Հայերեն
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ ՄՇԱԿՈՒՅԹ ՍՊՈՐՏ ՄԱՄՈՒԼԻ ՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՏՆՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՖՈՏՈ ՎԻԴԵՈ ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ԻՐԱՎՈՒՆՔ

«Վերջին 30 տարում նման բան տեղի չէր ունեցել». Ռուսաստանը մեծացնում է հրթիռային շարժիչներ արտադրելու իր կարողությունները

ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ

Ռուսաստանը, շինարարական աշխատանքներ է իրականացնում հինգ գործարաններում, որտեղ արտադրում են պինդ հրթիռային շարժիչներ։ Այս մասին են վկայում 2024 թվականի հուլիս, սեպտեմբեր և հոկտեմբեր ամիսներին Maxar Technologies-ի կողմից արված արբանյակային նկարների տվյալները, գրում է nv.ua-ն։

Ռազմավարական հետազոտությունների միջազգային ինստիտուտի (IISS) հետազոտող Ֆաբիան Գինցն այդ նկարներն օգտագործել է ռուսական հրթիռային արտադրության վայրերը վերլուծելու համար: Նրա հետազոտության արդյունքները հրապարակվել են IISS կայքում։ Ըստ Գինցի, ամերիկացի պաշտոնյաներն այդ ամենն անվանում են «ռազմական արտադրության ամենահավակնոտ ընդլայնումը Խորհրդային Միությունից ի վեր»:
Արբանյակային նկարները ցույց են տալիս, որ մի քանի տեղամասերում շինարարական աշխատանքներ են ընթանում: Կա նաև լքված խորհրդային ձեռնարկությունների արդիականացում և նոր ենթակառուցվածքների կառուցում, ասվում է վերլուծության մեջ։ Նշենք, որ կոշտ վառելիքային հրթիռային շարժիչների արտադրությունները գտնվում է Ալթայի երկրամասում, Դոնի Ռոստովում, Մոսկվայի մերձակայքում, Սանկտ Պետերբուրգում, ինչպես նաև Պերմում։

«Նման գործունեությունն արժանի է ուշադրության, քանի որ վերջին 30 տարիների ընթացքում նման բան չի եղել։ Միայն 2023 թվականին՝ ԽՍՀՄ փլուզումից երեք տասնամյակ անց է զգալի առաջընթաց գրանցվել գործարանների ընդարձակման և արդիականացման ոլորտներում»,- նշել է Ֆաբիան Գինցը։

Ինչպես նշում են ռուսական գործակալությունները, Ռուսաստանն արտադրում է պինդ վառելիքով աշխատող տարբեր հրթիռներ, մասնավորապես՝ «Գրադ» և «Ուրագան» համակարգերի, ինչպես նաև С-300 և С-400 ՀՕՊ համակարգերի և «Իսկանդեր-Մ» հրթիռային համակարգերի համար։ Կրեմլի միջուկային զինանոցում կան նաև պինդ վառելիքով այլ հրթիռներ, մասնավորապես՝ «Տոպոլ-Մ» և «Բուլավա» ստրատեգիական հրթիռները:
«Քիչ հավաստի տեղեկություններ կան այն շարժիչների տեսակների մասին, որոնք օրինակ ներկայումս արտադրվում են Բիյսկ II համալիրում (Ալթայի երկրամաս): Ընկերություններից մեկի ներկայացումը ցույց է տվել, որ այն արտադրում է շարժիչներ ինչպես խորհրդային բալիստիկ հրթիռների, այնպես էլ նոր «Բուլավա» հրթիռների համար, որոնք կարող են միջուկային զենք կրել: ԿՀՎ-ի գաղտնազերծված փաստաթղթում նշվում է, որ այդ օբյեկտը կարող է արտադրել «Տոպոլ» հրթիռային համակարգի շարժիչի պատյանի վերին մասը»,- ավելացրել է Գինցը։

