«Վերջին 30 տարում նման բան տեղի չէր ունեցել». Ռուսաստանը մեծացնում է հրթիռային շարժիչներ արտադրելու իր կարողությունները
ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ
Ռուսաստանը, շինարարական աշխատանքներ է իրականացնում հինգ գործարաններում, որտեղ արտադրում են պինդ հրթիռային շարժիչներ։ Այս մասին են վկայում 2024 թվականի հուլիս, սեպտեմբեր և հոկտեմբեր ամիսներին Maxar Technologies-ի կողմից արված արբանյակային նկարների տվյալները, գրում է nv.ua-ն։
Ռազմավարական հետազոտությունների միջազգային ինստիտուտի (IISS) հետազոտող Ֆաբիան Գինցն այդ նկարներն օգտագործել է ռուսական հրթիռային արտադրության վայրերը վերլուծելու համար: Նրա հետազոտության արդյունքները հրապարակվել են IISS կայքում։ Ըստ Գինցի, ամերիկացի պաշտոնյաներն այդ ամենն անվանում են «ռազմական արտադրության ամենահավակնոտ ընդլայնումը Խորհրդային Միությունից ի վեր»:
Արբանյակային նկարները ցույց են տալիս, որ մի քանի տեղամասերում շինարարական աշխատանքներ են ընթանում: Կա նաև լքված խորհրդային ձեռնարկությունների արդիականացում և նոր ենթակառուցվածքների կառուցում, ասվում է վերլուծության մեջ։ Նշենք, որ կոշտ վառելիքային հրթիռային շարժիչների արտադրությունները գտնվում է Ալթայի երկրամասում, Դոնի Ռոստովում, Մոսկվայի մերձակայքում, Սանկտ Պետերբուրգում, ինչպես նաև Պերմում։
«Նման գործունեությունն արժանի է ուշադրության, քանի որ վերջին 30 տարիների ընթացքում նման բան չի եղել։ Միայն 2023 թվականին՝ ԽՍՀՄ փլուզումից երեք տասնամյակ անց է զգալի առաջընթաց գրանցվել գործարանների ընդարձակման և արդիականացման ոլորտներում»,- նշել է Ֆաբիան Գինցը։
Ինչպես նշում են ռուսական գործակալությունները, Ռուսաստանն արտադրում է պինդ վառելիքով աշխատող տարբեր հրթիռներ, մասնավորապես՝ «Գրադ» և «Ուրագան» համակարգերի, ինչպես նաև С-300 և С-400 ՀՕՊ համակարգերի և «Իսկանդեր-Մ» հրթիռային համակարգերի համար։ Կրեմլի միջուկային զինանոցում կան նաև պինդ վառելիքով այլ հրթիռներ, մասնավորապես՝ «Տոպոլ-Մ» և «Բուլավա» ստրատեգիական հրթիռները:
«Քիչ հավաստի տեղեկություններ կան այն շարժիչների տեսակների մասին, որոնք օրինակ ներկայումս արտադրվում են Բիյսկ II համալիրում (Ալթայի երկրամաս): Ընկերություններից մեկի ներկայացումը ցույց է տվել, որ այն արտադրում է շարժիչներ ինչպես խորհրդային բալիստիկ հրթիռների, այնպես էլ նոր «Բուլավա» հրթիռների համար, որոնք կարող են միջուկային զենք կրել: ԿՀՎ-ի գաղտնազերծված փաստաթղթում նշվում է, որ այդ օբյեկտը կարող է արտադրել «Տոպոլ» հրթիռային համակարգի շարժիչի պատյանի վերին մասը»,- ավելացրել է Գինցը։
Գիտնականն ընդգծել է, որ ձեռնարկությունների նման ընդլայնման ստույգ նպատակները «մնում են անհասկանալի»։ «Վերլուծությունը բարդանում է նրանով, որ մի քանի գործարաններ կարող են ներգրավված լինել մեկ հրթիռային համակարգի շարժիչների մշակման և արտադրության մեջ: Այդ անորոշությունը դժվարացնում է ճշգրիտ որոշել, թե կոնկրետ որ հրթիռային ծրագրին կամ որ կատեգորիային է պատկանում կոնկրետ ընդլայնումը»,- գրել է Ֆաբիան Գինցը:
Վերլուծաբանը նաև ասել է, որ Իրանից և Հյուսիսային Կորեայից բալիստիկ հրթիռների ներմուծումը ցույց է տալիս, որ Ռուսաստանի փոքր հեռահարության հրթիռների արտադրությունը բավարար չէ Ուկրաինայի դեմ պատերազմի համար նրա կարիքները բավարարելու համար: «Հրթիռային շարժիչների արտադրության հզորության ընդլայնումը կարող է թույլ տալ Ռուսաստանին ավելացնել և բարելավել Ուկրաինայում տեղակայված համակարգերի իր գոյություն ունեցող զինանոցը: Երկարաժամկետ հեռանկարում այդ ընդլայնումը կարող է նաև ուժեղացնել Ռուսաստանի կարողությունը զարգացնելու համակարգեր, որոնք կարող են վտանգ ներկայացնել ՆԱՏՕ-ի երկրների համար»,- եզրափակել է Գինցը:
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
