Հայերեն
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ ՄՇԱԿՈՒՅԹ ՍՊՈՐՏ ՄԱՄՈՒԼԻ ՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՏՆՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՖՈՏՈ ՎԻԴԵՈ ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ԻՐԱՎՈՒՆՔ

Ծանոթ ու միարժամանակ անհայտ … Այսշտոկ խաղ

ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Այսշտոկը (Eisstock) ավստրիական և գերմանական ալպյան տարածաշրջաններում ձևավորված ավանդական ձմեռային մարզաձև է, որը հաճախ անվանում են նաև «սառցե գնդակախաղ»։ Այն որոշ նմանություններ ունի կյորլինգի հետ․ խաղացողները սառույցի վրայով սահեցնում են ծանր, կլորավուն քարե կամ մետաղական «սկավառակներ» փորձելով դրանք հասցնել թիրախին կամ առավել մոտեցնել թիրախային հատվածին։

Ինչպե՞ս են խաղում Այսշտոկ: Խաղի հիմնական գաղափարը պարզ է․ խաղացողը հատուկ սահող «քարը» նետում կամ սահեցնում է սառույցի վրա դեպի թիրախային գոտի, մրցակիցը փորձում է իր այսշտոկը տեղադրել ավելի լավ դիրքում կամ դուրս մղել հակառակորդի խաղաքարը, հաղթում է այն թիմը կամ խաղացողը, ով սահմանված կանոններով ավելի շատ միավոր է հավաքում։ Ներկայումս գոյություն ունեն անհատական և թիմային մրցաձևեր, իսկ ժամանակակից մրցումներում անցկացվում են նաև ճշգրտության և հեռավորության հետ կապված առանձին վարժություններ։

Այսշտոկի պատմությունը կապվում է Կենտրոնական Եվրոպայի ալպյան շրջանների հետ՝ հատկապես ներկայիս Ավստրիայի և Գերմանիայի հարավային հատվածների հետ։ Խաղի վաղ ձևերը, ըստ պատմական աղբյուրների, տարածված են եղել առնվազն XVI դարից։ Սկզբնական շրջանում այն հիմնականում ձմեռային գյուղական ժամանց էր։ Երբ լճերն ու գետերը սառչում էին, մարդիկ սառույցի վրա հատուկ պատրաստված ծանր փայտե կամ մետաղական առարկաներ էին սահեցնում։

Ժամանակի ընթացքում ձևավորվել են խաղի ավելի հստակ կանոններ և ստեղծվել են համապատասծան սարքավորումներ։ Ավանդական Այսշտոկի խաղաքարը բաղկացած է ծանր կորպուսից, որի ներքևի հատվածը նախատեսված է սառույցի վրա սահելու համար։ Ժամանակակից մարզական տարբերակներում օգտագործվում են ավելի ստանդարտացված սարքավորումներ։ XX դարում Այսշտոկը վերածվել է կազմակերպված մարզաձևի։ Ստեղծվել են ազգային և միջազգային ֆեդերացիաներ, անցկացվել են պաշտոնական մրցաշարեր, իսկ խաղը տարածվել է Ավստրիայից և Գերմանիայից դուրս՝ Եվրոպայի այլ երկրներում։ Այսօր այդ մարզաձևի միջազգային կառույցներից մեկը International Federation Icestocksport (IFI)-ն է։ 

Այսշտոկը հատկապես սերտորեն է կապված Ավստրիայի և Բավարիայի մշակույթի հետ։ Ավստրիայի և Բավարիայի որոշ բնակավայրերում այն ոչ միայն սպորտ է, այլ նաև տեղական ավանդույթի և համայնքային կյանքի մաս։ Ավանդաբար խաղն անցկացվում էր բնական սառույցի վրա՝ սառած լճերում և գետերում։ Արտաքուստ այն կարող է հիշեցնել կյորլինգ, սակայն սարքավորումների կառուցվածքն ու խաղի մի շարք կանոններ տարբեր են։ Այսօր Այսշտոկը պարտադիր չէ խաղալ միայն ձմռանը․ շատ մրցումներ անցկացվում են արհեստական սառցե կամ ասֆալտային հատուկ մակերեսների վրա, սարքավորումների ժամանակակից տարբերակները կարող են ունենալ փոխարինվող սահող հիմքեր, ինչը հնարավորություն է տալիս հարմարեցնել այստոկի շարժման բնույթը տարբեր մակերեսների համար։

