Ռուսական աղբյուրները բացահայտո՞ւմ են Փաշինյանի դավաճանությունը

Ռուսական աղբյուրները փաստաթուղթ են շրջանառում տելեգրամյան ալիքներով, որն, ըստ նրանց, քննարկվել է այս տարվա սեպեմբերի 27-ին՝ Վաշինգտոնում։ Ամենայն հավանականությամբ, այդ փաստաթուղթը քննարկվել է Հայաստանի Անվանգության խորհրդի քարտուղար Արմեն Գրիգորյանի և Ադրբեջանի նախագահի օգնական Հիքմեթ Հաջիևի միջև։ Նույն այդ աղբյուրների պնդմամբ՝ այս փաստաթուղթը դարձել է հենց առանցքային քննարկման թեման Նիկոլ Փաշինյանի, Իլհամ Ալիևի և Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի միջև։

Ընդ որում, այս փաստաթուղթը բավականին լուրջ վտանգներ է պարունակում իր մեջ Հայաստանի և Արցախի համար, մասնավորապես կողմերը պարտավորվում են, որ երկու երկրների արտգործնախարաները կսկսեն բանակցություներ, մինչև ընթացիկ տարվա վերջ, «Խաղաղության պայմանագրի» տեքստի մշակման և կնքման ուղղությամբ։ Այս բանակցություններին զուգահեռ սահմանի դելիմիտացիայի հանձնաժողովներ պետք է ավարտեն հայ-ադրբեջանական սահմանի սահմանազատումն ու սահմանագծումը։

Ադրբեջանի կառավարությունը պարտավորվում է ներկայացուցիչներ նշանակել Լեռնային Ղարաբաղի «հայկական էթնիկ համայնքի» ներկայացուցիչների հետ, որպեսզի քննարկեն Լեռնային Ղարաբաղի բնակիչների իրավունքների և անվտանգության հարցերը։ Ներկայացուցիչները պետք է ապահովեն քննարկումների թափանցիկությունը միջազգային տարածքային ամբողջականությանը վնասելու, նաև Լեռնային ազգային հանրության համար։ Կողմերը նաև պարտավորվում են քննարկել միջազգային դիտորդների դերը՝ առանց Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականությանը վնասելու, նաև Լեռնային Ղարաբաղում ազգային փոքրամասնությունների իրավունքների պահպանության ուղղությամբ։

Փաստաթղթում նաև պարտավորվում են շարունակել քննարկումները Ադրբեջանից Նախիջևան վերգետնյա երթուղիների ձևավորման՝ ներառյալ նաև Ադրբեջանի տարածքով Հայաստանին մաչելիություն տրամադրելու հարցը։ Իսկ 2022 թվականի ադրբեջանական ագրեսիայի հետևանքով բոլոր ձեռբակալվածները պետք է ազատ արձակվեն առանց նախապայմանների։ Հիշեցնենք, որ հենց քառակողմ հանդիպումից անմիջապես հետո ազատ արձակվեցին սեպտեմբերի 13-ից ձերբակալված 17 ռազմագերիները։ Փաստաթղթում ամենավտանգավոր դրույթը Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունը Լեռնային Ղարաբաղի «հայկական էթնիկ համայնք» արտահայտությամբ փոխարինելն է։

Այս փասաթուղթը վկայում է, որ Հայաստանի իշխանությունները վերջնականապես ձեռք են քաշել Լեռնային Ղարաբաղից և ամբողջությամբ այն հանձնում են Ադրբեջանին։ Ադրբեջանական գրեթե բոլոր նախապայմաններն ու պահանջները, որոնք ձևավորվել են 44-օրյա պատերազմից հետո , հայկական կողմը կատարում է առանց սեթևեթանքների։ Հայաստանի իշխանությունների կողմից արդեն տևական ժամանակ է՝ որևէ արձագանք չկա այս փաստաթղթին։

Աննա Կարապետյան