Հունիսի 1-ը՝ Երեխաների պաշտպանության միջազգային օր. պատմության այս օրը (01 հունիս)

ՈՐՈՇ ՏՈՆԵՐ-Երեխաների պաշտպանության միջազգային օր, կաթի միջազգային օր, Բագամյան կղզիներ՝ Աշխատանքի օր, Կամբոջա՝ Ծառատնկման օր, Քենիա՝ Ազատության օր, Չինաստան՝ Երեխայի օր, Մոնղոլիա՝ Երեխայի և մոր օր, Ռուսաստան՝ Հյուսիսային նավատորմի օր, Սամոա՝ Ազատության օր, Թունիս` Սահմանադրության օր:

ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ

1878-ռուս- թուրքական պատերազմի ավարտից հետո սկսվել է Բեռլինյան վեհաժողովը, որին որպես պարտված կողմ մասնակցել է Թուրքիայի պատվիրակությունը, բայց Կիպրոսը հետևելով Անգլիայի խորհրդին աջակցել է նրան: 

1789-ծնվել է ազգային-ազատագրական և մշակույթային գործիչ Խաչատուր Լալայանը:

1851-ծնվել է բանաստեղծ Պետևոս Դուրյանը:

1908-ծնվել է պատմաբան Արշավիր Հակոբյանը:

1920-ԱՄՆ-ի սենատը մերժել է նախագահ Վիլսոնի առաջարկությունը Հայաստանի նկատմամբ ամերիկյան պրոտեկտորիատ սահմանելու մասին:

1921- Լեռնահայաստան պետությանը, կամ նախկի «Ինքնավար Սյունիք»-ը վերանվանվել է Հայաստանի Հանրապետության, որի վարչապետն է դարձել Վրացյանը և սպարապետը Նժդեհը։

1937-ծնվել է երգչուհի Լուսինե Զաքարյանը:

1942-վախճանվել է բեմանկարիչ Գրիգոր Շարբաբչյանը:

1975-ծնվել է  լրագրող, քաղաքական գործիչ, Հայաստանի  16-րդ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը:

2001- կանադական խորհրդարանին ներկայացված Հայոց ցեղասպանության ճանաչման բանաձևը մեկ ձայնի պակասի հետևանքով տապալվել է:

2005- «Լյուֆթհանզա» գերմանական ավիաընկերությունը իրականացրել է Մյունխեն-Երևան առաջին չվերթը:

2006- Հայաստանի Ազգային ժողովի նոր նախագահ է ընտրվել Տիգրան Թորոսյանը, որը մինչ այդ խորհրդարանի փոխխոսնակն էր: 

2007-Միչիգանի նահանգային բանտից դուրս է եկել  «Դոկտոր մահ» մականվանը  արժանացած Ջեք Գևորգյանը:

2010-Ստամբուլի իր տանը մահացած է հայտնաբերվել Հրանտ Դինքի ընտանիքի փաստաբաններից մեկը` ազգությամբ թուրք 40-ամյա Հաքան Քարադաղը: Նրա դին գտել են կախված վիճակում:

2011-Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանի տարածքում պաշտոնապես բացվել է «Ջերմուկ Ինթերնեյշնլ» ընկերության «Պեպսի Կոլա Բոթլեր Հայաստան» գործարանը: 

2017- Ազգային ժողովի կլոր տարին հատուկ պահպանվող դարպասները մեկ օր բացվել են փոքրիկների առջև։ 

2018 -Էրեբունիում տեղի ունեցած անկարգությունների գործով մեղադրանք է առաջադրվել Մասիսի քաղաքապետ Դավիթ Համբարձումյանին, փոխքաղաքապետ Կարեն Օհանյանին և ձերբակալված ևս երեք անձի:  

-կառավարության  նիստում 8 նոր մարզպետեր են նշանակել։ 

2019-Լոս Անջելեսում 8 հայ է ձերբակալվել բանկային մեքենայության մեղադրանքով:

2020- հայտարարվել է, որ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն ու նրա ընտանիքը վարակվել են COVID-19-ով:

