Շվեյցարացի պատգամավորները առաջ են քաշել նախաձեռնություն՝ կապված Լեռնային Ղարաբաղի հետ. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

swissinfo.ch–ն «Շվեյցարացի պատգամավորները առաջ են քաշել նախաձեռնություն՝ կապված Լեռնային Ղարաբաղի հետ» վերնագրով հոդվածում գրում է, որ Շվեյցարիայում ստեղծվել է խորհրդարանական հանձնաժողով Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ ստեղծված իրավիճակը կարգավորելու և խաղաղության նախաձեռնությունը խթանելու համար։ Ինչպես հաղորդել է Շվեյցարիայի հանրային SRF հեռուստաալիքը, հանձնաժողովը կստեղծի հարթակ Լեռնային Ղարաբաղի և Ադրբեջանի ներկայացուցիչների միջև երկխոսության համար։ Գաղափարն այն է, որ կազմակերպվի քննարկման ֆորում, որտեղ երկու կողմերը կարող են քննարկել հակամարտության հետևանքները և դրա լուծման հնարավոր ուղիները։

2023 թվականի աշնանը Ադրբեջանը, օգտագործելով ռազմական ուժ, լիակատար վերահսկողություն հաստատեց Լեռնային Ղարաբաղի տարածքի նկատմամբ։ Միջազգային իրավունքի համաձայն, տարածաշրջանը միշտ է եղել Ադրբեջանի մաս, սակայն տասնամյակներ շարունակ այն արդյունավետորեն վերահսկվում էր Հայաստանի կողմից և բնակեցված էր էթնիկ հայերով։

Ադրբեջանական զորքերի առաջխաղացումից հետո ողջ հայ բնակչությունը վտարվեց տարածաշրջանից։ Տարբեր գնահատականներով, մոտ 150000 մարդ է փախել Հայաստան։ Մարդու իրավունքների պաշտպանությամբ զբաղվող կազմակերպությունները տեղի ունեցածը անվանում են էթնիկ զտում։ Միջազգային դատարանն արդեն իսկ պարտավորեցրել է Ադրբեջանին՝ ապահովել տեղահանված անձանց կամավոր և անվտանգ վերադարձը։

Այս իրադարձություններին ի պատասխան՝ Բեռնում ստեղծվել է խորհրդարանական հանձնաժողով, որը կոչ է անում Շվեյցարիային ակտիվ դեր խաղալ խաղաղության գործընթացում և նպաստել հայերի վերադարձին Լեռնային Ղարաբաղ: Հանձնաժողովը աջակցություն է ստացել ինչպես Ազգային խորհրդից, այնպես էլ Կանտոնների խորհրդից (խորհրդարանի մեծ և փոքր պալատներ): Երկու պալատներն էլ արդեն ընդունել են համապատասխան բանաձևեր՝ չնայած կառավարության առարկություններին։ Շվեյցարիայի կառավարությունը զգուշացրել է, որ միջազգային համաժողովի կազմակերպումն առանց հակամարտող երկու կողմերի հստակ խնդրանքի կարող է հակաարդյունավետ լինել: Միևնույն ժամանակ, Դաշնային դեպարտամենտը (արտաքին գործերի նախարարությունը) ընդգծել է, որ Շվեյցարիան պատրաստ է նպաստել Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև երկխոսությանը, եթե երկու կողմն էլ ցանկանա: Բացի այդ, պաշտոնական Բեռնը նաև կոչ է արել ապահովել տեղահանված հայերի՝ տարածաշրջան անվտանգ վերադառնալու իրավունքը: 2026 թվականին Շվեյցարիան կնախագահի ԵԱՀԿ-ում, և այդ հարթակը կարող է օգտագործվել Լեռնային Ղարաբաղից փախստականների ճակատագրի հետ կապված հարցերը քննարկելու համար: Սակայն Բաքվից զիջումներ ստանալը դժվար կլինի, Ադրբեջանը մնում է աշխարհաքաղաքական առումով կարևոր և տնտեսապես ազդեցիկ պետություն, որը կառավարվում է ավտորիտար ռեժիմով, բացի այդ, երկիրը ունի զգալի ռազմական ներուժ։

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում