Եկեղեցահարկ
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Հայաստանում բողոքի ակցիաները չեն հանդարտվում արդեն մոտ մեկ ամիս։ Բայց Երկրի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը, ում հրաժարականը պահանջում են բողոքի շարժումն ու նրա առաջնորդ Բագրատ արքեպիսկոպոս Գալստանյանը, մտադիր չէ զիջել։ Ընդհակառակը, կառավարության ղեկավարի թիմն անցել է հարձակման։ Նրա ներկայացուցիչները հայտարարել են, որ Հայ առաքելական եկեղեցին ունի ակտիվներ, մասնավորապես տարածքներ, որոնք կարող են օգտակար լինել պետությանը, և մտադիր են քննարկել եկեղեցու համար հարկային արտոնությունները չեղարկելու հարցը, գրում է kommersant.ru-ն։
Բողոքի ակցիաների կազմակերպիչներից, «Դաշնակցություն» կուսակցության պատգամավոր Գառնիկ Դանիելյանը kommersant.ru-ի հետ զրույցում պատասխանելով այն հարցին թե ինչպե՛ս են ցուցարարները մտադիր հասնել իրենց նպատակին, ասել է, որ «անհրաժեշտ է, որ 200-300 հազար մարդ դուրս գա և ճնշում գործադրի կառավարության, խորհրդարանի վրա»։
Մինչ օրս, սակայն, իշխանությունների հետ անհամաձայնության նման թվով մարդիկ Երևանի փողոցներում չեն նկատվել, թեև ներկայիս ակցիաներն ամենախոշորն են վերջին վեց տարիների ընթացքում։ Ծավալով դրանք կարելի է համեմատել 2018 թվականին Նիկոլ Փաշինյանի իշխանության գալու ժամանակ տեղի ունեցած բողոքի ակցիաների հետ։
Բայց, ի տարբերություն շարժման, որն այն ժամանակ գլխավորում էր ներկայիս վարչապետը որպես ընդդիմադիր, նրա հակառակորդներին դեռ չի հաջողվել լուրջ խնդիրներ ստեղծել իշխանությունների համար և նրանք չեն համոզել իշխանությանը գնալ զիջումների։
«Տավուշը հանուն հայրենիքի» բողոքի շարժման առաջնորդ, Հայ առաքելական եկեղեցու Տավուշի թեմի արքեպիսկոպոս Բագրատ Գալստանյանը հույս ունի իրավիճակը շրջել։ Հանրահավաքների միջև դադարները խարիզմատիկ քահանան լրացնում է փորձագետների, գործարարների, տնտեսագետների և քաղաքական գործիչների հետ հանդիպումներով։
Ակնհայտորեն նա փորձում է տպավորություն ստեղծել, թե երկրում ձևավորվում է իշխանությանն այլընտրանքային ուղեղային կենտրոն, որը հավակնում է լինել որոշում կայացնող կենտրոն։ Հայաստանում, ի դեպ, արդեն հայտարարություններ են եղել, որ արքեպիսկոպոսը կարող է վարչապետ դառնալ Նիկոլ Փաշինյանի փոխարեն։
Սակայն Հայաստանի օրենսդրության համաձայն այլ երկրի քաղաքացիություն ունեցող անձը չի կարող վարչապետ լինել։ Իսկ բացի հայկական անձնագրից, արքեպիսկոպոսն ունի նաև կանադական անձնագիր՝ 2003 թվականից Բագրատ Գալստանյանը ղեկավարել է Կանադայի հայոց թեմը։ Նա ինքն արդեն հայտարարել է, որ «ծառայելու է սեփական երկրին` Հայաստանի Հանրապետությանը և պատրաստ է հրաժարվել Կանադայի քաղաքացիությունից»։
«Մեր շարժումն ունի առաջնորդ՝ Բագրատ Գալստանյանը։ Իմ կարծիքով, նա փոխզիջումային առաջնորդ է։ Իսկ քաղաքացիությունը խնդիր չէ։ Լուծումը կա, և մեր իրավաբանները ներկայացրել են իրենց տեսլականն այդ հարցում»,- kommersant.ru-ի հետ զրույցում ասել է պատգամավոր Գառնիկ Դանիելյանը չմանրամասնելով, սակայն, թե ինչ է քննարկվում։