Հայաստանում Այսշտոկը տարածում ունեցող մարզաձև չէ, երկրի կլիմայական պայմանները և սառցե մարզաձևերի սահմանափակ ենթակառուցվածքները չեն նպաստել դրա լայն զարգացմանը։ Այնուամենայնիվ, Հայաստանում առկա են ձմեռային մարզաձևերի համար նախատեսված սառցադաշտեր, և տեսականորեն Այսշտոկ հնարավոր է կազմակերպել արհեստական սառույցի վրա՝ որպես նոր մարզական կամ ժամանցային ուղղություն։

activities-1-16.webp

Կ.Խաչիկյան

Ծանոթ ու միարժամանակ անհայտ … Այսշտոկ խաղՀայկական բանակում նորամուծություններ են․ ինչ է փոխվում զինծառայողների համարՄասիսում «Dodge»-ը վրաերթի է ենթարկել 2 հետիոտնի, ապա բախվել կայանված «Opel»-ինՆորվեգիան ու ՄԹ-ն պարեկային նավեր կտրամադրեն ՈւկրաինայինԵրևանում «Pitstop Burger»-ի արտադրատեսակներից մեկի արտադրությունը կասեցվել էԴավիթ Բեկի փողոցում բшխվել են «SHACMAN»-ը և «Mitsubishi»-ին. մի քանի րոպե անց կրկին բшխվել են մեկ այլ բեռնատարն ու մարդատարըՌԴ-ն զանգվածային hրթիռային hարված է հասցրել Կիևին. կան զnhեր և վիրավnրներ«Հայաստանի նորագույն պատմությունը քաղաքական առասպելներում ու խորհրդանշաններում»15 երկրի ԱԳ նախարարները ողջունել են Իսրայելի դեմ պատժամիջnցներըՏնային կալանքի տակ գտնվող ամուսինը, 5-ամյա որդու ներկայությամբ, ծեծել է կնոջը, փորձել է խեղդելՄեսսին և Պելեն՝ ցանկից դուրս. The Guardian-ը ներկայացրել է 1-ից 50 խորհրդանշական համարների լեգենդներինԳրեթե 300,000 կանադացի ստորագրել է ԱՄՆ դեսպանին երկրից վտարելու պահանջով խնդրագիրՎթար է․ ջուր չի լինելու«Հայաստանին զրկել են ՀԱՊԿ-ում քվեարկելու իրավունքից. Սպասենք հետևանքներին»Գեղարքունիքում «Mercedes Sprinter»-ը դուրս է եկել երթևեկելի գոտուց, բախվել ծառերին և կողաշրջվել. կա վիրավnրՏարածաշրջանային բախումների եզրին. Արշակ Կարապետյանը՝ անվտանգության մեխանիզմների, 102-րդ ռազմաբազայի և արժանապատիվ պայքարի մասին․ «Փաստ»Տեղի է ունեցել Երևանի Սուրբ Երրորդություն եկեղեցու օծման հանդիսավոր արարողությունը․ պատմության այս օրը (Նոյեմբերի 20)Քաղաքում առկա բոլոր խնդիրները իշխանության համակարգային տապալnւմների հետևանքն են. Տիգրան ԱբրահամյանՁյուն է տեղում, մառախուղ է․ իրավիճակը՝ ՀՀ ավտոճանապարհներինԻնչ փոխարժեք է սահմանվել այսօրԲանակցությունները եղել են անկեղծ և արդյունավետ. Ուիտկոֆը` Ուկրաինայի հարցով Բեռլինում տեղի ունեցած հանդիպման մասինԵրևանում՝ խմորեղենի արտադրամասում հրդեհ է բռնկվելՊակիստանում ավտոբուսի և ավտոցիստեռնի բախման հետևանքով 10 մարդ է մահшցելԳեղարքունիքի ոստիկանները թմրանյութ տեղադրելու պահին երկու տղամարդու են ձերբակալվել․ առգրավվել է 44 փաթեթ մարիխուանա«Ռեալ»-ը հայտարարել է կիսապաշտպանի հետ պայմանագրի ժամկետը երկարաձգելու մասինՂրիմի կամրջի վրա hարձակումներին ՌԴ պատասխան գործողությունները շատ ավելի ցավnտ կլինեն. ՊուտինՈսկու գինը սեպտեմբերի 19-ից ի վեր առաջին անգամ նվազել է՝ մեկ տրոյական ունցիայի դիմաց 3 700 դոլարից ցածրԳազի գնի 10% բարձրացումը կարող է հանգեցնել 0,6% գնաճի․ ԳալստյանԹուրքիայի պատճառով հետաձգվել է Գերմանիայի ԱԳ նախարարի թռիչքը ԵրևանիցՄիջոցներ են հատկացվել TRIPP նախագծի իրականացման շրջանակում նախապատրաստական աշխատանքների համարԺամանակ առ ժամանակ սպասվում է անձրև. օդի ջերմաստիճանը 3-5 աստիճանով կնվազի«Սոցիալական փաթեթ» ծրագիրը կդադարեցվի. շահառուները կուտակված գումարները կկարողանան տնօրինել իրենց հայեցողությամբՊատրաստ եմ վերադառնալ բանակ և հարկ եղած դեպքում կռվել Ռուսաստանի դեմ. արքայազն ՀարիՊուտինը, Թրամփը և Սի Ծինփինը խաղաղության մասին հռչակագիր են ընդունելՌԴ-ի, ՉԺՀ-ի և ԱՄՆ-ի առաջնորդների Շենժենում կայացած առաջին եռակողմ հանդիպման արդյունքները նշանակալի պտուղներ կտան ապագայում. Սի ԾինփինԴատարանը 3 ամսով երկարաձգել է Բագրատ Սրբազանի տնային կալանքըUFC-ն պայմանագիր կկնքի Նուրմագոմեդովի եղբոր հետ, նրանց նոր աստղեր են պետք․ ԾառուկյանԻտալական ֆուտբոլային ակումբը պայմանագիր է կնքել շան հետ. պաշտոնականԲուդապեշտում «Total Chess» մրցաշարում Հայկ Մարտիրոսյանը հաղթել է Ռապորտին, Լևոն Արոնյանը՝ ՄամեդյարովինԻսպանիայի գավաթ․ Ռանոսի դուբլն օգնել է 10 հոգով մնացած «Տեներիֆե»-ին հաղթել «Բադախոս»-ինԿառավարությունը 68 հազար դոլար է հատկացրել Ռուսաստանում անցկացված Հայ մշակույթի օրերի կազմակերպմանըՎան Գոգի «Ծաղկած շագանակենիները» կտավն աճուրդում վաճառվել է 190,4 մլն դոլարովՀաստատվել է կառավարության 2026-2031 թվականների գործողությունների ծրագիրըՄիջոցներ են հատկացվել դպրոցներում երկու դասագրքի ներդրման համարԻրազեկում․ փորձարկվելու են էլեկտրական շչակներԿյանքից հեռացել է Մարինե Մարինոսյանը«Nissan»-ը Երևանի Սեբաստիա փողոցում վրաերթի է ենթարկել հետիոտնինՓաշինյանի գոռգոռnցը, վիրավnրանքները, այդ թվում՝ Սերժ Սարգսյանի հանդեպ, ոչ թե ուժի, այլ բացառապես սեփական դիրքորոշման խոցելիության վկայությունն են. Արմեն ԱշոտյանՀամեստ տղա էր, ուզում էր շարունակել ծառայությունը․ երեկ կյանքից հեռացած Նարեկը Գավառից էրՎրացի քաղաքագետ. «ԵՄ-ն աշխարհաքաղաքական թզուկ է, և լավագույնը Կրեմլին չզայրացնելն է»
Ամենադիտված