Ծանոթ ու միարժամանակ անհայտ… Պեպսի- կոլա
ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ
Պեպսի-կոլան ն կամ կարճ Պեպսին հանրաճանաչ ոչ ալկոհոլային զովացուցիչ ըմպելիք է, որը հայտնի է ամբողջ աշխարհում: Վաճառքի առումով այն երկար տարիներ եղել է Կոկա-կոլայի հիմնական մրցակիցը: Pepsi ապրանքանիշի նկատմամբ բոլոր իրավունքների տերը ամերիկյան PepsiCo ընկերությունն է:
Պեպսի-կոլայի պատմությունը սկիզբ է առել ԱՄՆ-ի Հյուսիսային Կարոլինայի Նյու Բեռն քաղաքում, որտեղ էլ այն առաջին անգամ արտադրվել է: Դա կարողացել է անել դեղագործ Քալեբ Բրադհեմը 1890 թվականին: Քալեբն իր ըմպելիքը անվանել է «Brad’s drink»՝ «Բրեդի խմիչք», իսկ հետո՝ 1898 թվականի օգոստոսին այն վերանվանվել է «Պեպսի-Կոլա»: 1903 թվականի հունիսի 16-ը հանդիսանում է Pepsi-Cola նոր ապրանքանիշի գրանցման ամսաթիվը: Կա վարկած, որ «Pepsi» խմիչքի անունը Քալեբ Բրադհեմը ձևավորվել է «դիսպեպսիա» բառից:
Առաջին աշխարհամարտի հետևանքով 1923 թվականի շաքարավազի գների բարձրացումը PepsiCo ընկերության սնանկացման պատճառ է դարձել: Ընկերության ակտիվները ստիպված վաճառվել են: Երկրորդ անգամ ընկերությունը սնանկացել է ութ տարի անց: Սակայն հետագայում 1930-ական թվականների ճգնաժամի ժամանակ PepsiCo- ն կարողացել է շուկաներում հաջողությամբ մրցակցել Coca-Cola-ի հետ: Պեպսիի 12-ունցիանոց շիշերը վաճառել են յուրաքանչյուրը 5 ցենտով, իսկ Coca-Cola-ի 6-ունցիայի շիշը, որը 2 անգամ փոքր է, վաճառել է նույն 5 ցենտով: Coca-Cola-ն հնարավորություն չի ունեցել արտադրել ըմպելիք այլ տարողության շիշով, քանի որ ըմպելիքներ վաճառող ավտոմատները ընդունելիս են եղել միայն հինգ ցենտանոց մետաղադրամ: 1939 թվականին Պեպսի-կոլան հատկապես հայտնի է դարձել երեխաների շրջանում: Երկրորդ աշխարհամարտի տարիներին Պեպսիին հաջողվել է վաճառքի ծավալներով բարձրանալ երկրորդ հորիզոնական, իսկ առաջինը եղել է Կոկա-կոլան: 1950-ականների սկզբին Պեպսի-Կոլան 5 անգամ հետ էր մնում առաջատարից, 1960-ականներին արդեն այդ ցուցանիշը դարձել է 2,5, իսկ արդեն 1985 թվականին` 1,5: Ի տարբերություն Կոկա-կոլայի Պեպսի-կոլայի բաղադրությունը հայտնի է դարձել, որն էլ ամենակարևոր իրադարձություններից մեկը դարձել է այդ ըմպելիքի պատմության մեջ: Այն բանից հետո, երբ 1923 թվականին ընկերությունը սնանկացել էր՝ ըմպելիքի բաղադրությունը կորցրել է իր գաղտնիությունը: Սնանկության հարցով դատարան դիմելու ունհրաժեշտությունը ստիպվել է ընկերության հիմնադիր և Պեպսիի ստեղծող Բրադհեմին նահանգային դատավորին տրամադրել ըմպելիքի օշարակի դեղադրատոմսը և նաև երդման տակ հաստատել, որ այն ճիշտ է: 1971 թվականին սկիզբ է դրվել Պեպսի-կոլայի ներկայությանը ԽՍՀՄ-ում, որին նպաստել է ԽՍՀՄ Նախարարների խորհրդի նախագահ Ալեքսեյ Կոսիգինի հանդիպումը PepsiCo ընկերության ղեկավար Դոնալդ Քենդալի հետ: Այս հանդիպումը վերաբերվել է տնտեսական համագործակցության հնարավորությանը: Պայմանավորվածություն է ձեռք բերվել 1972 թվականից ԽՍՀՄ-ի և ԱՄՆ-ի միջև առևտրային համաձայնագրի շրջանակներում Պեպսի-կոլա ներկրել ԽՍՀՄ: Արդյունքում արդեն 1973 թվականին ԽՍՀՄ-ում սկսվել է վաճառվել այդ ըմպելիքի առաջին խմբաքանակը, իսկ 1974 թվանականին էլ սկսել է գործել Պեպսի-կոլայի առաջին գործարանը ԽՍՀՄ-ում, որը կառուցվել է Նովոռոսիյսկում:
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
