Հայ բնակչության իրավունքների պաշտպանության օր․ պատմության այս օրը (28 փետրվար)
ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ
ՈՐՈՇ ՏՈՆԵՐ - Հայաստան՝ Ադրբեջանական ԽՍՀ-ում կազմակերպված ջարդերի զոհերի հիշատակի և բռնագաղթված հայ բնակչության իրավունքների պաշտպանության օր, Արաբական երկրներ՝ Ուսուցչի օր, Հնդկաստան՝ Ազգային գիտության օր, Ֆինլանդիա՝ Կալևալայի օր։
ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ
1852- Կոստանդնուպոլսում սկսվել է հրատարակել «Նոյան Աղավնի» պարբերականը։
1880 - ծնվել է հանրահայտ գեղանկարիչ Մարտիրոս Սարյանը։
1905- ցարի բարձրագույն անվանական հրովարտակով Կովկասում վերականգնվել է փոխարքայությունը և փոխարքա է նշանակվել Ի. Ի. Վորոնցով-Դաշկովը։
1912 - ծնվել է հայազգի խորհրդային դիվանագետ Յակով Լազարևը։
1920-Հայկական Ազգային Խորհուրդը հրավիրել է Ղարաբաղի հայերի 8-րդ համագումարը Շուշիում, բայց միարժամանակ մտահոգված լինելով բոլշևիկների և էսեռների դոմինանտությամբ որոշ ուժեր կազմակերպել են այլընտրանքային համագումար մոտակա Շուշիքենդ գյուղում։ Արդյունքում Ղարաբաղի հայությունը հայտնվել է մասնատված վիճակում։
1923 - վախճանվել է արևելահայ հասարակական գործիչ Ստեփան Մամիկոնյանը։
1928- Երևանի պետական համալսարանում բացվել է Սարգիս և Մարի Իզմիրլյանների անվան գրադարանը։
1936 - ծնվել է ճարտարապետ, նկարիչ, քանդակագործ Հակոբ Ջիվանյանը։
1973- վախճանվել է բանաստեղծ, թարգմանիչ Աշոտ Գրաշին։
1976 – գործարկվել է Հայաստանի ատոմային էլեկտրակայանի առաջին էներգաբլոկը։
1988- Սումգայիթում խորհրդային զորքերի միջամտության արդյունքում դադարել են հայկական 3-օրյա ջարդերը:
1997- 6,1 մագնիտուդ հզորությամբ երկրաշարժ է տեղի ունեցել Հայաստանի Հյուսիս արևելքում։
2007-վախճանվել է Լեռնային Ղարաբաղի նախագահին առընթեր տեղեկատվության գլխավոր վարչության պետ Ալեքսանդր Գրիգորյանը։
-ընդդիմադիր մի շարք կուսակցությունների` «Հանրապետության», ԱԺՄ-ի, «Ժառանգության», ՀՀՇ-ի ղեկավարների միջև մինչև ուշ գիշեր տևած քննարկումներն արդյունքի չեն հանգեցրել:
2008- Տավուշի մարզի Նոյեմբերյան քաղաքում բողոքի ցույց է տեղի ունեցել Սերյոժա Սիրադեղյանին և Յուրա Մամյանին ազատ արձակելու պահանջով: Վերջիններս ձերբակալվել են փետրվարի 26-ին ապօրինի զենք, զինամթերք պահելու կասկածանքով:
2012- Ֆրանսիայի Սահմանադրական խորհուրդը երկրի Սահմանադրությանը հակասող է ճանաչել Հայոց ցեղասպանության ժխտման համար քրեական պատիժ սահմանող օրինագիծը:
2018- վախճանվել է ռեժիսոր, սցենարիստ, դերասան Ալբերտ Մկրտչյանը։
2020-վախճանվել է հուշարձարանագետ Սամվել Կարապետյանը:
2022-ՀՀ ԶՈՒ գլխավոր շտաբի պետի ժամանակավոր պաշտոնակատարի պարտականությունները դրվել է ԶՈՒ գլխավոր շտաբի պետի առաջին տեղակալ Կամո Քոչունցի վրա:
2024 —վախճանվել է խորհրդային և ռուսական քաղաքական գործիչ, Հայաստանի ազգային հերոս Նիկոլայ Ռիժկովը:
ԱՇԽԱՐՀՈՒՄ
1066 —բացվել է Վեստմիստերսյան աբբայությունը։
1525 —ացտեկների վերջին թագավոր Կուաուտեմոկը մահապատժի է ենթարկվել իսպանացիների կողմից։
1533 –ծնվել է ֆրանսիացի փիլիսոփա Միշել դը Մոնտեն։
1728 —վախճանվել է ճապոնացի փիլիսոփա, լուսավորիչ, ռեֆորմատոր, Կոնֆուցիականների առաջնորդ Օգյու Սարայը։
1732 —Պետերբուրգում բացվել է առաջին կադետական կորպուսը։
1835-լույս է տեսել ֆիննական «Կալևալա» էպոսի առաջին օրինակը։
1854 — հիմնադրվել է ԱՄՆ-ի Հանրապետական կուսակցությունը։
1878 - ծնվել է էստոնացի կոմպոզիտոր Արթուր Կապպը։
1911- ծնվել է չեխ հայտնի կինոռեժիսոր և սցենարիստ Օտակար Վավրան։
1916 –վախճանվել է ամերիկա-անգլիացի գրող Հենրի Ջեյմսը։
1922- Եգիպտոսը անկախացել է Մեծ Բրիտանիայից։
1925 - վախճանվել է գերմանացի քաղաքական գործիչ, Գերմանիայի 1-ին նախագահ Ֆրիդրիխ Էբերտը։
1932 - վախճանվել է ֆրանսիացի աստղագետ Գիյոմ Բիգուրդան։
1935- ամերիկացի քիմիկոս Ուոլլես Կարեզերսը սինթեզել է նեյլոնը։
1951 —Լայնուս Պոլինգը և Ռոբերտ Կորին թեորապես հիմնավորել են սպիտակուցների երկրորդային կառուցվածքի ձևը։
1955 —կայացել է Հանոյ-Պեկին-Մոսկվա-Բեռլին երկաթուղային հաղորդակցության հանդիսավոր բացումը։
1956 —ԱՄՆ-ում արտոնագրվել է համակարգչի ցանցային մալուխը։
1978 —վախճանվել է անգլիացի ֆանտաստ գրող էրիկ Ֆրենկ Ռասելը։
1991- ավարտվել է Պարսից ծոցի պատերազմը։
1992-Բոսնիա-Հերցեգովինայում հայտարավել է Սերբական կրաինայի ստեղծումը։
1994 —Բոսնիական պատերազմի ընթացքում Բանյա-Լուկայի շրջանում տեղի է ունեցել այդ պատերազմի միակ հայտնի օդային մարտը։
1998 —սկսվել է ռազմական հակամարտություն, որը հայտնի է Կոսովոյի պատերազմ անունով։
2004 —սպանվել է չեչեն անջատողական Ռուսլան Գելաևը։
2013 –Հռոմի Բենեդիկտոս 16-րդ պապը հրաժարական է ներկայացրել։
2023 —Հունաստանում տեղի է ունեցել մարդատար և բեռնատար գնացքների ճակատային բախում, զոհվել է ավելի քան 100 մարդ:
Կ. Խաչիկյան
