Հայերեն
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ ՄՇԱԿՈՒՅԹ ՍՊՈՐՏ ՄԱՄՈՒԼԻ ՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՏՆՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՖՈՏՈ ՎԻԴԵՈ ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ԻՐԱՎՈՒՆՔ

Ասադի վարչակարգի փլուզումը Հարավային Կովկասին սպառնում է նոր պատերազմով

ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ

Սիրիայում Բաշար ալ-Ասադի վարչակարգի տապալումը հերթական մեծ մարտահրավերն է դարձել Հարավային Կովկասի համար։ Հայաստանին առաջին հերթին մտահոգում է Արաբական Հանրապետությունում մոտ 30 հազար հայերի ճակատագիրը։ Բացի այդ, Ադրբեջանը գոհ է եղբայրական Թուրքիայի հերթական հաջողությունից, որն ակնհայտորեն որոշիչ դեր է խաղացել սիրիական իրադարձություններում, և անհամբեր սպասում է նրա հետագա ամրապնդմանը տարածաշրջանում, գրում է ng.ru-ն։

Դամասկոսում բնակվող հայերն ասում են, որ զինյալները թուրքական դրոշներով են շրջում քաղաքի փողոցներով, իսկ բենզալցակայանները սկսել են ընդունել թուրքական լիրան։ Բայց ընդհանուր առմամբ իրավիճակն ավելի հանգիստ է, քան մայրաքաղաքի գրավման ժամանակ էր, գոնե չեն լսում կրակոցները։ Սակայն իրավիճակը մնում է անորոշ։ Չնայած այն հանգամանքին, որ իսլամիստները խոստանում են չվնասել քրիստոնյաներին, սակայն հայտնի չէ, թե նրանք ինչպե՞ս կվարվեն ապագայում։ Ընդհանուր առմամբ Սիրիայում ապրում է մոտ 30 հազար հայ, և նրանցից շատերը խնդրել են Հայաստանի իշխանություններին օգնել իրենց հեռանալ երկրից: Սակայն կովկասյան հանրապետության դեսպանատունը տարհանվել է Լիբանան, իսկ ԱԳՆ-ն հայտարարել է, որ անվտանգ ելքի հնարավորություն դեռ չկա։ Միաժամանակ, Հայ Առաքելական Եկեղեցու Կիլիկիո Կաթողիկոսության Բերիա թեմի առաջնորդ Մակար արքեպիսկոպոս Աշկարյանը սիրիահայերին կոչ է արել լինել զուսպ ու զգույշ, տնից դուրս գալ միայն անհրաժեշտության դեպքում։

Սիրիական իրադարձությունները, անշուշտ, կազդեն Հարավային Կովկասի վրա, վստահ են ng.ru-ի հետ զրուցած փորձագետները։ Այսպիսով, «Ատլաս» քաղաքական հետազոտությունների կենտրոնի ղեկավար Էլխան Շահինօղլուն ակնկալում է, որ Թուրքիան և դրա հետ մեկտեղ Ադրբեջանը կամրապնդի իր ազդեցությունը տարածաշրջանում, մինչդեռ Հայաստանի համար Ասադի ռեժիմի տապալումը հերթական պարտությունն է։ «Բաշար ալ-Ասադի ռեժիմը Ղարաբաղյան երկրորդ պատերազմում աջակցել է Հայաստանին։ 2020 թվականին Ասադի կողմից վերահսկվող խորհրդարանը Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչող բանաձև է ընդունել։ «Հայաստանի խնդիրները մեզ խորթ չեն, և մենք աջակցում ենք Հայաստանին», - ասել է Բաշար Ասադը Հայաստանի խորհրդարանի փոխխոսնակ Հակոբ Արշակյանի հետ հանդիպման ժամանակ, որին նա ընդունել էր անցյալ տարվա նոյեմբերին Դամասկոսում։ Այս տեսանկյունից նրա վարչակարգի տապալումը և Թուրքիայի դիրքերի ամրապնդումը Սիրիայում համապատասխանում են Ադրբեջանի շահերին»,- ասել է Շահինօղլուն։

