Հրետակոծության են ենթարկվել Ստեփանակերտը, Շուշին և Մարտունին․ պատմության այս օրը (10 հոկտեմբեր)

ՈՐՈՇ ՏՈՆԵՐ – հոգեկան առողջության համաշխարհային օր, տեսողության համաշխարհային օր, Եվրամիություն՝ մահապատժի դեմ պայքարի եվրոպական օր, Կուբա՝ Իսպանիայից ազատագրվելու պայքարն սկսելու օր, Լեհաստան՝ ծառատունկի օր, Ուկրաինա՝ ստանդարտիզացիայի և մետրոլոգիայի ոլորտում աշխատողների օր, Ֆիջի՝ Ֆիջիի անկախության օր, Հայաստան՝ քիմիական զորքերի օր։

ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ

1725 – վախճանվել է Ամենայն հայոց կաթողիկոս Աստվածատուր Ա Համանդանցին։
1871 – վախճանվել է ազգային-ազատագրական և մշակույթի գործիչ Խաչատուր Լազարյանը։
1903 – ծնվել է հայ խորհրդային տնտեսագետ Աշիկ Մանուկյանը։
1908 – ծնվել է Հայաստանի առաջին կին ճարտարապետ Աննա Տեր-Ավետիքյանը։
1909 – ծնվել է պատմաբան Հայկազ Ժամկոչյանը։
1913 – օսմանյան կառավարությունը պաշտոնապես տեղեկացրել է ռուսական կողմին, որ ինքը պատրաստ է հայկական վիլայեթներում իրագործել բարենորոգումների որոշված ծրագիրը։
1935 – վախճանվել է հայ խորհրդային ինժեներ-էներգետիկ Հովհաննես Մելիք-Փաշաևը։
1947 – վախճանվել է նկարիչ և դիզայներ Արշակ Ֆեթվաճյանը։
1955 – վախճանվել է արձակագիր, թարգմանիչ Լյուսի Թարգյուլը։
1973 – վախճանվել է կոնյակագործ Մարգար Սեդրակյանը։
1982 – ծնվել է փոփ երգիչ Արամեն (Եղիազարյան Արամ)։
1992 – Ղարաբաղյան առաջին պատերազմի ժամանակ Ստեփանակերտը ռմբակոծելուց հետո Մալիբեյլի գյուղի տարածքում խփվել է երկրորդ ադրբեջանական Су-25-ը, օդաչուն չի հասցրել կատապուլտի ենթարկվել։
– ավարտվել է Հայաստանի զինված ուժերի քիմիական զորքերի կազմավորումը։
2006 – ՆԱՏՕ-ի հետ Հայաստանի անհատական գործընկերության գործողությունների ծրագրի շրջանակներում Հայաստանում բացվել է ՆԱՏՕ-ի տեղեկատվական կենտրոնը։
2007 – ԱՄՆ Կոնգրեսի արտաքին գործերի հանձնաժողովը հավանություն է տվել Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչող թիվ 106 բանաձևին։
2009 – Ցյուրիխի համալսարանի պատմության ֆակուլտետի «Աուլա» սրահում երեկոյան Հայաստանի ու Թուրքիայի միջև ստորագրվել են երկկողմ հարաբերությունների զարգացման և երկու երկրների միջև դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատելու մասին արձանագրությունները։
2011 – վախճանվել է հագուստի դիզայներ Ռեյ Աղայանը։
2012 – Գյումրիի քաղաքապետ Վարդան Ղուկասյանի լիազորությունները վաղաժամ դադարեցվել են։
2020 – Մոսկվայում Հայաստանի, Ադրբեջանի և Ռուսաստանի արտգործնախարարների միջև համաձայնություն է ձեռք բերվել կրակի դադարեցման մասին, սակայն երեկոյան հրետակոծության են ենթարկվել Ստեփանակերտը, Շուշին և Մարտունին։
2023 – Երևանի ավագանու անդրանիկ նիստում քաղաքապետի միակ թեկնածու Տիգրան Ավինյանը ընտրվել է անկախ Հայաստանի պատմության ընթացքում Երևանի 14-րդ քաղաքապետ։

