Գիտնականները Լուսնի վրա ժանգ են հայտնաբերել
ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆРИА Новости-ն հայտնում է, որ հնդկական տիեզերական զոնդ «Չանդրայան-1»-ը Լուսնի վրա հեմատիտի կուտակումներ է հայտնաբերել: Հեմատիտը հանքանյութ է, որը ձևավորվում է միայն թթվածնի և ջրի առկայության պայմաններում: Science Advances ամսագրում հրատարակված հոդվածում գիտնականները քննարկել են Երկրի արբանյակի մակերեսի վրա ժանգանման հանքանյութի առաջացման հնարավոր պատճառները:
Հնդկական սարքավորման տվյալների վերծանման ժամանակ Ռեակտիվ շարժման լաբորատորիայի ամերիկյան հետազոտողները տեսել են երկաթի օքսիդ հեմատիտին համապատասխանող սպեկտրալ գծեր:
Հոդվածի հեղինակները գտնում են, որ Լուսնի վրա հայտնաբերված թթվածնի աղբյուրը կարող էր լինել Երկրի մթնոլորտը: 2007 թվականին Լուսնի ճապոնական արհեստական արբանյակ «Կագույա»-ն բացահայտել է, որ թթվածինը Երկրի մթնոլորտի վերին շերտերից կարող է «մագնիսոլորտի ետին պոչով» հասնել Լուսնին: Սա համընկնում է M3-ի տվյալներին, որոնք ցույց են տալիս Լուսնի՝ Երկրին ավելի մոտ գտնվող կողմում հեմատիտի ավելի մեծ քանակություն:
Մասնագետները գտնում են, որ բևեռների սառույցը բավարար չէ «հեմատիտի առեղծվածը» բացատրելու համար, քանի որ երկաթի օքսիդ հայտնաբերվել է նաև սառցե կուտակումների սահմաններից դուրս: Հետևաբար, գիտնականները այլ տարբերակ են առաջարկում՝ Լուսնի մակերևույթին նստող տիեզերական փոշին:
Տիեզերական փոշին կարող է տանել ջրի մոլեկուլները և հարվածային փոխազդեցությունների ժամանակ նպաստել դրանց՝ լուսնային ժայռերից արտազատմանը: Բացի դրանից, այդ հարվածներից ստացված ջերմությունը մեծացնում է օքսիդացման արագությունը:
Հետազոտողների կարծիքով, երբ Լուսինը արևի քամուց պաշտպանված է եղել երկրային մագնիսոլորտի «պոչով», որը թթվածին է հասցնում երկրի արբանյակին և ռմբակոծվում է տիեզերական փոշու մասնիկների կողմից, լիովին հնարավոր է եղել երկաթի օքսիդացման ռեակցիան հանքային ժանգի ձևավորմամբ:
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Լիլիթ Ամիրաղյանը: