Քաղաքական օրակարգի հախուռն դրսևորումները
ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Վերջին շրջանում պոպուլիստական ու հախուռն հայտարարությունների ու հրապարակային ելույթների պակաս ընդհանրապես չենք ունենում, որոնք գլխավորապես հնչում են իշխանական դաշտից․ հաճախ նմանօրինակ հայտարարություններ հնչում են երկրի թիվ մեկ դեմքի կողմից։ Մի տուփ քիչ ծխելու և մի շիշ քիչ խմելու մասին Փաշինյանի օրերս արված հայտնի հայտարարությունը առաջին հայացքից հերթական չհիմնավորված ու անգրագետ ձևակերպումը։ Համանման անմեղ դրսևորումներ, իհարկե, մենք շատ ենք տեսել, բայց եթե խորանանք իրերի էության և մանրամասների մեջ, ապա պարզ կդառնա, որ անմեղ հիմարության փաթեթավորմամբ քաղաքացիներին ներկայացվում է պետության տնտեսական ու սոցիալական քաղաքականությունը։
Փաստացի դա հայտարարություն է հարկային տեռորի մասին, և մեծ հաշվով Փաշինյանի կառավարությունը շարժվում է ռեկետի ճանապարհով, ինչի վերջնական հանգրվանը պետական կոռումպացված կապիտալիզմն է։ Իրականում Հայաստանում չկա սոցիալական համակարգ, իսկ քաղաքացիներն էլ զրկված են սոցիալական պաշտպանվածությունից։ Հարկային բեռի ծանրացումը, առհասարակ անարդար հարկային համակարգի գոյությունը և քաղաքացիներին անդադար տուգանելու պրակտիկան ասվածի լավագույն վկայություններն են։ Իրականում ի՞նչ է ստացվում․ ըստ էության՝ կառավարությունը օրենքի ուժով թալանում է քաղաքացիներին՝ բարձրացնելով հարկերն ու մեծացնելով տուգանքները։
Իսկ մարդիկ ակնհայտորեն միայնակ են պետական զորեղ մեքենայի դեմ և որևէ մեկը չի պաշտպանում նրանց շահերն ու իրավունքները։ Ընդհակառակը՝ պետական ռեկետը արդարացվում է գաղափարական լպրծուն հնարքներով, իբրև թե՝ «աղքատությունը նրանց գլխի մեջ է», նրանք «ծույլ են, չեն աշխատում», «պետք է գնան ոչխար պահեն» և իհարկե օրերս հնչեցրած սիգարետ ծխելու և օղի խմելու վերաբերյալ «լեգենդար» ձևակերպումը։ Այս ամենը միմյանց հետ համադրելով՝ գալիս ենք այն եզրահանգմանը, որ Փաշինյանի տեսանկյունից քաղաքացիներն են մեղավոր տնտեսական ծանր վիճակի և իրենց աղքատության համար, իսկ հարկային տեռորն ու տուգանքները կյանքի են կոչվում ի շահ նրանց, բայց անշնորհակալ հպարտ ժողովուրդը չի գնահատում կառավարության և վարչապետի այս ողորմածությունը։
Ի հակադրություն կոռուպցիայի չգոյության պոպուլիստական հայտարարությունների, կոռուպցիան ոչ միայն կա, այլ նաև զարգանում է և ամրապնդվում։ Տարբերությունն այն է, որ կոռուպցիոն բուրգին փոխարինել է կոռուպցիոն բազմանկյունը, մեկ կենտրոնից համակարգվելու փոխարեն այն դարձել է ինքնակարգավորվող և ինքնակազմակերպվող, ինչը շատ ավելի վտանգավոր է։
Անդրանիկ Կիրակոսյան
