Ծանոթ ու միաժամանակ անհայտ … տղամարդու կոստյում

Ժամանակակից տղամարդու զգեստապահարանն անհնար է պատկերացնել առանց դասական կոստյումի, որը բաղկացած է բաճկոնից և տաբատից՝ պատրաստված մեկ կամ երկու նույն գույների նմանատիպ գործվածքներից: Կոստյումը լրացվում է վերնաշապիկով և փողկապով, երբեմն նաև ժիլետով։

Ենթադրվում է, որ ժամանակակից կոստյումի նախատիպը ձևավորվել է 19-րդ դարի սկզբին Մեծ Բրիտանիայում։ Այն ժամանակ հագուստի հիմնական տարրերն էին ֆրակը, վերնաշապիկը և երկար տաբատը։ Շուտով ֆրակը փոխարինվել է ռեդինգոտով (կիպ սյուրթուկ) և ժիլետով։ Պարտադիր աքսեսուարներ էին համարվում գլխարկը և ձեռնոցները։ Այնուամենայնիվ, տղամարդու կոստյումի պատմությունը սկսվել է շատ ավելի վաղ:

Դարեր են անցել, մինչև այդ հագուստը սկսել է ստանալ այն ձևը, որին մենք ծանոթ ենք: Դրա առաջին նախատիպերից էր կոճակներով արևելյան կաֆտանը, որը Եվրոպա էր մտել արշավներից վերադարձող խաչակիրների շնորհիվ։ 14-րդ դարի եվրոպացի ազնվականությունը սկսել էր վայելել թանկարժեք գործվածքներից պատրաստված երկար բաց կրծքով կաֆտանները: Մինչև 18-րդ դարի վերջը Ֆրանսիան էր ճանաչված նորաձևության երկիր, և այնտեղ էր, որ տղամարդկանց կոստյումներն իրենց գեղեցկությամբ ու հարուստ դեկորով չէին զիջում կանացի հանդերձանքին: Կոստյումի հիմնական տարրերն էին քիփ կաֆտանը և կյուլոտը (կարճ տաբատը): Կյուլոտների հետ արիստոկրատները նախընտրում էին հագնել նրբագեղ սպիտակ գուլպաներ, իսկ կաֆտանի տակ հագնում էին թանկարժեք սպիտակեղենից կարված վերնաշապիկներ՝ ժանյակավոր օձիքով։ Այդ զգեստների հանդիսավոր տեսակների համար նյութերն էին պարչան, թավիշը և մետաքսը, առօրյայի համար բարձրորակ բամբակե կամ բրդե կտորը։

Հետո հասարակության մեջ տեղի ունեցող փոփոխություններն իրենց հետքը թողեցին կոստյումի վրա, այն դարձնելով ավելի պարզ և հարմարավետ: Աստիճանաբար բրիտանացիները սկսեցին առաջատար դեր խաղալ տղամարդկանց կոստյումների ձևավորման գործում։ Տղամարդիկ սկսեցին նախընտրել ավելի հարմարավետ լայն ֆրակ վերարկուներ, որոնք ունեին օձիք և կոճակներ։ Հետագայում հայտնվեց ֆրակը, որը նեղ կտրված ծայրերով սյուրթուկի տեսակ է։ Կոստյումի ուրվագիծը դարձավ ավելի երկարացված ու էլեգանտ։ Ժանյակն ու մետաքսը մնացին անցյալում, իսկ նեղ ու կարճ տաբատները փոխարինվեցին երկար ու լայն տաբատներով։ Մարդիկ սկսեցին նախընտրել բրդյա և բամբակե կտորից հագուստներ։ Հայտնվեցին տղամարդկանց կոստյումներ կարելու արհեստանոցներ։ Ժամանակի ընթացքում ձևավորվեց բավականին հարմարավետ, գրեթե ունիվերսալ տղամարդկանց դասական կոստյումը՝ տաբատով, ժիլետով և բաճկոնով, որն էլ չի փոփոխվել մինչ օրս։

Կա ժամանակակից կոստյումների երեք տեսակներ՝ դասական կամ գործնական, պաշտոնական և ամենատարածվածը՝ ոչ ֆորմալ կամ պարզեցված դասական։ Այսօր կոստյումները կարող են տարբերվել միմյանցից նպատակներով, ոճով, բաճկոնի կտրվածքով, բաղադրիչներով և նույնիսկ կոճակների քանակով։ Այսպիսով, մեկ կոճակով կոստյումը սովորաբար կրում են շոու բիզնեսի ներկայացուցիչները։ Բաճկոնի վրա 2 կոճակների առկայությունը բնորոշ է գործնական և սպորտային կոստյումներին։ Ավելին, դրանց մեջ բաճկոնները սովորաբար կոճկվում են միայն մեկ կոճակով։ Պաշտոնական և ոչ ֆորմալ կոստյումները ունեն երեք կոճակ, իսկ ներքևի մասը սովորաբար կոճակ չունի։ Ոչ պաշտոնական կոստյումը ներառում է «կարդիգանի բաճկոն» կամ չորս կոճակով սվիտեր բաճկոն:

Կ. Խաչիկյան