Ինչպե՞ս է Հայաստանն իջեցրել Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների մակարդակը
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Շատ փորձագետներ նշում են, որ հայ-ռուսական հարաբերություններն իրենց վերջնակետի շեմին են։ ՌԴ ԱԳՆ-ն ծայրահեղ զուսպ է մեկնաբանում հայ քաղաքական գործիչների գործողություններն ու հայտարարությունները, մինչդեռ Երևանը չի թաքցնում իր արևմտամետ կողմնորոշումը։ Թե ինչպիսի ձևաչափով են լինելու Մոսկվայի և Երևանի հարաբերությունները մոտ ապագայում փորձել է պարզաբանել vestikavkaza.ru-ն։
Արդյո՞ք Հայաստանին պետք չեն դաշնակցային հարաբերություններ Ռուսաստանի հետ
-Հիմնական նշանը, որ Հայաստանն ու Ռուսաստանն այլևս դաշնակիցներ չեն, Երևանի հետևողական հրաժարումն է ինտեգրացիոն ասոցիացիաների հանդիպումներին մասնակցելուց, ինչպես նաև հրաժարվելն անվտանգության ընդհանուր համակարգ կառուցելուց։ 2024 թվականի փետրվարին վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարել էր ՀԱՊԿ-ին Հայաստանի անդամակցության սառեցման մասին, իսկ նոյեմբերի 27-ին հայտնի դարձավ, որ Հայաստանը հերթական անգամ չի մասնակցի կազմակերպության Աստանայում կայանալիք գագաթնաժողովին։
-Ռուս ռազմական մասնագետները հեռանում են Հայաստանից, սահմանային և սահմանային ենթակառուցվածքային օբյեկտներն այլևս չեն գտնվի ՌԴ ԱԴԾ սահմանապահ ծառայությունների ենթակայության տակ։ Դաշնակցային հարաբերությունների ձևաչափը ենթադրում է լիակատար աջակցություն, սակայն դա չի նկատվում։
-Հետպատերազմյան սահմանների սահմանազատման և սահմանագծման, ինչպես նաև Ադրբեջանի հետ համապարփակ խաղաղության համաձայնագրի նախապատրաստման հարցերը Երևանը նախընտրում է համակարգել Փարիզի, ավելի հազվադեպ Վաշինգտոնի հետ, անտեսելով այն փաստը, որ Հայաստան-Ռուսաստան-Ադրբեջան ձևաչափը պատմականորեն ավելի լավն է Հարավային Կովկասում բարդ աշխարհաքաղաքական խնդիրների լուծման համար։
Արդյո՞ք Հայաստանին պետք չէ անգամ գործընկերություն Ռուսաստանի հետ
-Բազմաթիվ հարցազրույցներում Նիկոլ Փաշինյանը հասկացրել է, որ Հայաստանի և Ռուսաստանի միջև հարաբերությունների նախկին դաշնակցային ձևաչափը կնվազեցվի մինչև գործընկերության։ Վարչապետը դա բացատրել է իր արտաքին քաղաքականության դիվերսիֆիկացիայով։ Սակայն պարզ է դարձել, որ գործընկերային հարաբերությունների ձևաչափը ևս չի տեղավորվում հայկական դիվանագիտության միտումների մեջ, Հայաստանի իշխանությունը գերադասում է տուրբուլենտություն ստեղծել ռուս գործընկերների հետ շփումներում։
-Վերջին երկու տարիների ընթացքում Երևանը Ռուսաստանի հետ համատեղ ոչ մի տրանսպորտային, լոգիստիկ կամ ենթակառուցվածքային ծրագրի չի աջակցել։ Իսկ Հայաստանի տարածքներով դեպի Ադրբեջան և Թուրքիա ելքով տրանսպորտային միջանցքի նախագծի իրականացումը, ոչ առանց Փաշինյանի ջանքերի, կասեցվել է։
-Առաջին դեպքը չէ, երբ Հայաստանը հրաժարվում է ընդունել ԵԱՏՄ գագաթնաժողովը Երևանում, թեև այս տարի երկիրը նախագահում է այդ կազմակերպությունում։
Արդյո՞ք Հայաստանին անհրաժեշտ են բացառապես շուկայական հարաբերություններ Ռուսաստանի հետ
-Ռուսաստանի և Հայաստանի միջև ապրանքաշրջանառությունը 2024 թվականի առաջին կիսամյակում հասել է ռեկորդային 8,3 մլրդ դոլարի, ինչը 2,5 անգամ ավելի է, քան նախորդ տարի։ Ռուսաստանի հետ առևտրից ստացված եկամուտը միակ թեման է, որը Փաշինյանը պատրաստ է դրական մեկնաբանել:
-Հայաստանը ԵԱՏՄ շրջանակներում համագործակցության հիմնական շահառուներից է, քանի որ հանրապետության տնտեսական ծրագրերի 35 %-ն իրականացվում է այդ ասոցիացիայի միջոցով։
-Չնայած հարաբերությունների բացահայտ լարվածությանը, Երևանը շարունակում է իրավիճակային օգուտներ քաղել առաջնորդվելով «քաղաքականությունն առանձին, տնտեսությունը՝ առանձին» թեզով։ Հայաստանի ավելի քան 800 հազար բնակիչ աշխատում է Ռուսաստանի Դաշնությունում, և անհնար է փոխել առևտրային հոսքերը դրանք վերահղելով դեպի արևմտյան հարթակներ։
Այսինքն Հայաստանի ղեկավարությունը հասկանում է, որ Արևմուտքի հետ մերձեցումը չի կարող հանգեցնել կայուն տնտեսական արդյունքների, ուստի նա փորձում է նստել երկու աթոռի վրա։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
