Կովկասի ինստիտուտի գիտաշխատող Հրանտ Միքայելյանը Փաշինյանի Վաշինգտոն այցի լուրջ հեռանկարներ չի տեսնում: «Հաշվի առնելով, որ Երևանը չի հայտարարել ամերիկյան իշխանությունների ներկայացուցիչների հետ որևէ պաշտոնական հանդիպման մասին, այցը չի տեղավորվում սովորական դիվանագիտական տրամաբանության մեջ։ Ընդհանուր առմամբ, անհասկանալի է, թե ինչ է պատրաստվում անել Թրամփը Հարավային Կովկասում, ինչ ռազմավարություններ է նա համակարգում և այլն։ Միևնույն ժամանակ, Փաշինյանի կառավարությանն անհրաժեշտ է, որ ԱՄՆ առաջնորդը գոնե հաստատի իր նախորդի՝ Ջո Բայդենի վարչակազմի ստանձնած պարտավորությունները»,- կարծիք է հայտնել Միքայելյանը։
Նրա խոսքով, Երևանի վերակողմնորոշումը դեպի Արևմուտք, Լեռնային Ղարաբաղի հանձնումը եվրաինտեգրման դիմաց, և նույնիսկ «Աշխարհի խաչմերուկը» Վաշինգտոնի անմիջական մասնակցությամբ ստեղծված նախագծեր էին։ Այդ ամենի մասին, սակայն, Փաշինյանը բանակցել է դեմոկրատների հետ, և դա Թրամփի թիմի հետ ընդհանրապես կապ չունի։ «Արդյունքում, հանգամանքների վատ դասավորության դեպքում, կարող է ստացվել այնպես, որ Փաշինյանն ի սկզբանե ամերիկացիների հետ սկսելով ավարտի ամեն ինչ մենակ: Ինչպես եղավ Ուկրաինայի հետ»,- եզրափակել է Միքայելյանը։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