Բացի այդ, փորձագետն ակնկալում է, որ այժմ Թուրքիայի և Ադրբեջանի համար ավելի հեշտ կլինի ստիպել Հայաստանին խաղաղության պայմանագիր կնքել։ «Երևանը ցանկանում է բացել սահմանը Թուրքիայի հետ և դիվանագիտական ​​հարաբերություններ հաստատել նրա հետ։ Նոր պայմաններում դա պետք է ավելի կարևոր լինի, քան նախկինում էր։ Անկարան դեմ չէ դրան, բայց նա ցանկանում է, որ Հայաստանն ու Ադրբեջանը նախ խաղաղության պայմանագիր ստորագրեն»,- ընդգծել է նա։

Իր հերթին Կովկասի ինստիտուտի գիտաշխատող Հրանտ Միքայելյանը նշել է, որ սիրիական հակամարտության լուծմամբ առաջին հերթին զբաղվել են Թուրքիան, Ռուսաստանը և Իրանը։ Նրանք նաև Հարավային Կովկասի գլխավոր դերակատարներն են։ Բացի այդ, Միքայելյանի տեսանկյունից, տարածաշրջանը գնալով դառնում է մեծ Մերձավոր Արևելքի մաս։ «Առաջին հերթին պետք է անկեղծորեն ասել, որ Ռուսաստանը և Իրանը զգալի պարտություն են կրել Սիրիայում։ Թուրքիան, ընդհակառակը, մեծ հաղթանակ տարավ։ Իհարկե, այն ամենը, ինչ տեղի ունեցավ Սիրիայում, կապված չէ Անկարայի հետ, բայց ոչ քիչ չափով դա նրա հաջողությունն է, և ոչ թե պարզապես պատահականություն։ Թուրքական իշխանություններն ակնհայտորեն երկար ժամանակ են աշխատել դրա վրա։ Հարավային Կովկասում դա հատկապես կարևոր է Հայաստանի համար, որն այս պահին, թեկուզ անուղղակի, բայց կախված է Ռուսաստանի արդյունավետությունից ու հաջողությունից։ Երևանը դիտարկում է Թուրքիայից իր դեմ նոր ռազմական էսկալացիայի ռիսկը։ Ավելին, դրանից կշահի նաև Ադրբեջանը, բայց անուղղակիորեն»,- զգուշացրել է Միքայելյանը։

Ինչ վերաբերում է Սիրիայից փախստականներին, ապա նրանք կրկին կփորձեն տեղափոխվել Հայաստան, կարծում է փորձագետը։ Հիշեցնենք, որ 2013 թվականի տվյալներով Արաբական Հանրապետությունից երկիր էր ժամանել մոտ 14,7 հազար մարդ, սակայն 2015 թվականին պաշտոնապես գրանցվել է 3 հազարից մի փոքր ավելին: «Պարզ է, որ նոր Սիրիայում հայերի համար տեղ չի լինի: Եվ չնայած նրան, որ պաշտոնական Երևանը նրանց իր մոտ չի հրավիրի, ոմանք դեռ կգան։ Ինչպես նախորդ անգամ, այնպես էլ հիմա իշխանությունները չեն կարողանա գլուխ հանել մարդկանց հոսքից, ուստի նրանց մեծ մասը հետո այլ տեղ է գնալու»,- ասել է փորձագետը։

ԱՊՀ երկրների ինստիտուտի ՇՀԿ-ի եվրասիական ինտեգրման և զարգացման բաժնի ղեկավար Վլադիմիր Եվսեևը կարծում է, որ Թուրքիայի հզորացումը Մերձավոր Արևելքում միայն անուղղակիորեն կազդի Հարավային Կովկասի վրա։ Միևնույն ժամանակ, տարածաշրջանը բարձր դինամիկայի մեջ է, ուստի ցանկացած նոր փոփոխական կարող է կարևոր դեր խաղալ։ «Հնարավոր է, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Մոսկվան այլևս ստիպված չէ վիճել Անկարայի հետ Դամասկոսի ճակատագրի շուրջ, նրանց համար ավելի հեշտ կլինի ընդհանուր լեզու գտնել: Միաժամանակ, Թեհրանը դուրս կմնա այդ երկխոսությունից, քանի որ թուրքական իշխանությունները երբեք իրենց իրանցի գործընկերներին իրենց հավասարը չեն համարել։ Սա առաջին հերթին կարևոր է հայ-ադրբեջանական հարաբերությունների կարգավորման և այսպես կոչված Զանգեզուրի միջանցքի բացման համատեքստում։ Հաշվի առնելով Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև սահմանի բացակայությունը, չի կարելի բացառել հակամարտության նոր սրումը։ Միևնույն ժամանակ, Երևանը փորձում է դիվանագիտական ​​հարաբերություններ հաստատել Անկարայի հետ և Ասադի վարչակարգի փլուզումից հետո կարող է մեծացնել իր ջանքերն այդ ուղղությամբ»,- ասել է Եվսեևը։

