«Փաշինյանը կարող է գժտվել հայկական աշխարհի որոշակի հատվածի հետ»
ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Pnp.ru-ն գրում է, որ Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը նոյեմբերի 24-ին ասել է, որ աջակցում է Վրաստանի տարածքային ամբողջականությանը։ «Ես բազմիցս հայտարարել եմ իմ հրապարակային հայտարարություններում, որ մենք լիովին և միանշանակ աջակցում ենք Վրաստանի միասնությանը և պետականությանը»,- ուղիղ եթերում ասել է Փաշինյանը պատասխանելով այն հարցին, թե արդյո՞ք Հայաստանը պատրաստ է ճանաչել Աբխազիան և Հարավային Օսիան որպես Ռուսաստանի կողմից օկուպացված տարածքներ:
Աբխազիայի նախագահ Ասլան Բժանիան իպատասխան ասել է, որ այդ հայտարարությունը հակասում է Աբխազիայի ինքնիշխանության փաստին։ «Պետք է հիշեցնել վարչապետ Փաշինյանին, որ Աբխազիայի Հանրապետությունը հարգում է ողջ հայ ժողովրդին, որի մի մասը փրկություն է գտել Աբխազիայում անցյալի ողբերգական իրադարձությունների ժամանակ,- նշել է Բժանիան,- այսօր Աբխազիայի հայ համայնքը ներկայացված է կենտրոնական և տեղական իշխանություններում, հայոց լեզուն և մշակույթը աջակցվում են պետության կողմից, իսկ Հայ Առաքելական եկեղեցու կառույցները գործում են ազատորեն»: Նա նաև ընդգծել է, որ Աբխազիայի հայերն ունեն այն ամենը, ինչ Նիկոլ Փաշինյանը չկարողացավ երաշխավորել ղարաբաղցի հայերին, որոնք իր վարած քաղաքականության արդյունքում բախվեցին պետականության փլուզման և հայրենի հողից զանգվածային արտահոսքի ողբերգությանը։ «Ավելին, Նիկոլ Փաշինյանի քաղաքականության հետևանքը եղել է հենց Հայաստանի Հանրապետության տարածքային ամբողջականության խախտումը»,- հավելել է Բժանիան։
«Pnp.ru» թերթի թղթակցի հետ զրույցում ԱՊՀ երկրների ինստիտուտի Կովկասի բաժնի ղեկավար Վլադիմիր Նովիկովը Հայաստանի ղեկավարի հայտարարությունը «անսպասելի» է անվանել։ Նրա խոսքով Փաշինյանն այդ հայտարարությունն արել է մի քանի պատճառով: Նախ, նշել է քաղաքագետը, Հայաստանի վարչապետը «ակնկալում է այն փաստը, որ Վրաստանը կդառնա ինչ որ բարեհոգի միջնորդ իր և Ադրբեջանի միջև»։ «Երկրորդ հերթին նա ամեն կերպ փորձում է, իհարկե, ևս մեկ անգամ նյարդայնացնել Մոսկվային, քանի որ Մոսկվան և Թբիլիսին տարբեր կերպ են պատկերացնում Աբխազիայի և Հարավային Օսիայի միջազգային իրավական կարգավիճակը»,-շարունակել է Նովիկովը։ Սակայն, ըստ քաղաքագետի, Փաշինյանը չի հասկանում, որ նման հայտարարություններով գժտվում է մեծ հայկական աշխարհի մի մասի հետ։ «Աբխազիայում մեծ հայկական համայնք է ապրում, և նա արդեն արձագանքել է այդ հայտարարությանը դատապարտելով այն»,- պարզաբանել է նա:
ՄԳԻՄՕ-ի հետխորհրդային հետազոտությունների կենտրոնի ավագ գիտաշխատող Ալեքսանդր Կռիլովն իր հերթին անսպասելի ոչինչ չի տեսնում նման հայտարարություններում։ Նա, մասնավորապես, նշել է, որ այդ խոսքերն այն քաղաքականության արտացոլումն են, որը ներկայումս վարում է Հայաստանի ղեկավարությունը։ Նրա խոսքով, Հայաստանի իշխանությունները ճանաչում են միայն այն, ինչը ճանաչում են «ԱՄՆ-ի գլխավորությամբ արևմտյան երկրները»։ Կռիլովը նաև ընդգծել է, որ Հայաստանը տրանսպորտի հարցում խիստ կախված է Վրաստանից, քանի որ մեկուսացված է այլ ուղղություններով։ «Թուրքիայի և Ադրբեջանի տարածքով հաղորդակցությունների բացումը հնարավոր չէ, հաղորդակցություն կա միայն Վրաստանի և Իրանի տարածքով»,- պարզաբանել է քաղաքագետը։ Միաժամանակ Կռիլովը նշել է, որ նման հայտարարությունները ոչ մի բանի վրա չեն ազդում։ «Աբխազիան և Հարավային Օսիան ճանաչված են Ռուսաստանի կողմից, և Ռուսաստանը հուսալիորեն երաշխավորում է այդ հանրապետությունների անվտանգությունը»,- պարզաբանել է նա։ Կռիլովը նաև նշել է, որ Վրաստանի ղեկավարությունը քաջատեղյակ է ներկա իրավիճակին և մի կողմ դնելով աբխազական և հարավօսական խնդիրները հաջողությամբ զարգացնում է համագործակցությունը Ռուսաստանի հետ հնարավոր բոլոր ոլորտներում։ Միևնույն ժամանակ, քաղաքագետը նշել է, որ կողմնորոշումը դեպի արևմտյան աշխարհ և ԱՄՆ բացասաբար է ազդել Իրանի հետ Հայաստանի հարաբերությունների վրա։ Նա հիշեցրել է, որ Իրանը չափազանց շահագրգռված է Հայաստանի հետ գործընկերությամբ, և որ Ադրբեջանի և Իրանի միջև կան հակասություններ։ «Այժմ և Իրանը, և Ադրբեջանը հաղթահարել են այդ հակասությունները, քանի որ Իրանի համար չափազանց անցանկալի է Հայաստանում Արևմուտքի ներկայության ավելացումը»,- ասել է վերլուծաբանը։ Եվրոպացի դիտորդների խմբի ներկայությունն այնտեղ դիտվում է որպես տարածաշրջանում ՆԱՏՕ-ի ուժերի ավանգարդի ներկայություն, ուստի, ըստ փորձագետի, Իրանն ու Ադրբեջանը այժմ արագ կարգավորում են հարաբերությունները։ «Կողմերը նույնիսկ համաձայնության են եկել, որ Զանգեզուրի միջանցքը անցնի Իրանի տարածքով,- հավելել է նա,- և բացարձակապես կարիք չկա, որ նա անցնի հայկական Սյունիքով այն հեռանկարով, որ այնտեղ կարող են լինել արևմտյան դիտորդներ կամ արևմտյան վերահսկիչներ»:
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
