«Հետնորդ» գործողությունը Թուրքիայում. Բրիտանիայի գործակալին պատրաստում են պաշտոնի

Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը փոխել է կառավարության ամբողջ կազմը, 17 նախարարներ գրեթե ամբողջությամբ նոր են նշանակվել, և դեռ չէր հասցրել չորանալ Թուրքիայի նախագահի ստորագրությունը հրամանագրերի վրա, առաջատար վերլուծական կենտրոններն ու փորձագետներն արձանագրում են, որ Էրդողանը պատրաստվում է «Հետնորդ» գործողությանը։

Բանն այն է, որ Էրդողանը առողջական լուրջ խնդիրներ ունի, անգամ քարոզարշավի ընթացքում նկատելի էր նրա հոգնածությունը, պարբերաբար կրկնվող առողջական խնդիրները, և իշխանությունը «Արդարություն և զարգացում» կուսակցությանը թողնելու համար էրդողանը պետք է մտածի արդյունավետ հետնորդ թողնելու մասին։

Նշենք, որ այս առումով տարբեր վերլուծական կենտրոններ գրեթե համակարծիք են, որ երկու գործիչներ կարող են հավակնել Թուրքիայի նախագահի հաջորդ թեկնածուի պաշտոնին, ընդ որում նշանակումներից հետո առավել բարձր են գնահատվում նոր արտգործնախարար նշանակված Հաքան Ֆիդանի շանսերը։ Նախքան Թուրքիայի գլխավոր դիվանագետ նշանակվելը Հաքան Ֆիդանը 2010-2023 թվականներին ղեկավարել է Ազգային հետախուզության կազմակերպությունը` MITը, այժմ այդ պաշտոնին նշանակվել է Էրդողանի մեկ այլ մտերիմ անձ , նրա նախկին խորհրդական Իբրահիմ Քալընը։ Ծագումով քուրդ Հաքան Ֆիդանը չափազանց արդյունավետ գործիչ է համարվում և անգամ Էրդողանն է արձանագրել, որ նա իր գաղտնիքների գլխավոր պահապանն է։ Մի շարք փորձագետներ էլ նշում են, որ Հաքան Ֆիդանին արտգործնախարարի պաշտոնում նշանակելը և նրան հաջորդ նախագահի համար պատրաստելը առաջին հերթին բխում է ոչ թե Թուրքիայի, այլ Մեծ Բրիտանիայի շահերից։

Թուրքիայի գործող ղեկավարությունը գրեթե ամբողջությամբ անգլիացիների կուռացիայի տակ է, իսկ անգլիական «ՄԻ 6-ի» գործող ղեկավար Ռիչարդ Մուրը ընդհանրապես համարվում է էրդողանի մոտ ընկերը։ Ավելին մի շարք աղբյուրներ պնդում են, որ դեռևս թուրքիայում աշխատելու տարիներին Մուրը մտերմացել է դեռ այն ժամանակ քաղաքական գործունեությամբ զբաղվող էրդողանի հետ և նրան աջակցել հասնելու Թուրքիայի նախագահի պաշտոնին և երկու տասնամյակից ավելի կառավարելու Թուրքիան։ Ուստի և բացառվոււմ է, որ ազգային հետախուզության կազմակերպության ղեկավար Հաքան Ֆիդանը ևս չլինի անգլիական գործակալ։ Անգլիացիները երբեք նախագահ չեն դարձնի այն անձին, եթե առնվազն իրենց ազդեցության գործակալ չէ, իսկ շատ դեպքերում հենց ուղղակի գործակալ էլ լինում է։ Թուրքական հետախուզության ղեկավարը չէր կարող լինել բրիտանական ազդեցությունից դուրս, և հետնորդ գործողությունը Թուրքիայի նախագահ Էրդողանը իրականացնում է հենց բրիտանական հատուկ ծառայությունների աջակցությամբ։

Գայանե Բարսեղյան