Միաժամանակ նա կարծում է, որ Վրաստանը դեռ կենտրոնացած է սեփական քաղաքական ճգնաժամի լուծման վրա։ Այնուհետև նա կսկսի վերականգնել դիվանագիտական ​​հարաբերություններն արևմտյան երկրների հետ։ Այսպիսով, տեսանելի ապագայում Թբիլիսին ժամանակ չի ունենա Ասադի տապալման հետևանքների համար։ «Բայց Աբխազիան կարող է խնդիրներ ունենալ։ Սիրիայում կան աբխազներ, ովքեր այնտեղ են տեղափոխվել անցյալ դարից էլ առաջ։ Եթե ​​նրանցից գոնե մի քանի հարյուրը որոշեն վերադառնալ իրենց պատմական հայրենիք, ապա դա լուրջ մարտահրավեր կդառնա Սուխումի համար։ Նախ, հանրապետությունը չունի փախստականներին աջակցելու միջոցներ։ Երկրորդ, այդ մարդիկ իրականում կտրված են իրենց արմատներից և ունեն կոնկրետ մարտական կենսափորձ»,- նշել է փորձագետը։

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը

www.1or.am

Ավելի քան 40 ժամ ջուր չի լինելուԲյուրականում հայտնաբերվել է տուֆի ապօրինի արդյունահանման դեպքԳազայում սպանվել է ՀԱՄԱՍ-ի ռազմական թևի երկու հրամանատարԱռաջիկա օրերին տեղումները կշարունակվենՀայկ Մարտիրոսյանն առաջին խաղային օրը հաղթել է Ռապորտին․ Total ChessՊուտինն ու Թրամփը դեռ բովանդակային զրույց չեն ունեցել. ՊեսկովԶինծառայող է մահացել«Եղբայրս 200 տոկոս դաջվածք չի ունեցել». մահացած զինծառայողի եղբայրԻնչ է որոշվել տրամադրել Կիեւին «Ռամշտայն» ձևաչափով հանդիպմանըԵնոքավան-Կարմիրգյուղ ճանապարհին նոյեմբերի 19-ին պայթեցման աշխատանքներ կիրականացվենԻրանի բանակը հայտարարել է Քուվեյթի ռազմակայանում տեղակայված ամերիկյան Patriot համակարգերին հարվածելու մասինՍպասվում է կարճատև անձրև. օդի ջերմաստիճանն էապես չի փոխվի«Total Chess World Championship Tour Pilot 2026»-ում խաղային առաջին օրն ավարտվել է Հայկ Մարտիրոսյանի հաղթանակովԱդրբեջանի և Վրաստանի պաշտպանության նախարարները քննարկել են տարածաշրջանային անվտանգությունըԱրգենտինայի երիտասարդ աստղերը 7:0 հաշվով հաղթել են Կոստա Ռիկայի հավաքականինՍլովակիայում տեղի են ունեցել հակակառավարական զանգվածային հանրահավաքներԱԷՄԳ-ն հույս ունի, որ շատ շուտով կկարողանա վերսկսել Իրանի օբյեկտների ստուգումները․ ԳրոսսիՀայտնի են Globe Soccer Awards 2026-ի բոլոր անվանակարգերի թեկնածուներըՔեմբրիջի բառարանը հայտարարել է 2026 թվականի բառըԿանդինսկու՝ Բաուհաուսի շրջանի ստեղծագործությունը ռեկորդ է սահմանել Christie's-ի աճուրդումՄԱԿ-ը պետք է որոշակի դեր խաղա միջազգային hակամարտությունների, այդ թվում՝ Ուկրաինայում hակամարտության կարգավորման գործընթացներում. Ռաֆայել ԳրոսիՓաշինյանը և Գերմանիայի ԱԳ նախարարը քննարկել են ՀՀ-ԵՄ-ի միջև առևտրատնտեսական կապերի խթանման ուղղությամբ իրականացվող քայլերըՎանաձոր