Ինչու է ԱՄՆ փոխպետքարտուղարն այցելել Հայաստան․ արձագանքներ Ռուսաստանից

Հայկական կողմի պաշտոնական լրահոսի համաձայն, նախօրեին Նիկոլ Փաշինյանն ընդունել է Հայաստանում երկօրյա այց կատարած ԱՄՆ Եվրոպայի եւ Եվրասիայի հարցերով փոխպետքարտուղար Ջեյմս Օ՛Բրայենին։ Այս այցը ոչ միայն Հայաստանում են քննարկում, այլեւ այն բուռն քննարկման առարկա է դարձել ռուսաստանյան հարթակներում:
Ռուսական մեդիա-փորձագիտական համայնքում ամերիկացի բարձրաստիճան ներկայացուցչի այս այցը համարում են բավականին հետաքրքիր եւ ինտրիգային՝ արձանագրելով, որ, ըստ էության, Միացյալ Նահանգները փորձում է ռազմական գործընկերության մակարդակի բարձրացնել հայ-ամերիկյան հարաբերությունները։ Միաժամանակ նաեւ չեն մոռանում ակնարկել, թե ինչ հնարավոր գին է պահանջելու Միացյալ Նահանգներն այդ ռազմավարական գործընկերության դիմաց։

Ռուս քաղաքագետ Ստանիսլավ Տարասովը, օրինակ, ավելի շատ կարեւորում է այն, թե Օ՛բրայենի այցը որքանով կնպաստի հայ-ադրբեջանական կարգավորման գործընթացին կամ կնպաստի՞ արդյոք, թե՞ ոչ։ Նա հիշեցրել է, որ թեեւ Երեւանը հայտարարում է, թե խաղաղության համաձայնագիրը ստորագրման համար բավականին հասունացել է, սակայն Բաքվից արձագանքներն այնքան էլ հուսադրող չեն, եւ Բաքուն պահանջում է, որ Հայաստանի Սահմանադրությունից հանվեն ԼՂ-ին վերաբերող հատվածները՝ համարելով, որ այդ հատվածներով Հայաստանը տարածքային պահանջներ ունի Ադրբեջանի հանդեպ։

Ու թեեւ Երեւանը հայտարարում է, որ համաձայնագրում ամրագրված է ինչպես մեկմեկու տարածքային ամբողջականության ճանաչումը, այնպես էլ այն, որ կողմերից որեւէ մեկը չի կարող իր ներքին օրենսդրությանը հղում տալով չկատարել համաձայնագիրը, սակայն կարծես թե Բաքվին Երեւանի այս հավաստիացումները համոզիչ չեն թվում։ Այս համատեքստում, ըստ Տարասովի, հետաքրքիր է, թե Օ՛Բրայենը կկարողանա՞ համոզել Հայաստանի ղեկավարությանը՝ վերատեսության ենթարկել Սահմանադրությունը, համապատասխանեցնել այն Ադրբեջանի պահանջներին, հանուն խաղաղության համաձայնագրի, որի «քավորությանը» ձգտում է Արեւմուտքը` հանուն իր աշխարհաքաղաքական շահերի։ Մեկ այլ ռուս քաղաքագետ՝ հայկական միջավայրում իր հակահայկական եւ պրոադրբեջանական կեցվածքով հայտնի Իգոր Կորոտչենկոն էլ կարծում է, որ հայ-ամերիկյան հարաբերությունների՝ ռազմավարական գործընկերության մակարդակի բարձրացումը պետք է դիտարկել այն նույն գծի մեջ, ինչը որ ներկայում որդեգրել է Հայաստանը` իր արտաքին քաղաքականության մեջ, ընդգծելով իր հակառուսականությունն ու ձգտումները դեպի Արեւմուտք։

Կորոտչենկոն հիշեցրել է, որ Երեւանում Միացյալ Նահանգներն ունի ամենամեծ դեսպանությունը, եւ ամերիկյան կողմն իր առաջ հստակ նպատակ է դրել՝ ամրանալ Հարավային Կովկասում, որպեսզի այնտեղից դուրս մղի Ռուսաստանին։ Ավելի հեռուն գնալով, Կորոտչենկոն չի բացառել, որ ապագայում կարող են Հայաստանում հայտնվել ամերիկյան ռազմաբազաներ, հատկապես որ դա Միացյալ Նահանգներին ձեռնտու է էլեկտրոնային լրտեսություն իրականացնելու համար` ընդդեմ Իրանի, Ռուսաստանի եւ տարածաշրջանի այլ երկրների։