Չի կարելի որևէ մեկին պատասխանատվության ենթարկել որևէ արարք չկատարելու համար
ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ1or.am կայքի զրուցակիցը փաստաբան Երվանդ Վարոսյանն է։
- Պարոն Վարոսյան, վերջին շրջանում իրավապահները բերման են ենթարկում, ապա նաև ձերբակալում «օրենքով գողերի» ու այլ քրեական հեղինակությունների: Իշխանությունը նշում է, որ քրեական ենթամշակույթի դեմ պայքարին ուղղված օրենքը սկսել է արդյունքներ տալ: Ձեր կարծիքով՝ այդ օրենքը նման հնարավորություն տվե՞ց, թե՞ այս գործընթացով չպետք է շատ ոգևորվել:
— Ես առհասարակ կարծում եմ, որ սա իրավական հարթությունից դուրս գործընթաց է և, ցավոք սրտի, համոզված եմ, որ գործող իշխանությունները ինչպես մնացած բոլոր հարցերում, այս հարցում ևս խորը չեն գիտակցում, թե առհասարակ իրենք ինչով են զբաղվում։ Լսել են, կամ կինոներում են տեսել, գուցե գեղարվեստական գրքերում են կարդացել նման բաների մասին, և փորփրում են դրանք՝ իրագործելով հասարակությանը հերթական անգամ հրամցնել, թե իրենք ինչ գործով են զբաղված։ Իրականում քրեական ենթամշակույթի հետ կապված քրեական օրենսգրքում առկա փոփոխությունները իրավական անորոշության դասագրքային օրինակներ են։ Առհասարակ չի կարելի որևէ մեկին պատասխանատվության ենթարկել որևէ արարք չկատարելու համար։ Քրեական պատասխանատվությունը, ինչպես ցանկացած պատասխանատվություն պիտի հետևի արարք կատարելուն։ Իսկ թե մարդը ինչպես է մտածում, ինչպես է իր կյանքը ապրում և ինչ սկզբունքներով է որոշել ապրել և քանի դեռ ինքը այդ սկզբունքները որևէ մեկի դեմ չի կիրառել նրան պատասխանատվության ենթարկելը ուղղակի աբսուրդ է։ Դատարանում արդեն կա քրեական գործ, և մենք շուտով կտեսնենք, թե դատական համակարգը արդյոք ի վիճակի կլինի հավուր պատշաճի արձագանքել այդ անորոշ օրենքի կիրառմանը։ Բացի այդ ես ունեմ այլ մտավախություններ։ Կարծում եմ, որ օրենքի հեղինակները, կամ այս քաղաքականության հեղինակները իրականում չեն խորհրդակցել իրավաբանների հետ, լուրջ խորհրդակցություն չեն ունեցել ո՛չ դատախազների, ո՛չ ոստիկանության ծառայողների հետ, որոնք նրանց կհուշեին, որ այս պայքարը չի կարող սահմանափակվել միայն նման գործողություններով, և կարծում եմ, որ սա հղի է ինչ որ հետևանքներով նաև կրիմինոգեն վատթարացման հետ կապված։
- Ընդհանրապես, «օրենքով գողերի» դեմ ինչպիսի՞ պայքար պետք է մղվի:
— Այն գործառույթները օրենքով գողերը երբեմն կիրառում են, որ արդարադատության տարրեր է պարունակում իր մեջ, պետությունը պետք է ինքը իրականացնի շատ ավելի արդյունավետ։ Քաղաքացին պետք է իմանա, որ ցանկացած հարցի պարագայում ինքը կարող է դիմել պետությանը և ստանա աջակցություն ու կարիք չունենա որևէ այլ անձի խնդրել կամ դիմել։ Եթե հասարակությունը ունի խնդիր, այդ խնդիրները միշտ լուծողներ կգտնվեն։
Սոնա Գիշյան