Ծանոթ ու միարժամանակ անհայտ …դանդաղեփիչ կաթսա
ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆԴանդաղեփիչը հաստ պատերով կերամիկական կաթսա է, որին ներկառուցված է էլեկտրական տաքացվող մաս: Սարքի նպատակը ցածր ջերմաստիճանում սնունդ պատրաստելն է: Այդ կաթսայի մեջ ինչպես ռուսական վառարանում, ջերմությունը գալիս է ոչ միայն ներքևից, այլ նաև բոլոր կողմերից:
Արտասահմանյան պատմաբանների կարծիքով դանդաղեփիչ կաթսայի գաղափարը ծագել է լոբազգիներ շոգեխաշելու անհրաժեշտությունից: Միացյալ Նահանգներում լոբազգիները երկար ժամանակ թողնում էին վառարանում՝ թույլ տալով, որ ուտեստները ներծծեն տարբեր հավելումների համերով: Խոհարարական հայտնի մասնագետ Պոխլեբկինը համաձայն չէ այդ կարծիքի հետ և կարծում է, որ ռուսական վառարանում տեղադրվող կճուճն է ներկայիս դանդաղեփիչի նախատիպը: Ամեն դեպքում, դանդաղեփիչ կաթսան ցածր ջերմաստիճանային եփման համար էլեկտրական ջեռուցմամբ հագեցնելու ճշգրիտ ժամանակը և վայրը անհայտ է:
1936 թվականին Չիկագոյի գիտնական Իրվինգ Նաքսոնն է արտոնագրել դանդաղեփիչ կաթսայի իր տարբերակը և նույնիսկ փորձել է մասսայականորեն արտադրել այդ սարքը, բայց փորձը ձախողվել է։ Հետո դրանց արտադրությամբ զբաղվող ընկերությունը գնվել է The Rival Company- ի՝ «Ռավել» կողմից, որը միայն 1971 թվականին է թողարկել դանդաղեփիչ կաթսայի իր տարբերակը: Այդ մոդելը հայտնի է դարձել Crock-Pot ապրանքանիշի ներքո, և երեք տարի անց հագեցվել է հատուկ կերամիկական տարողությամբ, որը զգալի հեշտացրել է սարքի մաքրումը:
Խորհրդային Միությունում Կալինինի անվան մեքենաշինական գործարանն է արտադրել դանդաղեփիչ կաթսաներ «Պարենկա» անվանմամբ: Իսկ այն օգտագործելու անհրաժեշտ ցուցումներով տեղեկատու գիրքը ստեղծվել է արդեն նշված Պոխլեբկինի կողմից, և այդ ձեռնարկը արդիական է մինչ օրս:
Դանդաղեփիչ կաթսայի շահագործման սկզբունքը հետևյալն է. Հատուկ ջեռուցիչը հավասարապես տաքացնում է սարքը բոլոր կողմերից, իսկ ոչ բարձր ջերմաստիճանը թույլ է տալիս ուտեստին ոչ թե եռալ, այլ դանդաղ եփվել: Այս ամենը մեծապես հեշտացնում է պատրաստման գործընթացը, խահարարը պարտավոր չէ խիստ հսկողություն պահպանել և անընդհատ վերահսկել կաթսայում կատարվող գործընթացը: Դանդաղեփիչ կաթսայի առավելությունը սովորական կաթսայի նկատմամբ այն է, որ այդ տարան տաքանում է բոլոր կողմերից: Իսկ եթե դանդաղեփիչի մոդելը ունի նաև ապակե կափարիչ, ապա կերակուր պատրաստելու ամբողջ գործընթացը տեսանելի է լինում աչքով: Ընդ որում պատրաստման ընթացքում կափարիչը կարելի է բացել, որը շատ հարմար է, քանի որ երբեմն անհրաժեշտ է լինում ինչ որ բաղադրիչ ավելացնել ուտեստին կամ փորձել այն: Այնուամենայնիվ խորհուրդ չի տրվում դանդաղեփիչ կաթսան շատ հաճախ բացել, քանի որ դա կարող է հանգեցնել ջերմաստիճանի իջեցման:
Դանդաղեփիչ կաթսաների մոդելների մեծ մասը էլեկտրոնային եղանակով վերահսկվող են: Լինում է վահանակ, որի միջոցով հնարավոր է վերահսկել ամբողջ գործընթացը, կամ պարզապես ընտրել եփման անհրաժեշտ ռեժիմը: Նման կաթսայով ճաշատեսակ պատրաստելը բավականին պարզ է, պարզապես անհրաժեշտ է ամեն ինչ դնել տարայի մեջ և սահմանել պահանջվող ռեժիմը: Սնունդը չի այրվում, չի պահանջում մշտական հսկողություն, չի եռում: Երբ սնունդը եփվում է՝ սարքն ավտոմատ անցնում է տաքացման ռեժիմի: Դանդաղեփիչի հիմնական առավելությունը այն է, որ դանդաղ պատրաստված ուտեստները օգտակար են բոլորի համար, առանց բացառության, քանի որ սննդի այրումը հասցվում է նվազագույնի, կոշտ միսը դառնում է փափուկ, շիլաները եռացնում են, բայց միևնույն ժամանակ մնում են փխրուն: Պետք է նշել, որ դանդաղեփիչի բուն կաթսան կարելի է օգտագործվել նաև միկրոալիքային վառարանում: Այդ կաթսան սովորաբար պատրաստված է լինում չժանգոտվող պողպատից, իսկ ներքևում ունենում է հատուկ ռետինե ոտքեր, որոնք բացառում են պատվանդանի տաքացմանը:
Դանդաղեփիչ կաթսան պարտադիր է յուրաքանչյուր խոհանոցում: Այս սարքը օգնում է պատրաստել համեղ և առողջ սնունդ: Միևնույն ժամանակ, պատրաստման գործընթացը հոգնեցուցիչ չէ և շատ ժամանակ չի պահանջում: Դանդաղեփիչ գնելը ևս դժվար չէ, քանի որ նման սարքերը ունենում են մատչելի և շատ գրավիչ գներ:
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը