Եթե գործող իշխանությունները որոշում են այս ծրագիրը փակել, պետք է այլընտրանքային ծրագրեր առաջարկեն բնակչությանը
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Հայաստանում նոր բնակարանների կառուցման ավելի համաչափ տարածքային բաշխվածությունը խրախուսելու և երկրի տարածքային համաչափ զարգացումը խթանելու նպատակով` կառավարությունն առաջարկում է փոփոխություններ կատարել եկամտահարկի վերադարձի ծրագրում՝ նոր բնակարանների կառուցապատումը Երևան քաղաքից և Երևանի կենտրոնից ուղղորդելով դեպի մարզեր: Գործադիրն օգոստոսի 12-ի նիստում հավանություն տվեց ՀՀ հարկային օրենսգրքում փոփոխություն կատարելու առաջարկին. Ֆինանսների նախարար Տիգրան Խաչատրյանը նիստում մանրամասնեց. «Մասնավորապես առաջարկվում է սահմանել, որ 2022 թ. հուլիսի 1-ից արտոնությունը կդադարի Երևանի 1-ին գոտու նոր շենքերում բնակարանների ձեռքբերման վարկերի տոկոսների նկատմամբ, 2023 թ. հունվարի 1-ից՝ Երևանի 2-րդ գոտում, 2023 թ. հուլիսի 1-ից՝ Երևանի 3-րդ գոտում, իսկ 2025 թ. հունվարի 1-ից՝ Երևանի մնացած գոտիներում բնակարանների գնման վարկերի նկատմամբ»:
Կառավարությունում հավանությանն առժանացած այս առաջարկի վերաբերյալ զրուցել ենք տնտեսագետ Սուրեն Պարսյանի հետ։
Տնտեսագետի կարծիքով, եթե կառավարությունն այս ծրագիրը փակում է, պետք է բնակչության և շինարարության ոլորտի համար նոր այլընտրանքային ծրագրերով հանդես գա. «Եկամտահարկի վերադարձի ծրագիրը մի քանի անգամ վերանայվել է, սահմանափակումներ են եղել: Հիշեցնեմ՝ սկզբնական տարբերակում սահմանափակումները չկային, մարդիկ կարողանում էին այս ծրագրով 200-300 հազար դոլարանոց գույք ձեռք բերել, իսկ հետագայում ներդրված սահմանափակումների համաձայն՝ մինչև 55 միլիոն դրամ արժողությամբ գույքն էր հնարավոր ձեռք բերել այդ ծրագրով։ Ըստ էության, այս ծրագրի շահառուները հիմնականում միջին խավի ներկայացուցիչներն են: Այժմ կառավարությունը ցանկանում է վերանայել իր քաղաքականությունը՝ պատճառաբանելով, որ եկամտային հարկի մասին այս օրենքի նախագծի արդյունքում պետական բյուջեի համար ծախսային բեռը կտրուկ ավելացել է վերջին տարիների ընթացքում, ինչն այդպես է. արդեն հասնում է մոտ 10 միլիարդ դրամի տարվա կտրվածքով: Սակայն, եթե գործող իշխանությունները որոշում են այս ծրագիրը փակել, պետք է այլընտրանքային ծրագրեր առաջարկեն բնակչությանը: Զուտ բյուջետային տրամաբանությամբ, թե՝ տեսեք, ծախսն ավելանում է, եկեք փակենք, ճիշտ մոտեցում չէ»:
Դիտարկմանը, թե այս ծրագրի փոփոխության հետևանքով ենթադրվում են նաև կառուցապատման և շինարարության ծավալների նվազում, քանի որ նվազելու է առաջնային շուկայից ձեռք բերվող բնակարանների պահանջարկը և հարցադրմանը, թե ի՞նչ պետք է անի կառավարությունը այս ոլորտում հնարավոր բացասական հետևանքները կանխարգելելու համար` Սուրեն Պարսյանը պատասխանեց. «Այս ծրագրի ներդրման նպատակը հենց շինարարության ոլորտի խրախուսումն էր, այժմ եթե կառավարությունն այս ծրագիրը փակում է, պետք է նաև այս ոլորտի ներկայացուցիչներին նոր այլընտրանքային ծրագրեր առաջարկի, որպեսզի շուկայում նորակառույցների նկատմամբ պահանջարկը չնվազի, բայց խնդիրն այն է, որ նրանք փակում են՝ առանց այլընտրանքային կամ նոր ծրագրերի: Փակելը շատ հեշտ է. Իրենց տրամաբանությունն այն է, որ եթե բյուջեում փող չկա, եկեք փակենք: Բայց այլ ծախսերի համար փող կա. օրինակ, ամեն տարի 70 միլիարդ դրամ պարտադիր կուտակային կենսաթոշակային ֆոնդերին են փոխանցում, որ չգիտես՝ հետագայում այդ գումարներն ինչ են լինելու՝ կվերադառնա՞ն, թե՞ ոչ»:
Սոնա Գիշյան
