Անկախության հույզերն ու «հեղափոխության» իրական դիմագիծը
ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Մի բան պարզ է՝ Խորհրդային Միության ժամանակ հազարավոր մարդիկ զրկվեցին աշխատատեղերից, ապագայից, քանի որ մասնագիտությունները դարձան անպիտան։
Տարիներ շարունակ նրանց մեջ հասունանում էր անպետքության, չկայացվածության զգացումը, գնալով աճում էր դասակարգային ատելությունը, որն եկավ մեր կյանք ագրեսիվ կապիտալիզմի հետ մեկտեղ։
Իսկ հետո եկավ «Նոր» Հայաստանը, որտեղ պարզվեց, որ ամեն ինչում մեղավոր էին նախկինները։ Սա փրկօղակ էր, տարիներով խոցված ինքնասիրության սպասված փրկօղակ։
Ինչպես հայտնի է՝ հասարակությանը կառավարելու լավագույն տեխնոլոգիաներից է վախի մթնոլորտի ստեղծումը։ Վախերը ժողովրդի կառավարման գործիքներից մեկն է։ Դա, իհարկե, պրիմիտիվ կառավարում է, որը բնորոշ է քաղաքակրթական ցածր աստիճանում գտնվող հանրույթներին։
Ավելի բարդ հասարակություններում ավելի նուրբ տեխնոլոգիաներ են օգտագործում։ Սակայն իշխող խումբը, որը զուրկ է կառավարման գիտելիքներից, դիմում է պարզագույն, իրենց համար ընկալելի եղանակներին։ Այստեղ մտահոգիչն այն է, որ հասարակության մի զգալի հատվածի համար նման տեխնոլոգիաներն արդյունավետ են։ Սա արդեն իշխանության փոփոխությամբ չի ուղղվի, իսկ ժողովուրդ փոխել չի ստացվի, ունենք այն, ինչ ունենք։Մենք ապրում ենք ավանդական քաղաքականության ավարտի ժամանակաշրջանում։
«Հեղափոխությունը» ծնեց իր պոպուլիստին, ինչը բնական էր։ Առանց պոպուլիզմի՝ չի կարող լինել որևէ արմատական փոփոխություն, սակայն չծնեց իր տնտեսագետին, հրապարակախոսին ու փիլիսոփային, մենք ունեցանք միայն հայհոյող։
Ակնհայտ է, որ հեղափոխությունները սովորաբար ղեկավարում են մարդիկ, որոնք գիտեն, թե ինչպես պետք է քանդել հին կարգը, և ոչ անպայման նրանք, ովքեր գիտեն, թե ինչպես պետք է կառուցել նորը։ Եվ հեղափոխությունները սիրում են խժռել իրենց զավակներին։ Հայաստանում խժռելու գործընթացն արդեն տեսանելի է։
Հեղափոխության որոշ մասնակիցներ լքել են ղեկավար պաշտոնները։ Դժվար չէ նաև նկատել մարդկանց, որոնք խոստովանում են, որ կորցրել են խանդավառությունը։ Հեղափոխական ճամբարում կառավարման առօրյա գործերը, բնականաբար, ստվերում են թողնում հեղափոխական օրերի հույզերը։ Իսկ հեղափոխական հռետորաբանությունը լղոզվում է և գնալով ավելի ու ավելի քիչ համախմբող դառնում։
Անդրանիկ Կիրակոսյան
