Աշխարհաքաղաքականությունը «գետնի վրա» է

Տեղեկատվական հոսքերից հայտնի է դառնում, որ վերջին օրերին Արցախում տեղակայված ռուս խաղաղապահ կոնտինգենտն ակտիվ փոփոխությունների մեջ է։ Մասնավորաբար, ՌԴ ՊՆ տարածած հաղորդագրության համաձայն՝ Արցախում ռոտացիա է իրականացվում, և զինտեխնիկան պլանային վերանորոգման համար ուղարկվում է Ռուսաստան։ Ի դեպ, հաղորդագրության մեջ նաև նշվում է, որ «անընդմեջ փոխգործակցություն է պահպանվում Բաքվի հետ՝ ուղղված արյունահեղություն թույլ չտալուն, խաղաղ բնակչության անվտանգության ապահովմանը և բնակչության նկատմամբ միջազգային իրավունքի նորմերի պահպանմանը»:

Բացի դրանից, ռուսական շարժերից հայտնի է դառնում, որ Արցախում դիտակետեր են փակվում, իսկ ավելի կոնկրետ՝ սեպտեմբերի 19-ից ի վեր փակվել է 9 դիտակետ և 16 ժամանակավոր դիտակետ։

Ըստ էության, այնպիսի տպավորություն է, որ ռուսները պատրաստվում են հեռանալ Արցախից, չնայած այն հանգամանքին, որ նրանք այնտեղ տեղակայվել էին արցախահայության անվտանգության ապահովման նպատակով։

Մի բան պարզ է դառնում, որ ադրբեջանական վերջին ագրեսիայից և արցախահայության բռնի տեղահանությունից հետո, երբ Նիկոլ Փաշինյանը հրապարակավ հայտարարեց, որ չի պատրաստվում խառնվել փաստացի ընթացող սպանդին, պարզ էր ու հավանական, որ դեպքերը կզարգանան հենց այս սցենարով։ Ասել է թե՝ Արցախում չմնաց հայկական բնակչություն, բնական է, որ խաղաղապահ զորակազմը պետք է վերակազմավորվի, և նրանց «ռասկլադում» փոփոխություններ իրականացվեն, միաժամանակ տրամաբանական է նաև, որ դիտակետեր ունենալն անիմաստ է, չկա հրադադարի խախտման որևէ վտանգ, ուստի դրանք հանել է պետք՝ ավելորդ ռեսուրս չծախսելու համար։

Ներկայումս ընթացող ռուս-ադրբեջանական բանակցությունների հիմնական առանցքը հենց այս հարցի շուրջ է. դրանում կարելի է վստահ լինել, քանի որ Ադրբեջանն ամեն ինչ անելու է ռուսական կոնտինգենտին «իր տարածքից» դուրս բելերու համար, իրենց հերթին ռուսները ձգտելու են մնալ՝ հետագայում իրենց ներկայությունը երկարաձգելու ցանկությամբ՝ հնարավոր որոշ զարգացումների ֆոնին։

Ահա այս ֆոնին լրիվ տեղավորվում է այն դրույթը, որ խաղաղապահները հանում են արդեն իսկ ավելորդ դիտակետերը, չի բացառվում նաև, որ ռոտացիայի ներքո որոշակի թեթևացնեն նաև Արցախ տեղափոխված զինտեխնիկան ու դրան զուգահեռ ծավալեն հումանիտար գործունեություն՝ դրանով իսկ նաև ադրբեջանական կողմին ցույց տալով, թե լքում են ԼՂ-ն՝ թողնելով փոքր կոնտինգենտ, որը ժամկետի ավարտից հետո կարող է դուրս գալ։

Բանն այն է, որ նմանօրինակ ժեստով ՌԴ-ն փորձելու է որոշակի մեղմել ադրբեջանցիների նկրտումները, «փափուկ բարձ» դնել և իր համար կոնֆորտ միջավայր ստեղծելով՝ մնալ Արցախում։ Սա բնական է, քանի որ գեոպոլիտիկ զարգացումներն ու ուժերի դիվերսիֆիկացիան խոսում են այն մասին, որ տարածաշրջանում շրջադարձային զարգացումները բացառված չեն, բացի դրանից պարբերաբար տիրաժավորվում է արցախահայության՝ Արցախ վերադառնալու թեման։ Ուստի ռուսական կողմը, ըստ ամենայնի, չի գնա կտրուկ քայլերի և կփորձի հնարավոր բոլոր տարբեակներով մնալ «գետնի վրա»։

Արմեն Հովասափյան