Հայաստանի իշխանություններն իրենց հերթին հասկացնում են, որ եթե եկեղեցին որոշել է զբաղվել քաղաքականությամբ, ապա կարող է տուժել քաղաքական գործիչներից։
Հայաստանի խորհրդարանի խոսնակ և Նիկոլ Փաշինյանի մերձավոր համախոհ Ալեն Սիմոնյանն ասել է, որ «եկել է ժամանակը քննարկելու և հասկանալու, թե ինչո՞ւ այն հարկային պարտավորությունները, որոնք կան Հայաստանի Հանրապետությունում բոլորի համար, չեն տարածվում եկեղեցու վրա»: Թեման շարունակել է իշխող «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության խորհրդարանական խմբակցության քարտուղար Արթուր Հովհաննիսյանը։
Նա հայտարարել է, որ «Հայաստանում շրջանառվող բոլոր ֆինանսական ռեսուրսները պետք է դուրս գան ստվերից», և եկեղեցին այդ առումով բացառություն չպետք է լինի»։ Պարոն Հովհաննիսյանը հիշեցրել է, որ եկեղեցին ունի հարկային արտոնություններ, ինչպես նաև տարբեր տարածքներ, այդ թվում չօգտագործված, որոնք կարող են օգտագործվել պետության կարիքների համար։
Նիկոլ Փաշինյանը ևս ուշադրություն է դարձրել նաև Հայ առաքելական եկեղեցուն: Ելույթ ունենալով խորհրդարանում նա ասել է, որ հայ հոգևորականության ներկայացուցիչները միջնադարում գնացել են Բյուզանդական Կեսարիա, որտեղ օծվել են, իսկ տուն վերադառնալով դարձել են «ազդեցության գործակալներ»։ Դրանից հետո, նշել է վարչապետը, ոչինչ չի փոխվել։
«Բայց մենք այդ հարցը կլուծենք երկու-երեք ամսում»,- խոստացել է նա:
Նման հայտարարությունները նախ վկայում են այն մասին, որ իշխանությունները պատրաստ են հակազդել բողոքի շարժմանը, երկրորդ հերթին նրանք իրենց բավականին վստահ են զգում։
ՌԴ ԱԳՆ ՄԳԻՄՕ-ի Միջազգային հետազոտությունների ինստիտուտի Եվրատլանտյան անվտանգության կենտրոնի առաջատար գիտաշխատող Սերգեյ Մարկեդոնովը, նկարագրելով իրավիճակը Հայաստանում, մատնանշում է մի քանի գործոններ, որոնք թույլ են տալիս երկրի ներկայիս ղեկավարությանը մնալ ոտքի վրա չնայած ոչ պոպուլյար այնպիսի քայլերին, ինչպիսիք են տարածքային զիջումները Բաքվին։
«Հասարակությունը հոգնել է հակամարտությունից, մշտական մոբիլիզացիայից։ Կարելի է ասել, որ այժմ հայ հասարակությունը զորացրվում է։ Եվ այդ գործընթացներն այսօր չեն սկսվել, ոչ Փաշինյանի օրոք»,- kommersant.ru-ին տված հարցազրույցում նշել է փորձագետը։
Երկրորդ կարևոր կետը, ըստ Սերգեյ Մարկեդոնովի, ընդդիմության վառ լիդերների, գրավիչ ծրագրերի և ապագայի քայլերի ըմբռնման բացակայությունն է:
«Հայերի մոտ կա մի պարզ հարց. Փաշինյանը գնաց և ի՞նչ անենք հետո։ Մոբիլիզացվու՞մ ենք։ Բանակցու՞մ ենք։ Ի՞նչ ենք անում: Պատասխան չկա, և չկա այլընտրանքային ծրագիր։ Գալստանյանը քաղաքական գործիչ չէ, նա արտահայտում է հայ հասարակության ցավը, բայց ինչպե՞ս կարելի է այդ գործընթացը վերածել քաղաքական քայլերի»,- ասել է նա։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
