Մոլդովայի խորհրդարանում առաջին անգամ հայտարարվել է Հայոց ցեղասպանության ճանաչման նախաձեռնության մասին․ պատմության այս օրը (16 հոկտեմբեր)

ՈՐՈՇ ՏՈՆԵՐ - Պարենի համաշխարհային օր, Անեսթեզիոլոգի համաշխարհային օր, Ղեկավարի համաշխարհային օր, Հայաստան՝ Մամուլի օր, Լեհաստան՝ Հովհաննես Պողոս II-ի օր։

ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ

1794 - Մադրասում լույս է տեսել առաջին հայերեն պարբերական ամսագիրը՝ «Ազդարար»-ը։
1906 - ծնվել է հայաստանցի քուրդ գրող Ամինե Ավդալը։
1926 - ծնվել է բանաստեղծ Զարեհ Խրախունին։
1936 - ծնվել է ճարտարապետ Էդուարդ Սարգսյանը։
1948 - ծնվել է ճարտարապետ Գագիկ Գյուրջյանը։
1962 - ծնվել է բժիշկ, վնասվածքաբան-օրթոպեդ Աշոտ Ադամյանը։
1988 - Կենտրոնական հեռուստատեսությամբ սկսվել է ցուցադրվել լատինոամերիկյան «Ստրկուհի Իզաուրան» հեռուստասերիալը, որը Հայաստանում դիտում էին համարյա բոլորը։
1991 - Հայաստանում առաջին անգամ անցկացվել են նախագահական համաժողովրդական ընտրություններ։ Արդյունքում՝ ձայների ճնշող մեծամասնությամբ (83 տոկոս) հանրապետության նախագահ է ընտրվել Հայոց Համազգային Շարժման անդամ Լևոն Տեր-Պետրոսյանը։
2003 - վախճանվել է կինոյի և թատրոնի դերասան Սերգեյ Իսրայելյանը։
2005 - կայացած տեղական ինքնակառավարման մարմինների ընտրություններում Վանաձորում, Բերդում և Ստեփանավանում հաղթանակ են տոնել իշխող Հանրապետական կուսակցության պաշտպանած թեկնածուները։
2007 - Պոլսո հայոց պատրիարք Մեսրոպ Մութաֆյանը հանդես է եկել ընդդեմ ԱՄՆ Կոնգրեսի Ներկայացուցիչների պալատի արտաքին գործերի հանձնաժողովում ընդունված Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչող բանաձևի։
2008 - Շուշիի Սուրբ Ամենափրկիչ Ղազանչեցոց մայր տաճարում 550 ամուսնական զույգ են նշանվել։
2009 - Երևանում տեղադրվել է Սայաթ-Նովայի կիսանդրին։
2010 - Սյունիքի մարզում, Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսյանի մասնակցությամբ, բացվել է աշխարհի ամենաերկար ճոպանուղին՝ «Տաթևի թևեր»-ը, որը կապում է Հալիձոր գյուղն ու Տաթևի վանական համալիրը։
2011 - «Արայ» ընկերության սեփականատիրոջ՝ 31-ամյա Արմեն Պետրոսյանի դին հայտնաբերել են ավտոմեքենայում՝ ձեռքին ատրճանակ, քունքի մասում հրազենային վնասվածքով։
2018 - Հայաստանի Հանրային հեռուստատեսության ուղիղ եթերից վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարել է, որ հրաժարական է տալիս իր պաշտոնից։
2019 - Մոլդովայի խորհրդարանում առաջին անգամ հայտարարվել է Հայոց ցեղասպանության ճանաչման նախաձեռնության մասին։
2021 - վախճանվել է գրող, հրապարակախոս, պետական, ազգային, քաղաքական գործիչ Վանո Սիրադեղյանը։

