Արհեստական բանականության տեխնոլոգիաներն առաջիկա տարիներին կազդեն աշխատատեղերի 40%-ի վրա. ՄԱԿ
ՏՆՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ
ՄԱԿ-ի կանխատեսումների համաձայն՝ արհեստական բանականության (ԱԲ) համաշխարհային շուկան 2033 թ. դրությամբ կհասնի 4,8 տրիլիոն դոլարի, իսկ ԱԲ տեխնոլոգիաները կազդեն աշխատատեղերի 40%-ի վրա։
Ըստ ՄԱԿ-ի՝ արհեստական բանականության տեխնոլոգիաների տարածումը կբարձրացնի աշխատանքի արտադրողականությունը, սակայն միևնույն ժամանակ կարող է զգալիորեն մեծացնել անհավասարությունը զարգացած և զարգացող երկրների միջև։ Առաջիկա տասը տարիների ընթացքում արհեստական բանականության տեխնոլոգիաների շուկան կաճի մոտավորապես 25 անգամ՝ 2023 թվականին 189 միլիարդ դոլարից հասնելով գրեթե 4,8 տրիլիոն դոլարի 2033 թվականի դրությամբ: Նման կանխատեսումներ են արվել ՄԱԿ-ի Առևտրի և զարգացման համաժողովի (UNCTAD) զեկույցում:
Զեկույցի հեղինակները նշում են, որ արհեստական բանականության տեխնոլոգիաների տարածումը կնպաստի արտադրողականության բարձրացմանը, տնտեսության թվային վերափոխմանը, նոր ոլորտների առաջացմանը և աշխատողների համար ընդլայնվող հնարավորություններին։ Այնուամենայնիվ, այս օգուտները կբաշխվեն խիստ անհավասարաչափ ամբողջ աշխարհում. UNCTAD-ը կարծում է, որ նման տեխնոլոգիաների տարածումը կխորացնի անհավասարությունը ինչպես զարգացած, այնպես էլ զարգացող երկրների միջև, ինչպես նաև երկրների ներսում:
«ԱԲ-ի հետ կապված ավտոմատացումը հաճախ ամրապնդում է կապիտալի առավելությունն աշխատուժի նկատմամբ, ինչը կարող է մեծացնել անհավասարությունը և նվազեցնել զարգացող երկրներում ցածր գնով աշխատուժի մրցակցային առավելությունը», - ասվում է զեկույցում:
Մասնավորապես, 118 երկրներ, հիմնականում ցածր եկամուտներ ունեցող, չեն մասնակցում արհեստական բանականության մասին միջազգային զարգացումներին և չեն մշակում իրենց ռազմավարությունն այս ուղղությամբ։ UNCTAD-ը խորհուրդ է տալիս ավելի ակտիվորեն ներգրավել այդ երկրներին արհեստական բանականության ոլորտում կարգավորող չափորոշիչների մշակմանը, ինչպես նաև այդ տեխնոլոգիաների մասին տեղեկատվությունը ավելի մատչելի դարձնել, ընդլայնել կրթությունն այս ոլորտում, ստեղծել բաց կոդով համակարգեր և այլն: Այս ոլորտում բոլոր ներդրումների մոտ 40%-ը բաժին է ընկնում շուրջ 100 ընկերություններին, որոնց մեծ մասը ԱՄՆ-ում և Չինաստանում է:
Սա խոշոր միջազգային կազմակերպության առաջին զեկույցը չէ, որն ընդգծում է արհեստական բանականության բացասական ազդեցությունը անհավասարության և գործազրկության առումով: Հունվարին Համաշխարհային տնտեսական ֆորումը ներկայացրել էՐ տվյալներ, որ գործատուների 41%-ը նախատեսում է կրճատել անձնակազմի թիվը այն ոլորտներում, որտեղ արհեստական բանականությունը կարող է փոխարինել նրանց։ Անցյալ տարի Արժույթի միջազգային հիմնադրամի տնօրեն Քրիստալինա Գեորգիևան ասել էր, որ արհեստական բանականությունը կազդի տարբեր երկրներում աշխատատեղերի 26-60%-ի վրա։