ԱՇԽԱՐՀՈՒՄ

680 – կայացել է Կերբելի ճակատամարտը, որը սովորաբար դիտարկվում է որպես իսլամի սուննի և շիա ճյուղերի բաժանման սկիզբ։
732 – տեղի է ունեցել Տուրի ճակատամարտը, որտեղ ֆրանկերի հաղթանակը դիտարկվում է որպես մահմեդականներին Եվրոպայից դուրս քշելու շրջադարձային կետ։
1659 – վախճանվել է հոլանդացի նշանավոր ծովագնաց, հետազոտող Աբել Թասմանը։
1684 – ծնվել է ֆրանսիացի գեղանկարիչ և գծանկարիչ, ռոկոկո ոճի հիմնադիրներից մեկը համարվող Անտուան Վատտոն։
1731 – ծնվել է բրիտանացի փիլիսոփա, ֆիզիկոս և քիմիկոս Հենրի Կավենդիշը, որը բացահայտել է ջրի բանաձևը և «չափել» երկրագնդի կշիռը։
1780 – Կարիբյան ծովում սկսվել է մեծ մրրիկ, որը տևել է 6 օր, ավերվածությունների հետևանքով զոհվել է մոտ 27 000 մարդ։
1789 – հեղափոխական Ֆրանսիայում պետականացվել է եկեղեցական գույքը։
1810 – ծնվել է բասկ հայտնի գիտնական, ազգագրագետ, հրապարակախոս, արձակագիր, հասարակական, քաղաքական գործիչ Ժոզեֆ Ագուստին Շաոն։
1813 – ծնվել է իտալացի հռչակավոր կոմպոզիտոր Ջուզեպպե Վերդին («Աիդա», «Տրուբադուր», «Տրավիատա»)։
1837 – վախճանվել է ֆրանսիացի ուտոպիստ սոցիալիստ Շառլ Ֆուրիեն։
1846 – անգլիացի աստղագետ Ուիլյամ Լասսելի կողմից հայտնաբերվել է Նեպտունի ամենամեծ արբանյակ Տրիտոնը։
1861 – ծնվել է նորվեգացի բնախույզ Ֆրիտյոֆ Նանսենը։
1865 – ամերիկացի Ջոն Ուեսլի Հայատը արտոնագրել է սինթետիկ նյութից պատրաստված բիլիարդի գնդիկը։
1875 – վախճանվել է ռուս գրող, դրամատուրգ, Կոզմա Պրուտկովի կերպարի ստեղծող Ալեքսեյ Տոլստոյը։
1894 – ծնվել է ռուս խորհրդային հասարակական գործիչ, արձակագիր Պյոտր Իգնատովը։
1918 – Իռլանդական ծովում գերմանական SM UB-123 նավը տորպեդահարել և խորտակել է անգլիական մարդատար «Լանստերն» նավը, որի արդյունքում 500 մարդ է զոհվել։
1919 – Անտանտը և ԱՄՆ-ը հայտարարել են ԽՍՀՄ-ի տնտեսական շրջափակում սկսելու մասին։
1933 – աշխարհում առաջին անգամ ԱՄՆ-ում սկսել է վաճառվել լվացքի փոշի։
1941 – Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Արևմտյան ճակատի հրամանատար է նշանակվել Գեորգի Ժուկովը։
1956 – արտադրվել է առաջին սերիական Газ-М21 «Վոլգա» ավտոմեքենան։
1963 – վախճանվել է ֆրանսիացի ճանաչված երգչուհի և դերասանուհի Էդիթ Պիաֆը։
1975 – Պապուա Նոր Գվինեան անդամակցել է ՄԱԿ-ին։
1993 – Հեյդար Ալիևը դարձել է Ադրբեջանի նախագահ։
– ամենօրյա հեռարձակումը սկսել է НТВ հեռուստաընկերությունը։
2001 – վախճանվել է վրացի խորհրդային աստղագետ Եվգենի Խարաձեն։
2007 – Իչկերիայի Չեչենական Հանրապետությունը հայտարարել է իր անկախությունը։
2010 – վախճանվել է բրիտանացի նշանավոր օպերային երգչուհի Ջոան Սազերլենդը։

Կ. Խաչիկյան