ԱՄՆ ռևերանսները Հայաստանի գործող իշխանություններին

Միացյալ Նահանգների նախագահ Ջո Բայդենը Հայաստանին հրավիրել է ժողովրդավարության հարցերով գագաթնաժողովի, որը, Սպիտակ տան հաղորդմամբ, տեղի կունենա հաջորդ ամիս։ Հայաստանի հարևաններից հրավիրյալների շարքում է միայն Վրաստանը։ Ցուցակում, որ հրապարակել է ամերիկյան Pօlitico ամսագիրը, ներառված չեն ոչ Ադրբեջանը, ոչ Թուրքիան, ոչ էլ Իրանը։ Նախկին ԽՍՀՄ տարածքից Մերձբալթյան երկրներից բացի հրավիրվել են միայն 4-ը՝ Հայաստանը, Վրաստանը, Մոլդովան և Ուկրաինան։ Ռուսաստանից բացի հրավեր չի ստացել նաև Չինաստանը։

2018 թվականի իշխանափոխությունից հետո Նիկոլ Փաշինյանը դեռ որոշակի հավակնություններ ուներ աշխարհում ներկայանալու որպես ժողովրդավար առաջնորդ, սակայն պատերազմից հետո իշխանության վարքը, քաղբանտարկյալների առկայությունը, ուժայինների անխնա օգտագործումը սեփական ժողովրի և ընդդիմախոսների դեմ որևէ շանս չեն թողնում ՀՀ գործող իշխանություններին ժողովրդավար համարելու։ Ո՞րն է, հապա, այս հրավերի իմաստը, փաշինյանական իշխանությանը ԱՄՆ կողմից արվող ռևերանսների նշանակությունը։

Արցախյան 44-օրյա պատերազմից հետո ԱՄՆ ազդեցությունը մեր տարածաշրջանում զգալիորեն նվազել է, նրա փոխարեն իրենց դիրքերն ամրացրել են Ռուսաստանն ու Թուրքիան, որոնք էլ հետևողականորեն առաջ են մղում «3+3» ձևաչափը։ Այդ ձևաչափի հաջողելու դեպքում խնդիրներ կունենա ոչ միայն Հայաստանը, այլև Արևմուտքը՝ վերջնականապես կորցնելով Հարավային Կովկասը։ Դա է պատճառը, որ Միացյալ Նահանգների պաշտոնյաները ակտիվացրել են իրենց այցերը Հայաստան և Վրաստան, շփումները ՀՀ իշխանությունների հետ, հիմա էլ՝ այս հրավերը։ ԱՄՆ-ին հաջողվեց Պենտագոնի ղեկավար Լլոյդ Օսթինի այցով փակել Վրաստանի մուտքը «3+3» ձևաչափ, թեև Վրաստանը Վարդերի հեղափոխությունից հետո էլ ավելի շատ ԱՄՆ, քան ՌԴ ծիրում էր։ Հիմա էլ փորձում են Հայաստանին հեռու պահել այդ ձևաչափից, որոշ ռևերանսներ անելով։ Կարո՞ղ է արդյոք ՀՀ գործող ապիկար իշխանությունը օգտագոծել այս շանսը՝ հզորանալու, Արևմուտքից քաղաքական և տնտեսական դիվիդենտներ ստանալու, տնտեսությունն ու բանակը վերականգնելու համար։ Թերահավատ ենք, իհարկե, սակայն այդ շանսը չօգտագործելը հերթական դավաճանությունը կլինի Նիկոլ Փաշինյանի թիմի կողմից։

Թաթուլ Լևոնյան