ԱՇԽԱՐՀՈՒՄ

627 - վախճանվել է իռլանդացի վանական, Արևմտյան երկրներում միսիոներ-քարոզիչ սուրբ Գալլ Գիբերացին։
1553 - վախճանվել է գերմանացի նկարիչ Լուկաս Կրանախ Ավագը։
1793 - մահապատժի է ենթարկվել Ֆրանսիայի թագուհի Մարի Անտուանետը։
1813 - Լայպցիգի մոտ սկսվել է խոշոր ճակատամարտ, որը հայտնի է «Ժողովուրդների ճակատամարտ» անունով։ Ճակատամարտին մասնակցել են մոտ կես միլիոն զինվոր Ֆրանսիայից, Ռեյնի միությունից, Լեհաստանից, Ավստրիայից, Պրուսիայից, Ռուսաստանից և Շվեդիայից, իսկ ճակատամարտը ավարտվել է երեք օր անց Նապոլեոնի ջախջախիչ պարտությամբ և նրա գահից առաջին անգամ հրաժարելով։
1840 - Նոր Զելանդիան հայտարարվել է Մեծ Բրիտանիայի գաղութ։
1846 - Բոստոն քաղաքի (ԱՄՆ) կլինիկաներից մեկում ատամնաբույժ Ուիլյամ Մորտոնը վիրահատության ժամանակ ցուցադրել է եթերային նարկոզը։
1847 - առաջին անգամ տպագրվել է Շառլոթ Բրոնտեի «Ջեյն Էյր» հայտնի վեպը։
1853 - Թուրքիան պատերազմ է հայտարարել Ռուսաստանին։
1854 - ծնվել է ծագումով իռլանդացի բրիտանացի հանրաճանաչ բանաստեղծ, գրող, դրամատուրգ, էսսեիստ, քննադատ Օսկար Ուայլդը։
1854 - ծնվել է չեխ-գերմանացի լրագրող և փիլիսոփա, մարքսիզմի տեսաբան Կարլ Կաուցկին։
1863 - ծնվել է բրիտանացի քաղաքական գործիչ Ջոզեֆ Օսթին Չեմբերլենը։
1886 - ծնվել է Իսրայելի հիմնադիր և առաջին վարչապետ Դավիդ Բեն-Գուրիոնը։
1923 - Շվեյցարիայում Ջոն Հարվուդը արտոնագրել է ինքնալարվող ժամացույցը։
1923 - Լոս Անջելեսում հիմնադրվել է «Ուոլթ Դիսնեյ» ընկերությունը։
1941 - Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ սովետական զորքերը թողել են Օդեսան և նահանջել։
1946 - Նյուրնբերգյան դատավարության վճռով Նյուրնբերգի բանտում մահապատժի են ենթարկվել գերմանացի 9 ֆաշիստական պարագլուխներ՝ Ռիբենտրոպը, Կեյտելը, Կալտենբրուները, Յոդլը, Ռոզենբերգը և այլն։
1956 - Խաղաղ օվկիանոսում առաջին անգամ առանց մարդկային կորուստների մարդատար օդանավը ստիպողական վայրէջք է կատարել ջրի վրա։
1962 - ծնվել է ռուս օպերային բարիտոն երգիչ Դմիտրի Խվորոստովսկին։
1978 - Հովհաննես Պողոս 2-րդը (ազգությամբ լեհ Կարոլ Վոյտիլա) ընտրվել է Հռոմի պապ՝ դառնալով առաջին ազգությամբ սլավոն Հռոմի պապը։
1986 - ծնվել է ռումինացի երգչուհի Իննան։
2005 - Սան-Լուիսում ավարտվել է շախմատի աշխարհի առաջնությունը, որի հաղթող է դարձել բուլղար գրոսմաստեր Վեսելին Թոփալովը։
2024 - վախճանվել է անգլո-իռլանդացի One Direction խմբի անդամ, բրիտանացի երգիչ, երգերի հեղինակ և կոմպոզիտոր Լիամ Փեյնը։

Կ. Խաչիկյան