Թուրքիան տարածաշրջանի նոր առաջատար է դառնում

Թուրքիան տարածաշրջանի նոր առաջատար է դառնում և դա վտանգավոր է Հայաստանի համար։ Ռուս-ուկրաինական պատերազմում ավարտը դեռ չի նշմարվում։ Այդուհանդերձ հստակ է, որ այդ պատերազմի առաջին գլխավոր շահողներից մեկը Թուրքիան է։ Չմիանալով արևմտյան պատժամիջոցներին՝ թուրքական իշխանությունները Էրդողանի գլխավորությամբ, հռչակեցին, որ իրենք կարող են դառնալ միջնորդ Թուրքիայի, Ուկրաինայի և Ռուսաստանի միջև։ Այդ կերպ նրանք պաշտպանեցին սեփական տնտեսությունը պատժամիջոցների հետադարձի հետևանքով հնարավոր վնասներից, նաև քաղաքական լուրջ դիվիդենտներ հավաքեցին։

Երեկ Ստամբուլի Դոլմաբախչե ամրոցում տեղի ունեցած բանակցություններից հետո, վստահ կարելի է ասել, որ Թուրքիան այլևս կարողացել է լուրջ ճեղքման հասնել բանակցային գործընթացում։ Ցանկացած իրավիճակում միջնորդի համար միշտ ավելի հեշտ և օգտակար է։ Եթե նախկինում բանակցությունները տեղի էին ունենում Բելառուսում և որևէ դրական արդյունք չէին տալիս, ապա այսօր թե՛ ռուսական, թե՛ ուկրաինական կողմերը լուրջ զիջումների են գնում։ Ընդ որում զիջումների մասին նշել է նաև Ռուսաստանի նախագահի խոսնակ Պեսկովը, պատվիրակության ղեկավար, Պուտինի օգնական Վլադիմիր Մեդինսկին, որոնք լուրջ զիջումներ են անում Ուկրաինային, ինչը կարող է Արևմուտքին ներկայացվել որպես Ռուսաստանի կողմից արմատական փոխզիջում։

Իրավիճակը Թուրքիայի նախագահ Էրդողանին հնարավորություն է տալիս ևս քարոզչական առումով օգտագործել այս բանակցությունների դրական արդյունքը, և ողջ աշխարհին ասել, թե իր մոտ չափազանց լավ են ստացվում բանակցությունները և կարող է դառնալ կամուրջ Արևմուտքի և Արևելքի երկրների միջև։ Պատերազմի հնարավոր ավարտի կամ բանակցությունների դրական ելքի դեպքում, Թուրքիան կարողանալու է օգտվել այդ ամենից և առաջին հերթին առաջատար դիրքեր գրավել մեր տարածաշրջանում, հատկապես Ռուսաստանի թուլացման հետևանքով Թուրքիան դառնալու է հիմնական թելադրողը, Արևմտյան և Արևելյան օրակարգերը մեկտեղողը և օգտվելու է դրանից լիուլի։ Օգտվելու է նաև Թուրքիայի դաշնակից և կրտսեր եղբայր Ադրբեջանը։ Չի օգտվի ամենայն հավանականությամբ Հայաստանը, նույնիսկ, եթե շարունակի պնդել իր «խաղաղության դարաշրջան» բացելու գաղափարախոսությունը։ Արձանագրենք, որ ռուս-ուկրաինական պատերազմի առաջին և լուրջ վտանգավոր հետևանքը հենց Թուրքիայի հզորացումն է լինելու մեր տարածաշրջանում՝ դրանից բխող բոլոր հնարավոր հետևանքներով։ Դա ազդելու է ոչ միայն ղարաբաղյան կարգավորման գործընթացի, այլև ցեղասպանության միջազգային ճանաչման գործընթացի վրա։

Արմեն Երեմյան