Հունիսի 1-ը՝ Երեխաների պաշտպանության միջազգային օր. պատմության այս օրը (01 հունիս)
ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ
ՈՐՈՇ ՏՈՆԵՐ-Երեխաների պաշտպանության միջազգային օր, կաթի միջազգային օր, Բագամյան կղզիներ՝ Աշխատանքի օր, Կամբոջա՝ Ծառատնկման օր, Քենիա՝ Ազատության օր, Չինաստան՝ Երեխայի օր, Մոնղոլիա՝ Երեխայի և մոր օր, Ռուսաստան՝ Հյուսիսային նավատորմի օր, Սամոա՝ Ազատության օր, Թունիս` Սահմանադրության օր:
ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ
1878-ռուս- թուրքական պատերազմի ավարտից հետո սկսվել է Բեռլինյան վեհաժողովը, որին որպես պարտված կողմ մասնակցել է Թուրքիայի պատվիրակությունը, բայց Կիպրոսը հետևելով Անգլիայի խորհրդին աջակցել է նրան:
1789-ծնվել է ազգային-ազատագրական և մշակույթային գործիչ Խաչատուր Լալայանը:
1851-ծնվել է բանաստեղծ Պետևոս Դուրյանը:
1908-ծնվել է պատմաբան Արշավիր Հակոբյանը:
1920-ԱՄՆ-ի սենատը մերժել է նախագահ Վիլսոնի առաջարկությունը Հայաստանի նկատմամբ ամերիկյան պրոտեկտորիատ սահմանելու մասին:
1921- Լեռնահայաստան պետությանը, կամ նախկի «Ինքնավար Սյունիք»-ը վերանվանվել է Հայաստանի Հանրապետության, որի վարչապետն է դարձել Վրացյանը և սպարապետը Նժդեհը։
1937-ծնվել է երգչուհի Լուսինե Զաքարյանը:
1942-վախճանվել է բեմանկարիչ Գրիգոր Շարբաբչյանը:
1975-ծնվել է լրագրող, քաղաքական գործիչ, Հայաստանի 16-րդ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը:
2001- կանադական խորհրդարանին ներկայացված Հայոց ցեղասպանության ճանաչման բանաձևը մեկ ձայնի պակասի հետևանքով տապալվել է:
2005- «Լյուֆթհանզա» գերմանական ավիաընկերությունը իրականացրել է Մյունխեն-Երևան առաջին չվերթը:
2006- Հայաստանի Ազգային ժողովի նոր նախագահ է ընտրվել Տիգրան Թորոսյանը, որը մինչ այդ խորհրդարանի փոխխոսնակն էր:
2007-Միչիգանի նահանգային բանտից դուրս է եկել «Դոկտոր մահ» մականվանը արժանացած Ջեք Գևորգյանը:
2010-Ստամբուլի իր տանը մահացած է հայտնաբերվել Հրանտ Դինքի ընտանիքի փաստաբաններից մեկը` ազգությամբ թուրք 40-ամյա Հաքան Քարադաղը: Նրա դին գտել են կախված վիճակում:
2011-Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանի տարածքում պաշտոնապես բացվել է «Ջերմուկ Ինթերնեյշնլ» ընկերության «Պեպսի Կոլա Բոթլեր Հայաստան» գործարանը:
2017- Ազգային ժողովի կլոր տարին հատուկ պահպանվող դարպասները մեկ օր բացվել են փոքրիկների առջև։
2018 -Էրեբունիում տեղի ունեցած անկարգությունների գործով մեղադրանք է առաջադրվել Մասիսի քաղաքապետ Դավիթ Համբարձումյանին, փոխքաղաքապետ Կարեն Օհանյանին և ձերբակալված ևս երեք անձի:
-կառավարության նիստում 8 նոր մարզպետեր են նշանակել։
2019-Լոս Անջելեսում 8 հայ է ձերբակալվել բանկային մեքենայության մեղադրանքով:
