Ռուսաստանի նպատակը Ասադին ամրացնելը չէր. փորձագետներ

Սիրայից ՌԴ Զինուժի դուրս բերումը «ելքի ստրատեգիա է», քանի որ ՌԴ-ն դուրս է գալիս ոչ թե Սիրիայի, այլ իր և այդ երկրների շուրջ ստեղծված իրավիճակից: «Մեդիա կենտրոնում» փետրվարի 18-ին կայացած քննարկմանը հայտարարեց Կովկասի Ինստիտուտի տնօրեն, քաղաքագետ Ալեքսանդր Իսկանդարյանը:

Նա նշեց, որ չի կրկնի ռուս պրոպագանդիստների հայտարարությունները՝ իբր Սիրայում ՌԴ-ն իր առջև դրած հարցերը լուծեց: «Ռուսաստանն ուներ երեք նպատակ: Առաջինը՝ արևմտյան երկրների հետ համագործակցության մակարդակի բարձրացումն էր: Եթե անցյալ տարի չէին ուզում ՌԴ-ի հետ հաշվի նստել, ապա այժմ նրա հետ խոսում են: Դա տեղի ունեցավ սկզբից Ղրիմում, հետո՝ Սիրիայում: Մոսկվան այս կերպ հասկացրեց, որ ունի շահեր, որոնք պետք է հաշվի առնել, իսկ եթե հաշվի չեն առնում, ապա նա կտրուկ քայլեր կանի», - ասաց նա:

Անդրադառնալով Ուրաինայում իրավիճակին՝ Իսկանդարյանը նշեց, որ այն երկրորդ պլան մղվեց Մերձավորարևելյան իրադարձությունների ֆոնին: «ՌԴ-ն ինչ-որ չափով դուրս եկավ նաև այս իրավիճակից: Մյուս նպատակը Սիրան էր և Ասադի շուրջ վիճակը: Այժմ Ասադը դարձել է ներսիրիական կարգավորման մասը: Եվ Ասադի հեռացման մասին ավելի քիչ են խոսում: Վերջապես ՌԴ-ն դուրս չի եկել Սիրիայից, քանի որ կան Խմեյնիմի, Լաթաքիայի և Տարտոսի բազաները: Նրանք բավականին ուժեղ ամրացված են: Այսինքն՝ հարկ եղած դեպքում ՌԴ-ն կարող է հաշված օրերի ընթացքում իր ուժերը մեծացնել և դիսլոկացնել այնտեղ», - կարծում է փորձագետը:

Ռուսաստանի հիմնական ուժերի դուրս բերումը Սիրայից, ըստ քննարկմանը մասնակից դիվանագետ Արման Նավասրդյանի, հանկարծակի էր, բայց ոչ անսպասելի:

«Ի սկզբանե ասվում էր, որ ՌԴ ուժերը այնտեղ մնալու հավերժ խնդիր չունեն: Սիրայում վիճակը շիկացավ, գերտերությունները հասան կարմիր գծին և հասկացան, որ խնդիրների լուծում է պետք տալ: Սա Մոսկվայի համար բազմաբևեռ աշխարհ ստեղծելու գործընթացի մի մասն է, այլ ոչ թե Ասադին օգնելու խնդիր: ՌԴ-ն կարողացավ ռազմական գործողություները դնել դիվանագիտական հարթության վրա: Այժմ Ասադը դարձավ բանակցային կողմ, իսկ թե ինչպես կզարգանան իրադարձությունները, դժվար է ասել», - ասաց բանախոսը՝ հավելելով, որ սիրիական գործողության արդյունքում ՌԴ-ն դարձավ գլոբալ հարթությունում մեծ խաղացողներից մեկը:

«Սա նաև ռազմական ուժի ցուցադրման և փորձարկման դաշտ էր, և ՌԴ-ն ցույց տվեց, թե ինչ արդիական զինատեսակներ ունի», - նշեց նախկին դիվանագետը:

Սիրիական պատերազմի հարթակը լքելու Կրեմլի քայլում Նավասարդյանը տեսնում է նաև ներքաղաքական համատեքստ: «Կան ներքին խնդիրներ՝ տնտեսական և սոցիալական: Բացի այդ ՌԴ-ում առկա է 20 մլն-ոց սունիական մուսուլմանական համայնք, որը կարող էր գործել: Կարծես պահը ճիշտ էր ընտրված: ՌԴ-ի դուրս գալը կարևոր է և Թուրքիայի հետ փոխհարաբերություններում: Վերջին շրջանում, թեպետ թեթև, սակայն նկատվում է, որ ռուս-թուրքական հռետորաբանությունը փափկել է», - հավելեց նա:

