Երբ բախվում են «մեծերի» շահերը
ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Ինչպես հայտնի է՝ օրերս ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինը հայտարարել էր, որ Ռուսաստանի և ՆԱՏՕ-ի միջև լարվածությունը սպառնում է եվրոպական անվտանգությանը: Սակայն միանշանակ է, որ անվտանգության սպառնալիքը սակայն բոլորովին միակողմանի չէ: Բանն այն է, որ ՆԱՏՕ-ի հետ լարվածությունն ու դիմակայությունը բերել է ՌԴ-ի համար լրջագույն սպառնալիքների, որոնցից մեկին էլ Մոսկվան այս օրերին բախվում է Կովկասում:
Ըստ էության, Թուրքիան, որն ի դեպ ՆԱՏՕ-ի անդամ է, հաստատվել է Ռուսաստանի համար անվտանգային ռազմա-քաղաքական կենսական գոտում՝ Կովկասում, ապակայունացնելով այն և Կովկաս ներկրելով նաև ահաբեկիչներ: Ռուսաստանը Թուրքիայի հետ տարիների գործակցությամբ փորձում էր հարվածել ՆԱՏՕ-ին, բերել դրա կազմաքանդման: Դա չի ստացվել, համենայն դեպս մինչ այժմ, եւ փոխարենը ստացվել է այն, որ Թուրքիան Մոսկվային փորձում է պայման թելադրել արդեն մի ռեգիոնում, որտեղ Մոսկվան համարվում էր միակ պայման թելադրողը, կամ գերակա թելադրողը: Մինչ Մոսկվան փորձում էր տարիներ շարունակ արգելակել ՆԱՏՕ-ի հաստատումը Վրաստանում, ռուս-ադրբեջանական սահմանում ահաբեկիչներով եւ ֆորմալ ռազմական ներկայությամբ հաստատվում է Անկարան: Ընդ որում, այստեղ իրավիճակն անգամ երկդիմի է: Թուրքիան ոչ միայն «անկախ քաղաքականություն վարող» է, ինչպես Վալդայում հավաստիացնում էր ՌԴ նախագահը, այլ մյուս կողմից նաեւ ՆԱՏՕ-ի անդամ է:
Ներկայումս Ռուսաստանն ավիահարվածներ է հասցնում Իդլիբի թուրքամետ գրոհայինների և ահաբեկիչների ճամբարներին, սակայն դա չի լուծում Կովկասի հարցը: Տարվելով Արևմուտքի հետ դիմակայության բարդույթներով՝ չբարդույթավորվելով Թուրքիայի հետ սիրախաղով, Ռուսաստանը բաց է թողել Անկարայի կովկասյան ճեղքումը: Այն կասեցնելու հարցում Մոսկվան այժմ ունի երկու հնարավորություն՝ հայկական բանակը, և Արևմուտքի, մասնավորապես ԱՄՆ-ՆԱՏՕ-ի հետ պայմանավորվածությունը, եթե իհարկե չխանգարեն բարդույթները: Փաստ է այն, որ Մոսկվայի համար ուղիղ ճակատը Կովկասում այլևս Ադրբեջանն է: Ու թեև Ռուսաստանը դեռևս փորձում է գտնել այդ իրողությունից խուսանավելու ուղիներ, դեռևս փորձում է պահել Ադրբեջանը, այդուհանդերձ այդ խնդիրը ռազմավարական հեռանկարում լուծելու համար թերևս չի մնացել այժմ Ադրբեջանից հրաժարվելու այլընտրանք:
Անդրանիկ Կիրակոսյան