2020- հայտարարվել է, որ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն ու նրա ընտանիքը վարակվել են COVID-19-ով:
2021- Ի պատասխան Նիկոլ Փաշինյանի` Առաջին նախագահի հետ բանավիճելու առաջարկին Լևոն Տեր-Պետրոսյանը հայտարարել է, որ ինքը ազգակործան պատուհասի հետ խոսելիք չունի:
2024– վախճանվել է գիտնական, բևեռախույզ, ՌԴ Պետդումայի պատգամավոր Արթուր Չիլինգարովը:
– Մայրաքաղաքից ավտոերթով Գյումրի մեկնած Բագրատ Սրբազանը իր աջակիցների հետ մեծ հանրահավաք է անցկացնում Գյումրու Թատերական հրապարակում:
ԱՇԽԱՐՀՈՒՄ
մ.թ.ա. 17- սեկուլյար (անդրերկրային աստվածների զոհաբերության տոնակատարություն) խաղերի ժամանակ Հռոմի պրինցեպտ Ավգուստը հայտարարել է նոր դարի սկիզբը:
193-իր պալատում սպանվել է հռոմի կայսր Մարկ Դիդի Յուլիանը:
1495-Շոտլանդիայի բանկային հաշվետվություններում առաջին անգամ հիշատակվել է շոտլանդական վիսկին:
1533-թագադրվել է Անգլիայի թագուհի Աննա Բոլեյնը:
1736-վախճանվել է օսմանական սուլթան Ահմեդ 3-րդը:
1792-Կենտուկկին դարձել է ԱՄՆ-ի 15-րդ նահանգ:
1796-Թեննեսին դարձել է ԱՄՆ-ի 16-րդ նահանգ:
1804-ծնվել է ռուսական դասական երաժշտության հիմնադիր, կոմպոզիտոր Միխաիլ Գլինկան:
1831-անգլիացի հետազոտող Ջոն Ռոսսը հայտնագործել է հյուսիսային մագնիսական բևեռը:
1862-ԱՄՆ-ի ամբողջ տարածքում արգելվել է ստրկատիրությունը:
1869-ամերիկացի գյուտարար Թոմաս Էդիսոնը արտոնագիր է ստացել առաջին քվեարկության էլեկտրական ռեգիստրատորի համար:
1879-վախճանվել է Բոնապարտների ցեղի վերջին ներկայացուցիչ Նապոլեոն 4-րդ Էժեն Լուի Ժան Ժոզեֆ Բոնապարտը:
1880- Կենտուկկի նահանգի Նյու-Հեյվեն քաղաքի բանկում տեղադրվել է առաջին վճարովի հեռախոսը:
1926-ծնվել է ամերիկական արտիստուհի , երգչուհի և մոդել Մերլին Մոնրոն (իսկական անունը Նորմա Ջին Բեյկեր)։
1935-Անգլիայում մտցվել է քննություն վարորդական իրավունք և ավտոմեքենայի համարներ ստանալու համար:
1960-Շերեմետևո օդանավակայանից իրականացվել է առաջին միջազգային թռիչքը:
1966-Կանադայում առաջին անգամ տեղի է ունեցել գունավոր հեռուստատեսային հաղորդման հեռարձակում:
1979-ծնվել է նոր աֆրիկյան անկախ երկիր` Զիմբաբվեն, որը նախկին Հարավային Ռոդեզիան է:
1990-Թբիլիսիի ճոպանուղու վթարի հետևանքով զոհվել են 19 մարդ:
2005-Հոլլանդիայի բնակիչները հանրաքվեում մերժել են Եվրոսահմանադրության նախագիծը:
2010-վախճանվել է ռուս բանաստեղծ և արձակագիր Անդրեյ Վոզնեսևսկին:
2019- 12 մարդ է զոհվել զանգվածային հրաձգության հետևանքով Վիրջինիա Բիչ քաղաքի կառավարական շենքի առջև։
2020-ԱՄՆ-ի ավելի քան 40 քաղաքներում աֆրոամերիկացի Ջորջ Ֆլոյդի մահից հետո սկսված ցույցերի պատճառով պարետային ժամ է սահմանվել:
Կ.Խաչիկյան
