513 հոգու կյանք փրկած հերոս հայի պատմությունը
ՖՈՏՈ
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին բազմաթիվ հայեր են մասնակցել, որոնցից շատերը հետագայում տարբեր պատիվների են արժանացել։ Այդ հերոսների թվում է նաև քչերին հայտնի Արթ Ջիբիլիանը, ով նացիստների կողմից գրավված Սերբիայում հարյուրավոր մարդկանց կյանքեր է փրկել։
Ջիբիլիանի, կամ ինչպես նրան ավելի հաճախ կոչում էին՝ Ջիբիի մասին հիշատակվում է Գրիգորի Ֆրիմանի «Մոռացված 500-ը» գրքում, որում նշվում է, որ Ջիբիլիանի արածը ուղղակի հերոսություն էր և համարվում է ամերիկյան զորքերի կողմից մարդկանց փրկելու ամենահաջողված փորձը։
Արթ Ջիբիլիանը Ռազմավարական ծառայությունների գրասենյակի երեք գործակալներից մեկն էր: 1944 թվականի օգոստոսին առաքելություն իրականացնելու ընթացքում նրանք պարաշյուտներով իջան Սերբիայի գրավված հատվածներից մեկի վրա, որպեսզի փրկեն ենթադրյալ 50 անօգնական օդաչուներին։ Սակայն վայրէջքից հետո պարզվեց, որ նրանք 513-ն են։
Հաջորդ վեց ամիսների ընթացքում Ջիբիլիանն օգնում էր նրանց ինքնաթիռի վայրէջքի ճանապարհներ կառուցել, նախաձեռնում էր էվակուացիոն թռիչքներ և սերբական գյուղերում մնացած մարդկանց պարբերաբար բժշկական օգնություն էր ուղարկում։ Այս ամենն անելու համար նրան աջակցում էր Դրաժա Միխաիլովիչը՝ Հարավսլավիայի թագավորական բանակի ղեկավարը։
Հերոս Ջիբիլիանն իր ողջ կյանքի ընթացքում փորձել է բարձր պահել Միխաիլովիչի անունը, այն մարդու, ով անօգնական օդաչուներին հյուրընկալում և ժամակավոր պահում էր իր իսկ տանը։ 1946 թվականին, երբ իշխանության եկավ Իոսիպ Տիտոյի կառավարությունը, Միխաիլովիչին մեղադրեցին նացիստներին օգնելու մեջ և մահապատժի ենթարկեցին։ Հարկ է նշել, որ դեռ պատերազմի տարիներին Իոսիպ Տիտոն Միխաիլովիչին իր թշնամին էր համարում։
Ջիբիլիանի դուստրը՝ Դեբ Ջիբիլիանը ասում է, որ իր հայրը միշտ պատմում էր այս տպավորիչ պատմությունները, որպեսզի կարողա մարդկանց միջից վերացնի այն թյուր կարծիքը, թե Միխաիլովիչը նացիստ էր։ «Հայրս ցանկանում էր հրաժարվել մեդալից, քանի որ կարծում էր, որ հենց Միխաիլովիչի շնորհիվ է, որ կարողացան փրկել 13 օդաչուներին։ Միշտ ասում էր, որ Միխաիլովիչն այդ անելու համար շատ մեծ ռիսկի էր դիմել»
Արթ Ջիբիլիանը 2 տարի շարունակ արյան լեյկոզով տառապելուց հետո մահացավ 2010 թվականին։