Գիտնականն ընդգծել է, որ ձեռնարկությունների նման ընդլայնման ստույգ նպատակները «մնում են անհասկանալի»։ «Վերլուծությունը բարդանում է նրանով, որ մի քանի գործարաններ կարող են ներգրավված լինել մեկ հրթիռային համակարգի շարժիչների մշակման և արտադրության մեջ: Այդ անորոշությունը դժվարացնում է ճշգրիտ որոշել, թե կոնկրետ որ հրթիռային ծրագրին կամ որ կատեգորիային է պատկանում կոնկրետ ընդլայնումը»,- գրել է Ֆաբիան Գինցը:

Վերլուծաբանը նաև ասել է, որ Իրանից և Հյուսիսային Կորեայից բալիստիկ հրթիռների ներմուծումը ցույց է տալիս, որ Ռուսաստանի փոքր հեռահարության հրթիռների արտադրությունը բավարար չէ Ուկրաինայի դեմ պատերազմի համար նրա կարիքները բավարարելու համար: «Հրթիռային շարժիչների արտադրության հզորության ընդլայնումը կարող է թույլ տալ Ռուսաստանին ավելացնել և բարելավել Ուկրաինայում տեղակայված համակարգերի իր գոյություն ունեցող զինանոցը: Երկարաժամկետ հեռանկարում այդ ընդլայնումը կարող է նաև ուժեղացնել Ռուսաստանի կարողությունը զարգացնելու համակարգեր, որոնք կարող են վտանգ ներկայացնել ՆԱՏՕ-ի երկրների համար»,- եզրափակել է Գինցը:

