Ի ՍԿԶԲԱՆԵ ԳԱԶԱՐԸ ՄԱՆՈՒՇԱԿԱԳՈՒՅՆ Է ԵՂԵԼ
ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆԳազարը մեծ տարածում ունեցող բանջարեղեն է, որը պատկանում է նեխուրազգիների ընտանիքին: Կլիմայի հանդեպ անտարբեր գազարը լի է վիտամիններով:
Ինչպես գիտենք, գազարի ամենաճանաչված տեսակը նարնջագույն է, ինչի պատճառով շատերը այլ գույների գազարների առկայության մասին լսելիս զարմանում են: Պետք է նշել, սակայն, որ ի սկզբանե այս բանջարեղենը եղել է մանուշակագույն կամ դեղին:
Գազարը գոյություն է ունեցել դեռևս հարյուր հազար տարի առաջ: Վայրի գազարի անթիվ տեսակները տարբերվել են չափով, համով և գույնով՝ դեղինից մինչև մուգ մանուշակագույն երանգով: Հայտնի է, որ գազարի ավելի մուգ տեսակները տարածված են եղել Ասիայում, իսկ բաց-դեղին երանգները դիտվել են միջերկրածովյան երկրներում:
Երկար ժամանակ գազարը մնացել է վայրի բույսի կարգավիճակում, քանի որ մեր նախնիները զբաղված են եղել հացահատիկային մշակաբույսեր աճեցնելով: Նրա նպատակաուղղված մշակումով մարդիկ սկսել են զբաղվել 10-րդ դարի սկզբից: Իսկ մի քանի դար անց գազարները սկսել են մշակվել նաև եվրոպական երկրներում: Սակայն, միջերկրածովյան գազարն՝ ի տարբերություն վառ և հյութեղ ասիական գազարի, ստացվել է բարակ ու անհրապույր: Եվրոպացիներն այդ հանգամանքի հետ չհամակերպվելով՝ 17-րդ դարում խաչասերել են տարբեր շրջանների գազարի տեսակները՝ ստանալով բոլորիս քաջածանոթ նարնջագույն գազարը: Վերջինս հարուստ է ասիական և միջերկրածովյան գազարի օգտակար նյութերով ու վիտամիններով, մեծ է և քաղցր, ինչի շնորհիվ նարնջագույն գազարը մեծ ճանաչում է գտել: Ինչ վերաբերվում է մանուշակագույն կամ դեղին գազարներին, մեր օրերում մարդիկ դրանք ընկալում են որպես գազարի էկզոտիկ տեսակներ:
Լիլիթ Ամիրաղյան