Ինչ մթերքներ են արգելված ու թույլատրված մանկապարտեզներում հունվարի 1-ից

Հունվարի 1-ից գործում է ՀՀ առողջապահության նախարարի՝ 2025 թվականի մայիսի 5-ի N 41-Ն հրամանը, որով հաստատվել է «Նախադպրոցական ուսումնական հաստատություններում երեխաների սննդի կազմակերպմանը ներկայացվող հիգիենիկ պահանջներ» նորմատիվը։

Այս նորմատիվով մանկապարտեզներում երեխաների սնուցման կազմակերպման մեջ առանցքային փոփոխություններ են եղել։

Թեյը, սուրճը, շոկոլադը, ն կոֆեին պարունակող ցանկացած ըմպելիք արգելված են, այդ թվում՝ թեյը։

Արգելված են նաև էներգետիկ ըմպելիքները, գազավորված ըմպելիքները՝ ավելացված շաքարով։

Թույլատրված ըմպելիքներ են՝ խմելու ջուր, կաթ, մրգային հյութ կամ կոմպոտ՝ մինչև 5 գրամ ավելացված շաքարով, կակաո՝ մինչև 5 գրամ շաքարով։

Կրեմային տորթերը, հրուշակեղենը նույնպես արգելված են, այդ թվում՝ շոկոլադ և շոկոլադապատ արտադրանք, պաղպաղակ, ժելե, կարամել, քաղցրացուցիչներ պարունակող սննդամթերք։

Թույլատրվում են միայն ոչ կրեմային խմորեղեններ՝ առավելագույնը երկու չափաբաժին շաբաթական։

Խստորեն արգելված են տապակած կերակրատեսակներ, այդ թվում ֆրիտյուրի մեջ (ճարպով, յուղով)։ Հրամանում կոնկրետ նշված են՝ կարկանդակներ, փքաբլիթներ, կարտոֆիլ, մսով կամ կաթնաշոռով պատրաստված բարակաբլիթներ (բլինչիկներ), չիպս։ Թույլատրված են միայն եփման, շոգեխաշման, ջեռեփման եղանակները և թխվածքաճաշերի տեսքով պատրաստված կերակրատեսակները։

Արգելված են նաև՝ մարգարին,տրանսճարպեր, սպրեդ, մասամբ հիդրոգենացված ճարպ կամ յուղ։ Թույլատրվում է կաթնաշոռ, բայց միայն թխած։ Արգելված են՝ տնային պայմաններում և հաստատության խոհանոցում պատրաստված կաթնաթթվային մթերք, թթված կաթ և կաթնաշոռ՝ չպաստերիզացված կաթից, տնային պայմաններում և հաստատության խոհանոցում պատրաստված կաթնաշոռ։ 33-րդ կետի 12-րդ ենթակետի համաձայն՝ «կաթնաշոռը օգտագործում են ջերմային մշակումից հետո՝ թխվածքաճաշերի և թխվածքների տեսքով»։

Երշիկեղենը, բաստուրման, խաշը նույնպես արգելված են։ 21-րդ կետը սահմանում է սննդային անվտանգության պատճառով արգելված մթերքերի ցանկ՝
երշիկեղեն (22-րդ ենթակետ),
հում ապխտած մսից պատրաստված ուտեստներ՝ բաստուրմա, սուջուխ,
դոնդողածածկ խոհարարական արտադրանք (մսի և ձկան), խաշ,
մսի կտորների եզրերից, ստոծանուց, գլխի փափկամսից պատրաստած ռուլետներ,
մակարոն՝ աղացած մսով,
թերխաշ և հում ձու։

Սունկը, գետնանուշը, ծիրանի կորիզի միջուկ, մաստակը արգելված են։ Արգելված են քացախ, մանանեխ, ծովաբողկ գյուղական (սովորական), կծու պղպեղ (կարմիր, սև) և այլ կծու համեմունքներ։ «Աղցանները համեմելու համար թթվասեր և մայոնեզ չի օգտագործվում»։ 

3-6 տարեկան երեխաներին տրամադրվում է անյուղ կամ ցածր՝ առավելագույնը 2,5% յուղայնությամբ կաթ՝ ամեն օր, իսկ 1-2 տարեկաններին՝ անարատ կաթ։ Կաթ պետք է օգտագործվի առանց ջերմային մշակման (եռացման)։

Թույլատրվում են՝
մրգային հյութ կամ կոմպոտ՝ ոչ ավելի, քան 5 գրամ ավելացված շաքարի պարունակությամբ,
յոգուրտ՝ ոչ ավելի, քան 5 գրամ ավելացված շաքարի,
կակաո՝ ոչ ավելի, քան 5 գրամ ավելացված շաքարի։

Ամբողջահատիկի պարտադիր օգտագործում՝

ամբողջահատիկից պատրաստված հաց՝ շաբաթական առնվազն մեկ օր,
ամբողջահատիկ պարունակող սնունդ (ամբողջահատիկ ցորենից հաց, մակարոնեղեն, հնդկաձավար, վարսակ, բլղուր, հաճար)՝ շաբաթական առնվազն 2 անգամ։