Ռուսաստանին զայրացնելու վտանգ. Հայաստանը ԿՀՎ աշխատակիցներին է ներքաշում Թուրքիայի հետ բանակցություններին
ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ
politexpert.net–ը գրում է, որ վերջերս Թուրքիայի արտգործնախարար Մևլութ Չավուշօղլուն հայտարարել է, որ Անկարան արդեն նշանակել է իր ներկայացուցչին Հայաստանի հետ հարաբերությունները կարգավորելու բանակցություններում։ Դա ԱՄՆ-ում Թուրքիայի նախկին դեսպան Սերդար Քըլըչն է։ Սա կարելի է համարել առաջին ծիծեռնակը՝ Մոսկվայում Ադրբեջանի, Հայաստանի, Իրանի, Ռուսաստանի և Թուրքիայի փոխարտգործնախարարների 3 + 3 ձևաչափի շրջանակներում կայացած հանդիպման առաջին կոնկրետ արդյունքը (Վրաստանը, որը պետք է լիներ վեցերորդը առայժմ ձեռնպահ է մնացել բանակցություններին մասնակցելուց): Հետո Երևանն արձագանքել է Չավուշօղլուի խոսքերին հայտարարելով, որ առաջիկա օրերին կնշանակի նաև իր ներկայացուցչին՝ տարբեր թեկնածություններ են քննարկվում։ Ամենահայտնի կերպարը Ժիրայր Լիպարիտանն էր, ով անցյալ շաբաթ այցելել է Հայաստան, որտեղ հանդիպել է Ազգային ժողովում իշխող «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության խմբակցության հետ։ Ժիրայր Լիպարիտանը ԱՄՆ–ի քաղաքացի է։ 1990-ականներին եղել է ՀՀ առաջին նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանի գլխավոր խորհրդականը։ Նա միշտ եղել է հայ-թուրքական հարաբերությունների հաստատման ակտիվ ջատագովը ընդունելով, որ Անկարան ունի որոշակի նախապայմաններ.
–Երևանի հրաժարումը Հայոց ցեղասպանության միջազգային ճանաչման քաղաքականությունից
–Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորումը Բաքվի պայմաններով
–Երևանի հրաժարումը Թուրքիայի դեմ որևէ տարածքային պահանջից:
Լիպարիտանը Հայաստանի քաղաքական հորիզոնից գրեթե անհետացել է 1998 թվականին Տեր-Պետրոսյանի հրաժարականից հետո։ Հիմա նրա երկրորդ գալուստն է նկատվում։ Լրագրողների հետ զրույցում «Քաղաքացիական պայմանագրի» պատգամավորների հետ հանդիպումից հետո նա ասել է, որ ոչ Թուրքիան, ոչ էլ Ադրբեջանը սպառնալիք չեն Հայաստանի համար։ Հեշտ է ենթադրել, որ Ժիրայր Լիպարիտյանի հայտնվելն ուղղակիորեն կապված է եղել նրան Հայաստանից բանակցող նշանակելու վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի ցանկության հետ։ Բայց կան խնդիրներ։ Նույնիսկ իշխող խմբակցությունում ոչ բոլորն են հավատացել, որ դա ճիշտ որոշում կլինի. շատերը Լիպարիտյանին օդիոզ ֆիգուր են համարում և Տեր-Պետրոսյանի ժամանակներից ընկալվում են որպես ԿՀՎ-ի անձ։ Եթե հաշվի առնենաք այդ կարծիքը՝ հետևանքներն ակնհայտ են։ Փաշինյանը հասկացել է, որ հայկական կողմից բանակցողը պետք է ընդունելի ֆիգուր լինի ոչ միայն Թուրքիայի ու ԱՄՆ-ի, այլ նաև Ռուսաստանի համար, որը աջակցում է հայ-թուրքական հաշտեցման գործընթացին։ Իսկ Մոսկվան հազիվ թե անտարբեր լինի նրան, թե կոնկրետ ո"վ է ղեկավարելու այդ գործընթացը պաշտոնական Երևանի անունից։
Մի խոսքով, բանակցող գործիչի խնդիրը բարդ է, և տարբեր հաստատումների կարիք ունի։ Թերևս դա էր Հայաստանի անվտանգության խորհրդի քարտուղար Արմեն Գրիգորյանի վերջերս Վաշինգտոն կատարած այցի պատճառներից մեկը, որտեղ նա հանդիպել էր ԱՄՆ–ի նախագահի ազգային անվտանգության հարցերով խորհրդական Ջեյք Սալիվանի հետ։ Հանդիպման մասին պաշտոնական հաղորդագրություններում առկա է հերթապահ ձևակերպում, սակայն կարծես թե հիմնական թեման հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորման գործընթացն է եղել։ Հիմա Հայաստանը նշանակել է բանակցող իր ներկայացուցչին: Դա Հայաստանի խորհրդարանի փոխնախագահ Ռուբեն Ռուբինյանն է, ով ժամանակին ապրել է Թուրքիայում և հետազոտություններ է կատարել թուրքական կազմակերպությունների դրամաշնորհներով։ Նրա թեկնածությունը, թերևս, Լիպարիտյանի նման օդիոզ չէ, իսկ Մոսկվայի համար ավելի ընդունելի։ Թեև Ռուբինյանը, ի թիվս այլ բաների, հայտնի է նրանով, որ ԵԽԽՎ-ում պաշտպանել է հակառուսական բանաձևը, հետո ասել, որ խառնել է քվեարկության կոճակները։ Ինչ վերաբերում է թուրքական կողմից բանակցողին՝ Սերդար Քըլըչին, երբ նա ԱՄՆ-ում դեսպան է եղել, մեծ ջանքեր է գործադրել արգելափակելու Հայոց ցեղասպանության ճանաչման գործընթացը։ Սա հիմք է տալիս ենթադրելու, թե ինչ տոնով է նա վարելու երկխոսությունը։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
