Ծանոթ ու միաժամանակ անհայտ` տակդիր
ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆՊամպերս տակդիրի ստեղծման պատմությունը սկսվել է 20-րդ դարի կեսերից: Այդ ժամանակ Procter & Gamble ընկերության առաջատար մասնագետ, քիմիկոս Վիկտոր Միլսը ստիպված է եղել հոգ տանել իր երեք թոռների մասին, և հենց այդ ժամանակ էլ մտահղացել է երեխաների տակդիրները ոչ թե լվանալ, այլ դեն նետել: Բայց մի կարծեք, որ երեխաների խնամքն է նրան դրդել նման գյուտի, դա եղել է սովորական մարդկային ցանկություն հեշտացնել իր կյանքը: Գաղափարը կյանքի կոչելու համար Վիկտորը իր շուրջն է հավաքել մի քանի աշխատակիցների և նրանց առաջադրանք տվել ստեղծել այնպիսի տակդիր, որը կունենր բարձր կլանողականություն: Հետագայում նախատեսվում էր այս տակդիրը տեղադրել հատուկ ձևի պլաստմասե տաբատների մեջ: Միլզը փորձարկել է իր ստեղծած առաջին մոդելները սեփական թոռների վրա և մեծ բավականություն է ստացել: Լրացուցիչ նշենք, որ նրա կինը և դուստրը, իհարկե, չէին մոռացել այն ժամանակը, երբ բոլորը ատամները լվանալու համար օգտագործում էին փոշի, և իրենք արդեն օգտագործում էին հեղուկ ատամի մածուկ, որը հորինել էր հենցՎիկտորը:
Տակդիրի գաղափարը խոստումնալից է ստացվել, և դա հաստատվել է տնային թեստերով: Այժմ տեսնելու համար, թե ինչպես կարձագանքի Ամերիկայի մանուկ բնակչությունը նոր արտադրանքին, նոր խմբաքանակ է ստեղծել: Բայց պարզվել է, որ բնակչության արձագանքը ծայրաստիճան բացասական է, և միանգամյա օգտագործման տակդիրների ստեղծումը կարող է հենց այդտեղ էլ ավարտվել: Եվ զարմանալի չէ, քանի որ տակդիրների փորձարկումներն իրականացվել են ավելի քան անբարենպաստ պայմաններում: Դալլաս քաղաքում ամռան շոգ օրեր են լինում, ջերմաչափի մոտ +30 աստիճան ցելսիուս և բարձր: Մնում է միայն կռահել, թե ինչպիսին են եղել ծնողների արձագանքները, որոնց առաջարկվում էր պլաստմասսե տաբատներ հագցնել իրենց երեխաներին: Եղել են համարձակներ, որոնք համաձայնվել են փորձել դա, բայց նրանք շատ արագ հրաժարվել են այդ փորձարկումից, քանի որ նորածինների մաշկի վրա գրեթե ակնթարթորեն գրգռման օջախներ ենհայտնվում:
Բարեբախտաբար, գյուտարարները չեն հանձնվել, քանի որ բացասական արդյունքը նույնպես արդյունք է: Եվ հետագա աշխատանքի շարունակության արդյունքում, միանգամյա օգտագործման տակդիրները, մեծ հաջողությամբ սկսել են զանգվածաբար օգտագործվել 1959 թվականի մարտից: Նոր տակդիրների փորձնական խմբաքանակը եղել է 37000 հատ: Նոր տակդիրը արդեն պլաստմասսե կաղապարով չենեղել: Այժմ այն ավելի լավ է կլանել խոնավությունը: Բացի այդ, տակդիր ստեղծողները առաջարկել ենմիանգամից երկու տեսակի տակդիրի ընտրություն` կոճակներով կամ կպչուն ժապավեններով: Թեստերը, որոնք որոշիչ են դարձել տակդիրի պատմության մեջ, որոշվել են իրականացնել Նյու Յորք նահանգի Ռոչեսթեր քաղաքում: Օգտատերերիցշատերը նախընտրել են կոճակներով մոդելը: Փորձի մասնակից ընտանիքների ավելի քան 2/3-ը դրական է գնահատել նոր տակդիրները ՝ հասկանալով, որ այդ մեկանգամյա օգտագործման միջոցները շատ ավելի լավ են, քան բազմակի օգտագործման տակդիրները: Ավելացնենք, որ ժողովրդի մոտ արմատացած պամպերս անունը գալիս է հետխորհրդային տարածք ներկրված այդ մինգամյա տակդիրը արտադրող ընկերության անունից:

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը