Ադրբեջանական մանիպուլացիաներն ու մասնագիտական գնահատականները

Արդեն տևական ժամանակ է Ադրբեջանի պաշտպանության նախարարությունը հաղորդագրություններ է տարածում, այն մասին, որ ՀՀ զինված ուժերը կրակում են  ադրբեջանական դիրքերի ուղղությամբ, ՀՀ ՊՆ-ն էլ հերքում է դրանք։ Այս ապատեղեկատվությունների հոսքին նույնիսկ արձագանքեց ՀՀ-ում ԵՄ դիտորդական առաքելությունը, որը հազվադեպ է հաղորդագրություն տարածում։ Մեդիափորձագետ Նաիրի Հոխիկյանը 1or.am-ի հետ զրույցում ասաց, որ երկու խնդիր է տեսնում։ 

«Արցախի դեպքում, 2023 թ. սեպտեմբերի կեսից սկսած թշնամին անընդհատ նմանատիպ տեղեկություններ էր տարածում և հասցրին նրան, որ ստեղծեցին տեղեկատվական հիմք՝ իբր թե պատժիչ գործողություններ իրականացնելու։ Այս տարբերակն Ադրբեջանի կողմից կյանքի իրավունք ունի՝ այսինքն թշնամին պատրաստվում է լայնածավալ պատերազմի։ Պետք է հաշվի առնել նաև, որ վերջին 1 ամսվա ընթացքում զենքով բարձված բազում ինքնաթիռներ են իջնում Բաքու՝ Իսրայելից ու Թուրքիայից։ Մյուսն էլ այն է, որ ՀՀ քաղաքական ղեկավարությունն ասում է, որ եթե տարածքներ չտանք պատերազմ է լինելու և այլն։ Այս մասով կա համազգային դիմադրություն՝ և՛բանակը չի համաձայնում թողնել դիրքերն ու իջնել, և՛ ժողովուրդը չի համաձայնում՝ հասկանալով, որ այս տարածքները հանձնելը նշանակում է նաև Տավուշի մարզի հյուսիսը, ինչպես նաև Լոռու մարզի մեծ մասը թողնել թշնամուն։ Այդ տարածքների հանձնման պարագայում թշնամին կկարողնա դիտարկել հենց Վանաձորը, Թեղուտը և այլն»,- նշեց Հոխիկյանը։

Մեդիա փորձագետի խոսքով՝ այստեղ կա ՀՀ և Ադրբեջանի իշխանությունների համատեղ պայմանավորվածություն՝ ստեղծել մշտական լարվածություն և բերել հոգեբանական մի վիճակի, որ ժողովուրդը և բանակն ասեն, ոչինչ դա էլ տվեք՝ միայն թե հանգիստ ապրենք։ Սա էր ակնարկում նաև ՀՀ վարչապետը, երբ ասում էր, եթե չտանք պատերազմ կլինի։ 

ՀՀ և Ադրբեջանի իշխանությունների համատեղ աշխատանքի մասին է խոսում նաև քաղաքական հոգեբան Միհրդատ Մադաթյանը։ Նրա խոսքով՝ հասարակությանը հոգեբանական լարվածության մեջ են փորձում պահել, բայց ազդեցությունը շատ թույլ է։ «Գելլափ»-ի վերջին հարցումները ցույց տվեցին, որ տեղեկատվական այս հոսքից բավական հասուն ենք դարձել։ Հասարակության շատ չնչին մասն է կողմնակից, որ տարածքներ հանձնվեն։ «Գտնում եմ, որ այս մանիպուլացիաներին մեր հասարակության չնչին մասն է տրվում։ Ավելի շատ կարելի է դիտարկել այն վարկածը, որ թշնամին փորձում է միջազգային հանրության մոտ կարծիք ձևավորել, որ ագրեսորը, հարձակվողը մենք ենք։ Խնդիրն այն է, որ թշնամուն փորձում են բարեկամ ներկայացնել և նվիրատվություններ անել․ օրինակ՝ 4 գյուղ։ Մենք այլևս հոգեբանորեն պատրաստ ենք «վերջին պատերազմին», քանի որ հասկանում ենք, որ այս 4 գյուղից հետո ավելի շատ են պահանջելու»,- նշեց Մադաթյանը։ 

Ռազմական փորձագետ Մհեր Հակոբյանի գնահատմամբ էլ նման հայտարարությունները միշտ են եղել, հիմա ինտենսիվություն է փոխվել ընդամենը․ «Սա Ադրբեջանի կողմից պատերազմի դուռը միշտ բաց պահելու ձգտումն է։ Այս քայլով, այո, Ադրբեջանը որոշակի հոգեբանական ճնշման է ենթարկում ՀՀ քաղաքացիներին և իշխանությանը։ Նաև հնարավոր առիթի դեպքում իրեն զոհի տեղ կդնի և կասի, որ հայերն առաջինը կրակեցին։ Ինչպես նաև Բրյուսելյան հանդիպումների ֆոնին փորձում է ցույց տալ, որ չի վախենում»։

Փորձագետը նկատում է, որ մեր պատերազմը չի ավարտվել և այս հայտարարությունները չեն, որ պետք է խոսեն պատերազմի նոր սրացման մասին։ Ինքն անձամբ մոտ ապագայում սրացում, էսկալացիա չի սպասում։ Ամեն դեպքում զգոնությունը կորցնել պետք չէ։