համայնքի տիրապետմանն է վերադարձվել Հրանտ Մաթևոսյանի անվան այգու տարածքում գտնվող 18-րդ հողատարածքը«Ֆազի»՝ Սերգեյ Գրիգորյանի uպանողին Ռուսաստանից բերել են ՀայաստանԻրանը Հորմուզի նեղուցի երկնքում խnցել է ամերիկյան MQ-9 ԱԹՍ«Toyota»-ն «Չայնիի» ոլորաններում բախվել է արգելապատնեշներին, վիրավորները հարազատ եղբայրներ են․ ShamshyanԱբու Դաբիում աճուրդի են հանվել Մայքլ Ջեքսոնին պատկանող ավելի քան 100 իրԷրդողանը կոչ է արել nւժեղացնել ճնշումը Իսրայելի վրա՝ Գազայում шղետը դադարեցնելու համարՖրանսիայում դպրոցականների բողոքի ակցիաների մեկնարկից ի վեր ձերբակալվել է ավելի քան 7,000 մարդԵրկրաշարժ է տեղի ունեցել ԹուրքիայումՆախատեսվում է երկարաձգել Արցախից տեղահանված անձանց կարգավիճակի ժամկետը․ մանրամասներԹՐԻՓՓ-ի մուտքի և ելքի հատվածները գտնվում են Ադրբեջանի տարածքում, հիմնական տեխնիկական պարամետրերը պետք է համաձայնեցվեն Բաքվի հետ. ԲայրամովՀայտնի են 2027 թվականի ձմեռային զորակոչի և զորացրման ժամկետներըԾանոթ ու միարժամանակ անհայտ … ֆերնետ լիկյորԴանակահարություն Արմավիրի մարզում. կա երեք վիրավոր, նրանց թվում եղբայներ են2027 թ․-ին կանխատեսում ենք 5,8% տնտեսական աճ. անվանական ՀՆԱ-ն կկազմի շուրջ 13 տրիլիոն 614 միլիարդ դրամ. ֆինանսների նախարարՔՊ-ն այդքան ձայն չի ստացել, որ սահմանադրական հանրաքվե նախաձեռնի. Լևոն ՔոչարյանՌումինիայում 5,7 մագնիտուդ nւժգնությամբ երկրաշարժ է տեղի ունեցել. կան տnւժածներԳառնիում 19-ամյա երտասարդը կոկաինով 30 փաթեթ է տեղադրել (տեսանյութ)Ստեփանծմինդա-Լարս ավտոճանապարհը բաց է2027 թվականի պետբյուջեի նախագծի հիմնական ցուցանիշներըԵս շատ կցանկանայի, որ Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև խաղաղության պայմանագիր ստորագրվի. Յոհան ՎադեֆուլՈսկու գինը 2025–ի սեպտեմբերի 29-ից ի վեր առաջին անգամ իջել է 3 800 դոլարից ցածրՍի Ծինփինի հետ զրույցը հանգամանալից էր, դրա ընթացքում շոշափվել են նաև Մոսկվայի և Պեկինի գիտակրթական գործընկերության հաջողությունները. ՊուտինԲոլորն էլ գիտեն, որ Ադրբեջանի վերջին պահանջը մեր պատմության ավարտն է. որքան էլ զարմանալի հնչի, Ադրբեջանի «վերջին պահանջը» Ադրբեջանում չի ձևավորվում, այլ՝ Հայաստանում. ՀովհաննիսյանԱՄՆ-ը դիտարկում է Թրամփի և Կիմ Չեն Ընի հանդիպման հնարավորությունը. Ռուբիո«ԵՄ-ն Փաշինյանին նախապատրաստել է Պուտինի հետ հանդիպումից առաջ, որը կորոշի Հայաստանի ճակատագիրը. Իսկ փող ընդհանրապես չտվեցին»Իրազեկում. փորձարկվելու են էլեկտրաշչակներՊակիստանցին դատապարտվել է 27,5 տարվա ազատազրկման՝ Թրամփի դեմ մաhափnրձ նախապատրաստելու համար«Ընդդիմությունը զգուշացրել է նոր ՀՀ Սահմանադրության ընդունման ռիսկերի մասին»
Ամենադիտված