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը

www.1or.am

Ավելի քան 40 ժամ ջուր չի լինելուԲյուրականում հայտնաբերվել է տուֆի ապօրինի արդյունահանման դեպքԳազայում սպանվել է ՀԱՄԱՍ-ի ռազմական թևի երկու հրամանատարԱռաջիկա օրերին տեղումները կշարունակվենՀայկ Մարտիրոսյանն առաջին խաղային օրը հաղթել է Ռապորտին․ Total ChessՊուտինն ու Թրամփը դեռ բովանդակային զրույց չեն ունեցել. ՊեսկովԶինծառայող է մահացել«Եղբայրս 200 տոկոս դաջվածք չի ունեցել». մահացած զինծառայողի եղբայրԻնչ է որոշվել տրամադրել Կիեւին «Ռամշտայն» ձևաչափով հանդիպմանըԵնոքավան-Կարմիրգյուղ ճանապարհին նոյեմբերի 19-ին պայթեցման աշխատանքներ կիրականացվենԻրանի բանակը հայտարարել է Քուվեյթի ռազմակայանում տեղակայված ամերիկյան Patriot համակարգերին հարվածելու մասինՍպասվում է կարճատև անձրև. օդի ջերմաստիճանն էապես չի փոխվի«Total Chess World Championship Tour Pilot 2026»-ում խաղային առաջին օրն ավարտվել է Հայկ Մարտիրոսյանի հաղթանակովԱդրբեջանի և Վրաստանի պաշտպանության նախարարները քննարկել են տարածաշրջանային անվտանգությունըԱրգենտինայի երիտասարդ աստղերը 7:0 հաշվով հաղթել են Կոստա Ռիկայի հավաքականինՍլովակիայում տեղի են ունեցել հակակառավարական զանգվածային հանրահավաքներԱԷՄԳ-ն հույս ունի, որ շատ շուտով կկարողանա վերսկսել Իրանի օբյեկտների ստուգումները․ ԳրոսսիՀայտնի են Globe Soccer Awards 2026-ի բոլոր անվանակարգերի թեկնածուներըՔեմբրիջի բառարանը հայտարարել է 2026 թվականի բառըԿանդինսկու՝ Բաուհաուսի շրջանի ստեղծագործությունը ռեկորդ է սահմանել Christie's-ի աճուրդումՄԱԿ-ը պետք է որոշակի դեր խաղա միջազգային hակամարտությունների, այդ թվում՝ Ուկրաինայում hակամարտության կարգավորման գործընթացներում. Ռաֆայել ԳրոսիՓաշինյանը և Գերմանիայի ԱԳ նախարարը քննարկել են ՀՀ-ԵՄ-ի միջև առևտրատնտեսական կապերի խթանման ուղղությամբ իրականացվող քայլերըՎանաձոր համայնքի տիրապետմանն է վերադարձվել Հրանտ Մաթևոսյանի անվան այգու տարածքում գտնվող 18-րդ հողատարածքը«Ֆազի»՝ Սերգեյ Գրիգորյանի uպանողին Ռուսաստանից բերել են ՀայաստանԻրանը Հորմուզի նեղուցի երկնքում խnցել է ամերիկյան MQ-9 ԱԹՍ«Toyota»-ն «Չայնիի» ոլորաններում բախվել է արգելապատնեշներին, վիրավորները հարազատ եղբայրներ են․ ShamshyanԱբու Դաբիում աճուրդի են հանվել Մայքլ Ջեքսոնին պատկանող ավելի քան 100 իրԷրդողանը կոչ է արել nւժեղացնել ճնշումը Իսրայելի վրա՝ Գազայում шղետը դադարեցնելու համարՖրանսիայում դպրոցականների բողոքի ակցիաների մեկնարկից ի վեր ձերբակալվել է ավելի քան 7,000 մարդԵրկրաշարժ է տեղի ունեցել ԹուրքիայումՆախատեսվում է երկարաձգել Արցախից տեղահանված անձանց կարգավիճակի ժամկետը․ մանրամասներԹՐԻՓՓ-ի մուտքի և ելքի հատվածները գտնվում են Ադրբեջանի տարածքում, հիմնական տեխնիկական պարամետրերը պետք է համաձայնեցվեն Բաքվի հետ. ԲայրամովՀայտնի են 2027 թվականի ձմեռային զորակոչի և զորացրման ժամկետներըԾանոթ ու միարժամանակ անհայտ … ֆերնետ լիկյորԴանակահարություն Արմավիրի մարզում. կա երեք վիրավոր, նրանց թվում եղբայներ են2027 թ․-ին կանխատեսում ենք 5,8% տնտեսական աճ. անվանական ՀՆԱ-ն կկազմի շուրջ 13 տրիլիոն 614 միլիարդ դրամ. ֆինանսների նախարարՔՊ-ն այդքան ձայն չի ստացել, որ սահմանադրական հանրաքվե նախաձեռնի. Լևոն ՔոչարյանՌումինիայում 5,7 մագնիտուդ nւժգնությամբ երկրաշարժ է տեղի ունեցել. կան տnւժածներԳառնիում 19-ամյա երտասարդը կոկաինով 30 փաթեթ է տեղադրել (տեսանյութ)Ստեփանծմինդա-Լարս ավտոճանապարհը բաց է2027 թվականի պետբյուջեի նախագծի հիմնական ցուցանիշներըԵս շատ կցանկանայի, որ Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև խաղաղության պայմանագիր ստորագրվի. Յոհան ՎադեֆուլՈսկու գինը 2025–ի սեպտեմբերի 29-ից ի վեր առաջին անգամ իջել է 3 800 դոլարից ցածրՍի Ծինփինի հետ զրույցը հանգամանալից էր, դրա ընթացքում շոշափվել են նաև Մոսկվայի և Պեկինի գիտակրթական գործընկերության հաջողությունները. ՊուտինԲոլորն էլ գիտեն, որ Ադրբեջանի վերջին պահանջը մեր պատմության ավարտն է. որքան էլ զարմանալի հնչի, Ադրբեջանի «վերջին պահանջը» Ադրբեջանում չի ձևավորվում, այլ՝ Հայաստանում. ՀովհաննիսյանԱՄՆ-ը դիտարկում է Թրամփի և Կիմ Չեն Ընի հանդիպման հնարավորությունը. Ռուբիո«ԵՄ-ն Փաշինյանին նախապատրաստել է Պուտինի հետ հանդիպումից առաջ, որը կորոշի Հայաստանի ճակատագիրը. Իսկ փող ընդհանրապես չտվեցին»Իրազեկում. փորձարկվելու են էլեկտրաշչակներՊակիստանցին դատապարտվել է 27,5 տարվա ազատազրկման՝ Թրամփի դեմ մաhափnրձ նախապատրաստելու համար«Ընդդիմությունը զգուշացրել է նոր ՀՀ Սահմանադրության ընդունման ռիսկերի մասին»
Ամենադիտված