Դիվանագիտությունը հարամելու «նուրբ» արվեստը․ ոչ պրոֆեսիոնալներին բերում են առաջին գիծ

Երեք ամիս առանց արտգործնախարար մնացած Հայաստանը երեկ վերջապես նոր ԱԳ նախարար ունեցավ՝ Ազգային ժողովի նախկին նախագահ Արարատ Միրզոյանը նշանակվեց այդ պաշտոնում։ 41-ամյա Միրզոյանը իշխող «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության հիմնադիր անդամներից է։ 2018 թվականի հեղափոխությունից հետո 8 ամիս զբաղեցրել է առաջին փոխվարչապետի պաշտոնը, ապա՝ 2019 թվականի հունվարին ընտրվել և մինչև 7-րդ գումարման խորհրդարանի լուծարումը զբաղեցրել է ԱԺ նախագահի պաշտոնը։

Պատերազմում կրած պարտությունից հետո ԱԳՆ-ն ամենակարևոր գերատեսչությունն է դարձել, քանի որ առաջիկայում բարդագույն բանակցություններ են սպասվում, իսկ ԱԳ նախարարը ստիպված է լինելու պարտվողի դիրքերից վարել դրանք։ Այս իմաստով առավել քան տարօրինակ է դիվանագիտական փորձից զուրկ Միրզոյանին նման պաշտոնի նշանակելը։ Թեպետ, ընդգծենք՝ Նիկոլ Փաշինյանը դիվանագիտական ոլորտում վերջին շրջանում նշանակում է բացառապես ոչ կադրային դիվանագետների՝ իր թիմակիցներին, որոնք աչքի չեն ընկել արդյունավետ աշխատանքով, և պաշտոնների են նշանակվել միայն կուսակցության պարագլխին հավատարմության շնորհիվ։ Մինչդեռ դիվանագիտությունն այն ոլորտն է, որտեղ, գոնե առանցքային պաշտոններում, պետք է նշանակումներ արվեն լրջագույն փորձի, մասնագիտական հմտությունների հիմքով։

Փաշինյանը ԵԱՀԿ ՄԽ համանախագահող երկրում՝ ԱՄՆ-ում դեսպան նշանակեց Լիլիթ Մակունցին, որին հաջորդ օրն իսկ արտակարգ և լիազոր դեսպանի դասային աստիճան շնորհեցին, ինը չլսված բան է ԱԳՆ պատմության մեջ։ Տարիներով դեսպան աշխատած մարդիկ անգամ չունեն այդ դասային աստիճանը։ ԶԼՄ-ներում լուրեր են շրջանառվում, որ ԵՄ առանցքային երկրներից մեկում՝ Գերմանիայում էլ դեսպան են նշանակելու մեկ այլ կուսակցի՝ ԱԺ նախկին պատգամավոր Վիկտոր Ենգիբարյանին։

Արարատ Միրզոյանին, անխոս, բարդ աշխատանք է սպասվում։ Եվ ոչ միայն բանակցային գործընթացում, այլև ԱԳՆ համակարգում։ Մինչ օրս իշխանությանը չի հաջողվել նշանակումներ անել հինգ փոխնախարարներից երեքի պաշտոնում, կադրային դիվանագետները չեն ցանկանում աշխատել անփորձ և ինքնասիրահարված ՔՊ-ականների հետ, փորձառու շատ անձինք էլ հեռանում են համակարգից, իսկ նրանց փորձն ու կապերը թույլ են տալիս աշխատանք գտնել մասնավոր հիմնարկներում կամ արտերկրում։ Այս պատմության մեջ ամենատարօրինակը ԱԳ առաջին փոխնախարար նշանակված Արմեն Գրիգորյանի վարքն էր։ Նա ամիսներ առաջ էր տեղափոխվել ԱԳՆ, մինչ այդ Անվտանգության խորհրդի քարտուղարն էր, և երեկ կրկին նշանակվել է այդ պաշտոնում։ Նման անլուրջ մոտեցումը լիովին բնորոշում է թե՛ Գրիգորյանի, թե՛ Նիկոլ Փաշինյանի վերաբերմունքը երկրի անվտանգությանը։

Սոս Մանասյան