Ծանոթ ու միաժամանակ անհայտ …Կառլով կամուրջ

Կառլով կամուրջը Պրահայի և ամբողջ Չեխիայի Հանրապետության գլխավոր խորհրդանիշներից մեկն է, այն միջնադարյան ճարտարապետության և ճարտարագիտության ակնառու հուշարձան է։

Կառլով կամուրջը կապում է Պրահայի Старе-Место–ն՝ Հին քաղաքը և Мала-Страна–ն՝ Փոքր քաղաքը։ Դարեր շարունակ այն Պրահայով անցնող Վլտավա գետի վրայի միակ քարե կամուրջն է եղել։ Այն ծառայել է որպես Թագավորական ճանապարհի կարևոր մաս, որով անցել են չեխ թագավորների թագադրման երթերը։ Այսօր այն Պրահայի խորհրդանիշն է՝ հայտնի զբոսաշրջային և մշակութային ժառանգության վայր։

Կառլով կամուրջի շինարարությունը սկսվել է 1357 թվականին՝ Կառլոս IV թագավորի հրամանով։ Ճարտարապետը ըստ ավանդության համարվում է Պիտեր Պարլերը։ Կամուրջը կառուցվել է 1342 թվականի ջրհեղեղի հետևանքով ավերված հին Հուդիթ կամրջի տեղում։ Շինարարությունը տևել է ավելի քան 40 տարի և ամբողջությամբ ավարտվել է միայն 15-րդ դարի սկզբին։

Սկզբնապես կոչվելով Քարե կամ Պրահայի կամուրջ, այն «Կառլ» անվանումը ստացել է միայն 1870 թվականին։ Կամուրջի երկարությունը մոտավորապես 516 մետր է, լայնությունը 9.5 մետր։ Այն կառուցված է ավազաքարից, ունի 16 կամար, որոնք դիմակայում են Վլտավա գետի ուժեղ հոսանքին։ Կամուրջը պահպանվում է երկու աշտարակներով, որոնք են Հին քաղաքի կամրջի աշտարակը և Փոքր քաղաքի կամրջի աշտարակը: Կամուրջը զարդարված է բարոկկո ոճի 30 քանդակներով (հիմնականում 17-րդ և 18-րդ դարերի)։ Ընդ որում բնօրինակ քանդակների մեծ մասն այժմ փոխարինվել է պատճեններով, մինչդեռ բնօրինակները պահվում են թանգարաններում։

Կառլով կամրջի դեպքում առկա է կառուցման մեկնարկի կախարդական ամսաթիվ՝ 1357 թվականի հուլիսի 9-ի, ժամը 5:31-ին: Այսինքն առկա է աստղագուշակների կողմից ընտրված թվային հաջորդականությունը՝ 1-3-5-7-9-7-5-3-1, որը ըստ էության կամրջի ամրությունն ապահովելու համար է արվել։ Ըստ լեգենդի նաև այն ժամանակ ձվեր էին ավելացնում շաղախին, ընդ որում որոշ քաղաքներ սխալ հասկանալով հրահանգները անգամ խաշած ձվեր էին ուղարկում կամուրջի շինարարության համար։ Միջնադարում կամրջի վրա տեղակայված են եղել խանութներ և տներ։ Կամուրջը դիմակայել է բազմաթիվ ջրհեղեղների, այդ թվում 1890 թվականի ավերիչ ջրհեղեղին։

Ներկայումս Կառլով կամուրջը հետիոտնային կամուրջ է, և այնտեղ ելույթ են ունենում փողոցային երաժիշտներ և արվեստագետներ։

Այն Եվրոպայի ամենաշատ լուսանկարվող տեսարժան վայրերից մեկն է։ նաև Այն ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում է (Պրահայի պատմական կենտրոնի մի մասն է)։ Կարծիք կա, որ եթե դիպչեք Սուրբ Հովհաննես Նեպոմուկցու բարձրաքանդակին և ցանկություն պահեք, ապա այն կիրականանա։

Կ.Խաչիկյան