Ռուս-թուրքական հարաբերությունների կարևոր ինդիկատորներից կլինի նաև ապագայում Ռուսասատնի վերաբերմունքը քրդական խնդրին, հավելեցին բանախոսները:

Ռուսաստանի ռեսուսների սակավության խնդիրը բարձրացրեց նաև Գլոբալիզացիայի եւ տարածաշրջանային համագործակցության վերլուծական կենտրոնի խորհրդի նախագահ Ստեփան Գրիգորյանը՝ նշելով, որ թեպետ սիրիական պատերազմի վրա մեծ փողեր չեն ծախսվել, այնուամենայնիվ Մոսկվային դժվար է միևնույն ժամանակ պատերազմել Սիրայում, Ուկրաինայում, «մարսել Ղրիմը» և դիմակայել պատժամիջոցներին:

«ՌԴ-ն ակտիվ ռազմական գործողություններից դուրս եկավ, քանի որ չկարողացավ լուծել իր առջև դևած նպատակները: Ռուսական ռազմական արշավն ուժեղացրեց Ասադին, սակայն չկարողացավ լուծել այն խնդիրը, որ այն միակ լեգիտիմ իշխանությունն է Սիրիայում: Այժմ Մոսկվան ընդունում է հակամարտության նաև մյուս կողմերին՝ չափավոր ընդդիմություն, քրդական գործոն և այլն: Ռուսաստանը չկարողացավ լուծել նաև ուկրաինական ճգնաժամի համատեքստում իր դեմ կիրառած պատժամիջոցների հարցը», - ասաց Գրիգորյանը՝ միևնույն ժամանակ ընդունելով, որ Սիրիայում պատերազմի մեջ մտնելով Մոսկվան դուրս եկավ հետխորհրդային տարածաշրջանից և դարձավ գլոբալ խաղի մաս: «Այժմ ՌԴ-ն Ժենեվյան գործընթացի մասն է», - հավելեց նա:

Քաղաքագետ, Քաղաքական և միջազգային հետազոտությունների կենտրոնի ղեկավար Աղասի Ենոքյանն այլ կարծիքի է: Ըստ նրա, դուրս գալով պատերազմից, Ռուսաստանը ցույց տվեց, որ չկարողացավ դառնալ գլոբալ խաղացող և հետո դա փոխարինել «ուկրաինական խնդրում սանկցիաների հետ»: «Ռուսաստանին ասացին, որ Ուկրաինան առանձին է, Սիրիան՝ առանձին: Ասադի համար լուծվեցին փոքրիկ տակտիկական հարցեր, բայց ոչ ռազմավարական խնդիրներ: Ասադը մնում է թույլ և դժվար թե նա մնա իշխանության: Կա տեսակետ, որ ռուսները խաղադրուք են անում ոչ թե Ասադի, այլ քրդերի վրա: Դժվար է ասել, թե ինչ դուրս եկան, ինչպես և շատերը, ես էլ շփթված եմ այս քայլից»,- նշեց փորձագետը:

Անդրադառնալով հակամարտության քաղաքական և տնտեսական բաղադրիչներին, Ալեքսանդր Իսկանդարյանը հակադարձեց, որ սիրիական պատերազմի համար մեծ ծախսեր չպահանջվեցին: «500 միլիոնից մոտ մեկ մլրդ դոլար, որը պատերազմի համար մեծ ծախս չէ: Սա ամենաէժան պատերազմներից էր: Մի բան էլ, Ռուսաստանն իր առջև ամբողջ Սիրիայի տարածքում Ասադի իշխանության վերականգման խնդիր չէր դրել ու չէր էլ կարող դնել: Ռուսաստանի պետական ապարատում չեմ կարծում, որ կլինիկական ապուշներ կան», - ասաց փորձագետը:

Քննարկման ավատին բանախոսները նշեցին, որ Հայաստանի դիրքորոշումը Մերձավոր Արևելքում Ռուսաստանի գործողությունների վերաբերյալ պետք է լինի «շատ ռացիոնալ ու բխի իր շահերից»: «Պետք չէ շատ ոգևորվել կամ հիասթափվել: Պետք է ուղղակի ռացիոնալ զգուշավորություն», - ասաց Արման Նավասարդյանը՝ հավելելով, սիրիահայ համայնքի խնդիրների կարգավորումը պայմնավորված է Սիրայի՝ որպես պետության, հետագա ճակատագրից: «Թե ինչպիսին կլինի Սիրիան ապագայում՝ կմասնատվի տարբեր փոքր պետությունների, թե կձևավորվի որպես ֆեդերալ միություն, պարզ կլինի ապագայում», - եզրափակեց նա:

Արշալույս Մղդեսյան