2021- Ի պատասխան Նիկոլ Փաշինյանի` Առաջին նախագահի հետ բանավիճելու առաջարկին Լևոն Տեր-Պետրոսյանը հայտարարել է, որ ինքը ազգակործան պատուհասի հետ խոսելիք չունի:

2024– վախճանվել է գիտնական, բևեռախույզ, ՌԴ Պետդումայի պատգամավոր Արթուր Չիլինգարովը:

– Մայրաքաղաքից ավտոերթով Գյումրի մեկնած Բագրատ Սրբազանը իր աջակիցների հետ մեծ հանրահավաք է անցկացնում Գյումրու Թատերական հրապարակում:

ԱՇԽԱՐՀՈՒՄ

մ.թ.ա. 17- սեկուլյար (անդրերկրային աստվածների զոհաբերության տոնակատարություն)  խաղերի ժամանակ Հռոմի պրինցեպտ Ավգուստը հայտարարել է  նոր դարի սկիզբը:

193-իր պալատում սպանվել է հռոմի կայսր Մարկ Դիդի Յուլիանը:

1495-Շոտլանդիայի բանկային հաշվետվություններում առաջին անգամ հիշատակվել է շոտլանդական վիսկին:

1533-թագադրվել է Անգլիայի թագուհի Աննա Բոլեյնը:

1736-վախճանվել է օսմանական սուլթան Ահմեդ 3-րդը:

1792-Կենտուկկին դարձել է ԱՄՆ-ի 15-րդ նահանգ:

1796-Թեննեսին դարձել է ԱՄՆ-ի 16-րդ նահանգ:

1804-ծնվել է ռուսական դասական երաժշտության հիմնադիր, կոմպոզիտոր Միխաիլ Գլինկան:

1831-անգլիացի հետազոտող Ջոն Ռոսսը հայտնագործել է հյուսիսային մագնիսական բևեռը:

1862-ԱՄՆ-ի ամբողջ տարածքում արգելվել է ստրկատիրությունը:

1869-ամերիկացի գյուտարար Թոմաս Էդիսոնը արտոնագիր է ստացել առաջին քվեարկության էլեկտրական ռեգիստրատորի համար: 

1879-վախճանվել է Բոնապարտների ցեղի վերջին ներկայացուցիչ Նապոլեոն 4-րդ Էժեն Լուի Ժան Ժոզեֆ Բոնապարտը:

1880- Կենտուկկի նահանգի Նյու-Հեյվեն քաղաքի բանկում տեղադրվել է առաջին վճարովի հեռախոսը:

1926-ծնվել է ամերիկական արտիստուհի , երգչուհի և մոդել Մերլին Մոնրոն (իսկական անունը Նորմա Ջին Բեյկեր)։

1935-Անգլիայում մտցվել է քննություն վարորդական իրավունք և ավտոմեքենայի համարներ ստանալու համար:

1960-Շերեմետևո օդանավակայանից իրականացվել է առաջին միջազգային թռիչքը:

1966-Կանադայում առաջին անգամ տեղի է ունեցել գունավոր հեռուստատեսային հաղորդման հեռարձակում:

1979-ծնվել է նոր աֆրիկյան անկախ երկիր` Զիմբաբվեն, որը նախկին Հարավային Ռոդեզիան է:

1990-Թբիլիսիի ճոպանուղու վթարի հետևանքով զոհվել են 19 մարդ:

2005-Հոլլանդիայի բնակիչները հանրաքվեում մերժել են Եվրոսահմանադրության նախագիծը:

2010-վախճանվել է ռուս բանաստեղծ և արձակագիր Անդրեյ Վոզնեսևսկին:

2019- 12 մարդ է զոհվել զանգվածային հրաձգության հետևանքով Վիրջինիա Բիչ քաղաքի կառավարական շենքի առջև։

2020-ԱՄՆ-ի ավելի քան 40 քաղաքներում աֆրոամերիկացի Ջորջ Ֆլոյդի մահից հետո սկսված ցույցերի պատճառով պարետային ժամ է սահմանվել:

Կ.Խաչիկյան